Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
- Sayilan, Aylin Aydin(2)
- Tuncer, Metin(2)
- Aksoy, Bahar(1)
- Alper Aslankurt(1)
- Bulut, Elif(1)
- Cirik, Vildan Apaydin(1)
- Gerçek, Abdullah(1)
- Khorshtd, Leyla(1)
- Kulakac, Nursen(1)
- Kulakaç, Nursen(1)
- Mürvet Hoyur(1)
- Ruya Duygu Şen(1)
- Saltan, Asuman(1)
- Tuncer, Gülsüm Zekiye(1)
- Turan, Şeyma(1)
- Özalp, Cemal(1)
- Özge Yıldırım(1)
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Turkish Adaptation, Psychometric Validity and Measurement Invariance of the Reasons for Implicit Rationing of the Nursing Care Scale
Özalp, Cemal; Gerçek, Abdullah; Tuncer, Metin
Aim: This study aimed to adapt the Reasons for Implicit Rationing of Nursing Care Scale into Turkish and evaluate its validity, reliability and measurement invariance among nurses in Türkiye. Background: Implicit rationing of nursing care may compromise care quality and patient safety and is influenced by organizational, resource-related and communication factors. A culturally valid instrument is needed to identify the factors contributing to implicit rationing of nursing care within the Turkish healthcare context. Design: A methodological, cross-sectional psychometric validation study. Method: Data were collected between July and December 2025 from nurses working in a public hospital in Türkiye. The source population comprised 900 nurses and 411 nurses were included in the final sample using convenience sampling. Data were collected using the Personal Information Form and the Reasons for Implicit Rationing of Nursing Care Scale. Construct validity was examined using exploratory and confirmatory factor analyses on randomly divided samples. Convergent and discriminant validity and gender-based measurement invariance were assessed. Reliability was evaluated using Cronbach's alpha, McDonald's omega and the intraclass correlation coefficient. Results: The Kaiser–Meyer–Olkin value was 0.936, indicating that the data were suitable for factor analysis. Exploratory factor analysis revealed a two-factor structure consistent with the original scale, explaining 74.30% of the total variance. Confirmatory factor analysis demonstrated acceptable model fit. Convergent validity was supported, whereas the heterotrait–monotrait ratio value indicated borderline discriminant validity. Measurement invariance across genders was largely supported at the configural, metric and scalar levels. The scale demonstrated high internal consistency and temporal stability, with a Cronbach's alpha value of 0.941, a McDonald's omega value of 0.932 and an intraclass correlation coefficient value of 0.873. Conclusion: The Turkish version of the Reasons for Implicit Rationing of Nursing Care Scale is a valid, reliable and gender-invariant instrument. It can be confidently used in Turkish clinical settings to assess factors contributing to implicit rationing of nursing care.
- MakaleAçık Erişim2025An Examination of Relationships Between Postural Habits and Awareness of Fatigue and Musculoskeletal Discomfort in Nurses
Tuncer, Metin; Tuncer, Gülsüm Zekiye; Turan, Şeyma; Khorshtd, Leyla
Introduction: Prolonged fatigue, caused by the hospital's demanding workload and physical demands, can increase strain on the musculoskeletal system, leading to musculoskeletal issues that may negatively impact nurses' job performance and quality of life. High postural awareness, on the other hand, can help nurses develop correct posture and movement habits, reducing the risk of experiencing discomfort, thus preserving their physical health and supporting workforce sustainability. Therefore, it is of particular importance to determine the relationship of postural awareness to fatigue and musculoskeletal discomfort in nurses working in a hospital environment with heavy working conditions and many ergonomic risks. Aim: The aim of this study was to describe the postural habits, awareness, occupational fatigue levels and musculoskeletal disorders of nurses working in hospitals and to examine the relationships between these factors. Method: This study used a quantitative cross-sectional design. The study sample consisted of 132 nurses working in a hospital in Türkiye. The data for the study were collected between July and October 2023 using the Occupational Fatigue Exhaustion/Recovery Scale (OFER), Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire (CMDQ) and Postural Habits and Awareness Scale (PHAS). Results: A significant positive, low-level correlation was found between the Recovery subscale of the OFER scale and the Postural Habits subscale of the PHAS scale (r = 0.277, p < 0.05). A significant negative, moderate-level correlation was observed between the Chronic Fatigue subscale of the OFER scale and the Postural Habits subscale of the PHAS scale (r = −0.311, p < 0.001). Additionally, a significant negative, moderate-level correlation was found between the Acute Fatigue subscale of the OFER scale and the Postural Habits subscale of the PHAS scale (r = −0.326, p < 0.001). Conclusion: This study found that as nurses' correct postural habits improved, both acute and chronic fatigue decreased, whereas recovery increased. It is suggested that interventions aimed at enhancing postural awareness and promoting correct postural habits in nurses may also positively influence occupational fatigue and exhaustion.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Gümüşhane Devlet Hastanesinde çalışan hemşirelerde stres düzeyinin iş doyumu üzerine etkisi
Ruya Duygu Şen
Bu çalışmasının amacı Gümüşhane Devlet Hastanesinde çaşılan hemşirelerin stres düzeylerinin iş doyumuna etkisini belirlemektir. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini Ekim-Kasım 2023 tarihleri arasında Gümüşhane Devlet Hastanesinde çalışan hemşireler (n=182 kişi) oluşturmuştur. Herhangi bir örneklem yöntemi kullanılmadan evrenin tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan sosyodemografik özellikler, hemşirelerin çalışma ortamı kaynaklı risk ve tehlikeler, sağlık durumları ve çalışma şartlarını içeren sorular ile "Beck Anksiyete Ölçeği" ve "Minnesoya İş Doyum Ölçeği" sorularından oluşan anketin bireylerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde direkt gözlem altında uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde frekans, student t testi, One way ANOVA, Tukey testi, pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan hemşirelerin anksiyete ve iş doyumlarının düşük düzeyde, içsel ve dışsal iş doyum boyutlarının ise orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Herhangi bir psikolojik rahatsızlığı olan hemşirelerin daha fazla anksiyete yaşadığı ancak iş doyumlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Erkek, ileri yaştaki, düzenli beslenen, uyku sorunu yaşamayan, düzenli sağlık kontrolü yaptıran, gündüz çalışan, haftalık 40 saat çalışan hemşirelerin iş doyumlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin haftalık çalışma saati arttıkça iş memnuniyetleri azalmaktadır. Hemşirelerin uyku süresi arttıkça iş memnuniyetleri artmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2023Studying the Relationship between the Attitude towards Gender Roles of Parents and the Quality of Parent-Child Relationship in Nurses
Cirik, Vildan Apaydin; Aksoy, Bahar; Bulut, Elif
Gender role attitudes show people's attitudes about appropriate role activities for women and men. Many family-related factors, including parents' beliefs and behavior, can affect how people view gender roles. Nurses as health care providers can play a role in helping to form health values and behaviors at different levels. The purpose of this study was to investigate the relationship between the attitude toward gender roles of parents and the quality of parent-child relationships in working female nurses. This study was correlational descriptive research that was conducted on 135 female nurses working in selected hospitals. Statistical analysis was done using SPSS version 23. The average age of the participants was 32.62 years, the average score of attitude towards gender roles in nurses was 170.47, and it was reported in the range of 139 to 185. The mean attitude score in the dimension of the femininity role was equal to 64.06, in the dimension of the masculinity role was equal to 54.78, and in the social desirability dimension was equal to 51.64. The average score of the parent-child relationship was 142.19. The results showed a direct and significant relationship between the score of attitude towards gender roles and parent-child relationships in female nurses (P < 0.05, R = 0.187). The results of this study can be used in various areas of education and awareness of parents and school parents to influence the quality of relationships, values, and attitudes of children and parents and to change the public opinion of society about the positive role of women and men in building society.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Hemşirelerin COVID-19 pandemi dönemindeki tükenmişlik düzeyleri (Trabzon Fatih Devlet Hastanesi örneği)
Mürvet Hoyur
Pandemi sürecinde kilit rol oynayan hemşirelerin artan iş gücü ve değişen çalışma koşulları ile tükenmişliği belirgin olarak artmıştır. Tükenmişliğin olumsuz etkilerini azaltabilmek, tükenmişliğin bilinmesi ve gerekli önlemlerin alınması ile mümkündür. Bu araştırma hemşirelerin COVID-19 pandemi dönemindeki tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan araştırmanın evrenini Kasım-Aralık 2021 tarihinde Trabzon Fatih Devlet Hastanedeki tüm hemşireler (286 kişi) oluşturmuştur. Herhangi bir örneklem yöntemi seçilmeyip evrenin tamamına ulaşılması planlanmış ve araştırmaya katılmayı kabul eden 236 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından literatür incelenerek oluşturulan sosyodemografik özellikler, tükenmişlik düzeyleri ve COVID-19 pandemisine yönelik sorular ile "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" sorularından oluşan anketin bireylerin dinlenme saatlerinde yaklaşık 20 dakika süre içinde direkt gözlem altında uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde frekans, t testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, ANOVA testi kullanılmıştır. Ruhsal bir hastalığa sahip olduğunu ifade eden, COVID-19 (+) hasta bakan, COVID ekipman, personel sayısı gibi fiziki şartların yetersiz bulan hemşirelerin diğerlerine göre duygusal tükenmişlik seviyeleri daha yüksek bulunmuştur. Bu araştırmada COVID-19 pandemi döneminde Trabzon Fatih Devlet Hastanesinde görev yapan hemşirelerin duygusal tükenme ve kişisel başarısızlık puan ortalamalarının orta düzeyde, duyarsızlaşma puan ortalamalarının düşük düzeyde olduğu bulunmuştur.
- MakaleAçık Erişim2022The effect of the COVID-19 pandemic on the professional perception and image of nursing among nurses working in surgical units: An online study
Sayilan, Aylin Aydin; Kulakac, Nursen
BACKGROUND: Understanding the effects of the COVID-19 pandemic on the perception and image of the profession are key factors in nurses' perceptions regarding their roles and their future. OBJECTIVE: The purpose of this study was to determine the effect of the COVID-19 pandemic on the perception and image of the nursing profession among nurses working in surgical units. METHODS: This cross-sectional, correlational study was conducted with 216 nurses using the random sampling method between 10 and 30 March, 2022. The study data were collected using an information form, the Perception of Nursing Professional Scale (PNPS), and the Scale for the Image of the Nursing Profession. RESULTS: The nurses' mean age was 32.53±9.16 years (min 21, max 57) and their mean professional experience was 16.44±9.80 years (min 1, max 44). The mean PNPS score was 73.12±9.46, and the mean Scale for the Image of the Nursing Profession score was 171.11±11.16. Female nurses had significantly higher positive perceptions of nursing levels than male nurses. Gender, having a history of COVID-19, marginalization during the pandemic, and perception of the nursing profession significantly affected image perceptions of nursing at multiple linear regression analysis. These variables explained 43% of the total variance. CONCLUSION: Nurses working in surgical units during the COVID-19 pandemic exhibited a good level of professionalism and image perception concerning nursing.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İş-aile ve aile-iş çatışmasının duygusal tükenmeye etkisinde stresin aracı, işkoliklik ve uyku probleminin düzenleyici etkisi
Özge Yıldırım
Araştırma Türkiye'nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren bankacılık sektöründe çalışanlar ve hastanelerdeki sağlık çalışanlarından (doktor,hemşire,sağlık personeli) oluşmaktadır.Ayrıca işkolikliğin evlilik yaşam tatmini etkisinde tercih edilen parametreler etkisinde insan hayatına etkisinin olup olmayacağı olursa nasıl olacağı iş-aile çatışması ,duygusal tükenmişlik,iş stresi ve uyku problemi üzerinde ne gibi etkiler getireceği üzerinde durulmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Bayburt ilindeki 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapan sağlık çalışanlarının ve Bayburt Devlet Hastanesinde görev yapan hemşirelerin biyoterörizm bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Alper Aslankurt
Tarih boyunca biyolojik ajanlar askerlere ve sivillere karşı kullanılmıştır. Sağlık çalışanları da biyolojik ajanlardan etkilenmektedir. Bu bağlamda sağlık çalışanlarının bilgi ve algı düzeyleri önem kazanmaktadır. Çalışmamızın amacı Bayburt ili 112 çalışanları ve Bayburt Devlet Hastanesinde çalışan hemşirelerin biyoterörizm bilgi düzeylerini ortaya çıkarıp, çıkan sonuçlara göre çözüm ve öneriler üretmektir. Bu araştırma kesitsel bir araştırmadır. Literatür taraması yapılarak biyoterörizm konusunda bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek geliştirirken uzman görüşü alınmıştır. Ölçeğin güvenirliği yüksek (Cronbach's Alpha değeri=0,892) tespit edilmiştir. Evrenimizi 204 sağlık personeli oluşturmuştur. Basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 115 sağlık çalışanına ölçek uygulanmış ve sonuçlar bilgisayarda SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde student's t testi ve ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırma grubundaki sağlık personelinin %42,6'sı erkek, %57,4'ü kadındır. Araştırma grubundaki sağlık personelinin sadece %22,6'sının biyolojik ajana maruz kalmış hastaya müdahale ettiği ortaya çıkmıştır. Kırsalda çalışan sağlık personelinin, kentsel bölgede çalışan sağlık personeline göre daha fazla biyolojik ajana maruz kalan hastaya müdahale ettiği tespit edilmiştir. Biyoterörizm bilgi düzeyi ortalaması 3,01±0,43 bulunmuştur. Afet veya acil durum planının varlığı %50'nin altında, sağlık personelinin planı inceleme durumunun çok az, planda biyoterörizme yer verilme durumunun çok az, afet tatbikatına katılım oranının az, tatbikatın biyoterörizmi içerme oranının çok az olduğu bulunmuştur. Afet ve acil durum planlarının tüm istasyon ve hastanelere yapılması, yapıldıktan sonra plan hakkında eğitim verilmesi ve planın biyoterörizm konusunu içermesi gerekmektedir. Ayrıca afet eğitimleri biyoterörizm içermelidir. Anahtar Kelimeler: Biyoterörizm, Bilgi Düzeyi, Sağlık Çalışanı
- MakaleYalnız künye2019DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN POSTOPERATIVE PAIN AND THE RISK OF FALLS IN OLDER ADULTS
Sayilan, Aylin Aydin; Kulakaç, Nursen; Saltan, Asuman
Introduction: Pain and falling are substantial components of older adults' life. Despite the presence of several plausible mechanisms for pain to contribute to falling, very few studies have investigated this relationship in older adults. This study was designed to determine the relationship between falls associated and postoperative pain in surgical patients aged over 65 years. Material and methods: This cross sectional and descriptive study was conducted at a public hospital between January and June, 2018. The study population consisted of postoperative patients aged 65 years and over, hospitalised in the Urology, General Surgery, and Orthopaedic clinics between the study dates. After demographic knowledge was collected, the Itaki Fall Risk Scale and Visual Analogue Scale were used for the risk of falling and pain level assessments, respectively. Results: The mean age of the participants was 72.14 +/- 8.85 years. A statistically significant relationship was observed between pain levels and the risk of falling in the postoperative period (rho = 0.000). The risk of falling increased in line with pain levels. Patients who were single (rho = 0.01), who had no social security (rho = 0.002), and with chronic disease had a significantly higher risk of falling (rho = 0.003). Conclusions: Pain in older adults may increase the risk of falling after surgery. In clinical and academic studies, it is recommended that pain assessments be included in older adults for the risk of postoperative fall.