Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Maden zenginleştirme tesislerindeki kimyasal risk faktörlerinin belirlenip Fine-Kinney ve HAZOP (tehlike ve işletilebilirlik analizi) ile değerlendirilmesi: Gümüşhane örneği
Mehmet Emre Ertürk
Madencilik sektörü, kullanılan kimyasal maddeler, ağır ekipmanlar ve proses kaynaklı tehlikeler nedeniyle iş sağlığı ve güvenliği açısından yüksek riskli sektörlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Özellikle cevher zenginleştirme tesislerinde kullanılan kimyasallar; çalışan sağlığı, proses güvenliği ve çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli risk faktörleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Gümüşhane ilinde faaliyet gösteren maden zenginleştirme tesisinde kullanılan kimyasal maddelerden kaynaklanan risklerin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında kondisyoner tankları, kimyasal hazırlama ve transfer sistemleri, karıştırıcı ekipmanlar, vana ve boru hatları ile proses kontrol mekanizmaları incelenmiş; sülfürik asit, sodyum silikat, çinko sülfat, kireç ve çeşitli flotasyon reaktiflerinden kaynaklanabilecek tehlikeler analiz edilmiştir. Araştırmada Fine-Kinney risk analizi yöntemi ile Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP) yöntemi birlikte kullanılmıştır. Fine-Kinney yöntemi ile risklerin olasılık, frekans ve şiddet değerleri dikkate alınarak risk skorları belirlenmiş; HAZOP yöntemi ile proseslerde meydana gelebilecek sapmaların nedenleri ve olası sonuçları değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; iletişim eksikliği, kontrolsüz kimyasal akışı, bakım eksiklikleri, otomasyon yetersizlikleri, ekipman arızaları ve operatör kaynaklı hataların yüksek risk seviyelerine neden olduğu belirlenmiştir. Özellikle sülfürik asit ve flotasyon kimyasallarının kullanıldığı proseslerde çalışanların kimyasal maruziyet, cilt ve göz yanıkları ile solunum yolu problemleri açısından ciddi risk altında olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca proses sapmalarının ekipman hasarları, çevresel kirlenme ve iş kazalarına neden olabileceği değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, proses güvenliğinin sağlanabilmesi için otomasyon sistemleri, mühendislik kontrolleri, düzenli bakım uygulamaları, çalışan eğitimleri ve etkin iletişim sistemlerinin birlikte uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte Fine-Kinney ve HAZOP risk analiz yöntemlerinin birlikte kullanılmasının, maden zenginleştirme tesislerinde kimyasal risklerin daha kapsamlı ve sistematik şekilde değerlendirilmesine katkı sağladığı belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Örtü altı sektöründe kimyasal risk etmenlerin belirlenmesi ve örnek risk değerlendirme metodu uygulaması: Erzurum ili örneği
Özlem Yavuz
Dünya nüfusu büyümekte ve hızla artmaktadır. Bu durum gıda üretimini zorunlu haline getirmektedir. Artan nüfus göz önünde bulundurulduğunda tarımsal üretim büyük önem kazanmaktadır. Üretim yapılması için tarımsal faaliyetler, sürdürebilir tarımsal metotlar, uygun toprak yönetiminin yapılması gerekmektedir. Uygun toprak yönetimi sağlanamadığı zamanlarda ise tarımsal üretim bazı olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Çevresel etmen ve iklim koşullarının sebebiyet verdiği duraksamalar, üretimin devamlılığı, yıl içerisinde ulaşılabilirliği, ürünlerde artış ve yüksek verimliliğin elde edilmesi için ülkemizde 1940'lı yıllarda örtü altı yetiştiriciliği başlamıştır. Örtü altı sektörü iç ortam koşullarını denetlenebilen ve günümüzün en önemli üretim materyalini oluşturmaktadır. Örtü altı sektöründe ihtiyaçların karşılanması, verimli şekilde kullanılması ve verim artışını sağlamak gerekmektedir. Üretimde de verimi arttıran en önemli girdilerden biri olan kimyasal ilaçlardır. Kimyasal ilaçlar çok çabuk etki göstermesi ve kısa sürede sonuç vermesinden dolayı yaygınlaşmış ve kullanım sahaları artmıştır. Tarımsal sektörde üretim aşamalarında istenmeyen zararlı böceklere, mantarlara, yabani ot ve çeşitli hastalıklara karşı korumak amacıyla da kullanılmaktadır. Kimyasal ilaçlar toksik madde olduğu için kullanımının artmasıyla birlikte çevreye geniş çapta salınım sergilemesi insan sağlığı açısından endişe oluşturmaktadır. Çalışmalar esnasında ilaçların hazırlanması, uygulanması, taşıma, karıştırma, yükleme esnalarında çalışanlar yeterli eğitim ve bilgi düzeyine sahip olmamaları, ekosistem için büyük tehdit oluşturmaktadır. Başta tarım çalışanları olmak üzere çevredeki tüm canlılar kullanılmakta olan yanlış ilaçlama uygulamaları yüzünden tehdit altındadır. Bu çalışmanın amacı kimyasalların örtü altı sektöründeki etkilerini İş Sağlığı ve Güvenliği açısından değerlendirmektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Tersanelerdeki ergonomik ve psikososyal risk etmenlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi ve örnek risk değerlendirme metodu: Ordu ili örneği
Atakan Ceyhun Öztürk
Tersane sektörü, gemi ihtiyacının karşılanması nedeniyle yüzyıllardır önemini korumaktadır. Ancak, bu işletmelerde kaynak, boya ve taşlama gibi insan faktörüne dayalı iş süreçleri, çalışanlar için çeşitli riskler barındırmaktadır. Çalışanlar, yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak ergonomik ve psikososyal risk etmenleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Yanlış duruş, gürültü, sıcaklık, toz, zaman baskısı, çalışanlar arası eşitsizlik ve aşırı iş yükü gibi faktörler, sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamını zorlaştırmaktadır. Bu durum, çalışanlarda kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, konsantrasyon kaybı, iş veriminde düşüş, yorgunluk ve stres gibi sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle, gemi inşa sektöründe çalışanların sağlık ve güvenliğini en üst düzeyde tutmak için iş sağlığı ve güvenliği büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmanın amacı, gemi üretimi sırasında çalışanların karşılaşabileceği riskleri analiz etmek ve değerlendirmektir. Bu kapsamda, tersanede çalışanlar ve çalışma koşulları ergonomik ve psikososyal risk etmenleri açısından değerendirilerek nitel risk değerlendirme yöntemlerinden biri olan Fine-Kinney Risk Değerlendirme Metodu ile elde edilen veriler analiz edilmiştir. Değerlendirme sonucu elde edilen verilerin literatüre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Tersanelerdeki kaynaklı imalat işlerinde meydana gelen fiziksel ve kimyasal risk etmenlerinin belirlenerek iki farklı risk değerlendirme metodu ile değerlendirilmesi: Ordu ili örneği
Fatma Bostan
Tersane işletmeleri, farklı iş kollarını bir arada barındıran geniş ve karmaşık sistemlerdir. Gemi üretimi büyük ölçüde birleştirme işlemlerine dayandığından, kaynak işlemleri tersane sahasının hemen her noktasında yaygın olarak uygulanmaktadır. Bu işlemler, uygulanacak alana, kullanılan malzemenin türüne ve yapısına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu nedenle, çalışanlar işlem sırasında çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Kaynak makinelerinden yayılan gürültü, titreşim, termal radyasyon, elektrik akımı ve yetersiz aydınlatma gibi fiziksel risk etmenleri; işitme kaybı, göz rahatsızlıkları, elektrik çarpması ve iş kazaları gibi sağlık ve güvenlik sorunlarına yol açabilmektedir. Kimyasal risk etmenleri ise kaynak işlemleri sırasında ortama yayılan zehirli gazlar, tozlar ve buharlar ile kaynak yapılan bölgede bulunan boya, yağ gibi yanıcı maddelerin varlığı nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, gaz tüplerinin açık bırakılması gibi ihmal durumları patlama ve yangın riskini artırmaktadır. Bu fiziksel ve kimyasal riskler, çalışanların sağlık ve güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. Kaynak işlemlerinin yürütüldüğü ortamda çalışanların yanı sıra çevrede bulunan üçüncül kişilerin sağlık ve güvenliklerini en üst düzeyde korumak amacıyla iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, kaynak işlemleri sırasında çalışanların ve çevrede bulunan üçüncül kişilerin karşılaşabilecekleri fiziksel ve kimyasal riskleri belirlemeyi ve bu riskleri Fine-Kinney ile L Tipi Matris risk değerlendirme metotlarıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır.
- MakaleYalnız künye2020Hazard analysis using a Bayesian network and linear programming
Efe, Burak; Kurt, Mustafa; Efe, Ömer Faruk
In order to make a system safer, it is necessary to determine which hazard should be removed by considering the interactions of all hazards in the process. In this study, the influence of the hazards related to iron works in a construction firm is examined by Bayesian network approach. If only the most important hazard is identified and removed from the work environment, it may be erroneous to comment on the levels of the remaining hazards. A Bayesian network is proposed to remove this problem. If there is more time and budget than planned for a process, these capacities will have to be reduced in other processes. Linear programming is proposed to remove this problem. A strong decision support system has been established by combining a Bayesian network and linear programming. A construction firm application has been demonstrated using the proposed method.
