Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin enerji ve güvenlik stratejileri: Kıbrıs'ın rolü ve önemi
Soner Kışla
Bu tez, Doğu Akdeniz bölgesinde son yıllarda keşfedilen hidrokarbon kaynaklarının tetiklediği jeopolitik rekabeti ve bu rekabetin merkezinde yer alan Türkiye'nin enerji-güvenlik stratejilerini kapsamlı biçimde incelemektedir. Çalışmada, Doğu Akdeniz'in tarihsel arka planı, jeostratejik konumu ve bölgedeki güç mücadelesini şekillendiren temel faktörler analiz edilerek, enerji kaynaklarının yalnızca ekonomik bir unsur değil, aynı zamanda ulusal egemenlik, deniz yetki alanları ve güvenlik politikalarının ayrılmaz bir parçası haline geldiği ortaya konmuştur. Bu kapsamda Türkiye'nin deniz yetki alanları politikasını belirleyen "Mavi Vatan" doktrini, sondaj ve sismik araştırma faaliyetleri, bölgesel diplomasi girişimleri ve askeri caydırıcılık stratejileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Araştırmada Kıbrıs Adası'nın Türkiye açısından sahip olduğu jeopolitik, enerji ve güvenlik boyutları ayrıntılı olarak ele alınmış, KKTC ile yürütülen iş birliğinin Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikasındaki belirleyici ve tamamlayıcı rolü vurgulanmıştır. KKTC ile imzalanan deniz yetki alanı ve ruhsatlandırma anlaşmaları, Türkiye'nin bölgedeki meşru haklarını güçlendiren ve enerji arama faaliyetlerine uluslararası hukuk temelinde zemin hazırlayan stratejik adımlar olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Türkiye'nin bölgedeki dışlayıcı ittifak yapılarına karşı geliştirdiği diplomatik ve askeri denge politikaları da analiz edilmiştir. Tez, tüm bu unsurlar çerçevesinde Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de izlediği stratejinin enerji bağımsızlığı hedefi ile uluslararası hukuk, diplomasi ve askeri güç unsurlarını birlikte kullanan çok katmanlı bir yapıya sahip olduğu sonucuna varmaktadır. Türkiye–KKTC iş birliği, bu stratejinin hem jeopolitik hem de enerji güvenliği boyutunda temel dayanağını oluşturmakta, Kıbrıs Adası ise Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki uzun vadeli vizyonunun merkezi jeopolitik noktası olarak öne çıkmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ3EXCITED ELECTRON PRODUCTION AT THE SPPC-BASED ep COLLIDERS VIA CONTACT INTERACTIONS
Caliskan, A.
If a linear electron accelerator is installed into the SPPC (Super Proton–Proton Collider) complex, ep collision options will be available in addition to pp collisions. We consider the production of excited electrons with spin-1/2 at the future SPPC-based electron–proton colliders with center-of-mass energies of 8.44, 11.66, 26.68, and 36.88 TeV. In the ep → e*X → eγX signal process, excited electrons are produced by contact interactions and decay into the photon channel by gauge interactions. Taking into account the corresponding background process, the pseudorapidity and transverse momentum distributions of the final-state particles are plotted. We reported on the discovery, observation, and exclusion mass limits of excited electrons by applying appropriate kinematical cuts best suited for amplifying the signal of the excited electron signature. We also investigated the highest achievable values of the compositeness scale for the discovery of excited electrons at these colliders.
- MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ2Understanding the concept of energy through definitions, drawings, and metaphors
Başkan Takaoğlu, Zeynep
Energy is a concept frequently encountered both in daily life and in various disciplines. Despite such a wide range of scope, conceptualizing it might be challenging at times. This study aims to investigate high school students’ views on the concept of energy through a set of various paper-and-pencil tests. For this purpose, 654 high school students from the ninth, 10th, and 11th grades were asked to explain the concept of energy using definitions, drawings, and metaphors. According to the results, the students had similar misconceptions about their definitions, drawings, and metaphors. However, situations from everyday life were depicted, particularly in drawings and metaphors. Misconceptions decreased considerably in the upper classes, and answers were presented that were close to scientific knowledge, suggesting that, over time, students’ abstract thinking skills improve, the knowledge gained at school contributes to explaining the situations in daily life scientifically, and scientific facts are conceptualized.
AtıfScopus4WoS1OpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1Enhancing the performance of parabolic trough solar collectors: Cost-effective innovative designs for sustainable energy harvesting
Karaağaç, Mehmet Onur; Akıncı, Burak; Ergün, Alper
This study aims to improve the performance and stability of parabolic trough solar collectors (PTSC), especially those with heat storage capacity. Three different receiver tube designs have been meticulously developed to achieve this goal. As a result of the research, the Black surface (BS) -PTSC and PTSC- Paraffin wax (PW) systems achieved 26.5% and 56.8% more thermal energy flow, respectively, compared to the conventional PTSC. In addition, while the average thermal efficiencies of the PTSC, BS-PTSC, and PTSC-PW systems were found to be 11.2%, 14.1%, and 16.9%, respectively, the average exergy efficiencies of the PTSC, BS-PTSC, and PTSC-PW were 1.4%, 1.9%, and 2.3%. Painting the black copper pipe and filling the receiver tube with paraffin wax PCM increased thermal and exergy efficiency. Besides, comparing the temperature differences based on the PTSC system, it was found that BS-PTSC and PTSC-PW systems have 12.3% and 16.4% higher tank temperatures, respectively. The findings of this research have demonstrated the potential of parabolic trough solar collectors equipped with heat storage. It has also increased the sustainability index in terms of sustainability and reduced CO2 emissions into the atmosphere. Furthermore, it has been shown that these simple and inexpensive designs, without significant modifications to the system, can achieve high thermal performance without unnecessary expensive components.
AtıfScopus23WoS20OpenAlex24İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Türkiye'nin enerji politikalarının güncel siyasi durumuna etkisi
Emrah Doğaner
Enerji, modern toplumların sürdürülebilir kalkınması için vazgeçilmez bir unsurdur. Enerji vazgeçilmez bir kaynak olarak insanoğlunun yaratılışından bu yana önemini korumuştur. Geleceğin küresel denklemi, ülkelerin enerji kaynaklarına sahip olma, bu kaynakları kontrol altında tutma ve en etkili şekilde transfer edebilme yetenekleri etrafında şekillenecektir. Türkiye ise söz konusu denklemde önemli bir oyuncu olarak enerji alanında gerçekçi ve stratejik politikalar izleyerek hızlı bir değişim ve dönüşüm süreci içine girmiştir. Türkiye'de geliştirilen enerji politikalarının temel hedefi yerli ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen enerjinin artırılması, kaynak ve tedarikçi çeşitliliğine gidilmesi ile dışa bağımlığının azaltılması etrafında şekillendiği görülmektedir. Hayata geçirilen projeler, ortaya konulan hedefler ve reel politikalar sonucunda ülkenin enerjide dışa bağımlı yapısı ve yüklü enerji faturası azaltılarak yeni bir sürecin inşası için çalışmalar devam etmektedir. Türkiye'nin enerji ticaretinde merkez ülke olma hedefi kapsamında enerji arz güvenliğini sağlama konusunda politikalar izlenmektedir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'nin sahip olduğu enerji kaynakları ile ilgili bilgiler verilmektedir. Sonuç bölümünde ise enerjide dışa bağımlı olan Türkiye'nin yeni enerji vizyonu doğrultusunda yürüttüğü politikaların siyasi durumuna ilişkin etkisine yer verilecektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Avrasya enerji güvenliğinde ve jeopoltiğinde merkez ülke Türkiye: Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
Halil Önder
ÖZET Enerji jeopolitiği, sadece kaynak coğrafyasını değil aynı zamanda arz-talep bağlarının çevrelediği tüm unsurları da kapsamaktadır. Bu nedenle enerji jeopolitiği, küresel jeopolitiğin tüm gelişmelerini de bünyesinde barındırmaktadır. Enerji politikaları ve arz güvenliğinin önemli olmasının nedeni fosil enerji kaynaklarının dünya coğrafyasında asimetrik dağılım göstermesidir. Özellikle doğal gaza olan talebin giderek artması uluslararası düzeyde yeni jeopolitik gelişmelerin oluşmasına neden olmaktadır. Enerji güvenliği, enerjinin üretim noktasından son tüketiciye ulaşmasına dek boru hatlarına ve tesislere yapılacak saldırılar, yeterli yatırımların yapılmayıp bunun sebep olacağı kesintiler, doğal afet ve iklim koşullarının neden olacağı hasarlar, işgal ve ilhak durumları, etnik veya dini gerekçelerle yaşanan iç savaşlar gibi birçok olasılığın birlikte değerlendirilerek özümsenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle enerji politikaları ve arz güvenliği konularında yapılacak değerlendirmelerde enerji kaynaklarının coğrafi dağılımlarından maliyetlerine, iletim yollarından talep artış eğilimlerine, büyük tüketicilerin ithalat bağımlılıklarından bu kaynakları temin edebilmek için geliştirilen askeri doktrinlere kadar birçok konunun birlikte ele alınmasını gerektirmektedir. Önerilen bu tez çalışması ile Avrasya coğrafyası için ülkelerin geliştirdikleri enerji güvenliği politikaları incelenecek; Avrasya coğrafyasındaki doğal gaz rezervleri, ülkelerarası enerji arz-talep ilişkileri, enerji politikaları ve arz güvenliği konuları değerlendirilerek ülkemizin merkez konumda olduğu bir doğal gaz boru hattı projesi önerilecektir. Önerilen "Chimaera Doğal Gaz Boru Hattı Projesi", daha önce hayata geçirilen ve geçirilemeyen projelerin güçlü ve zayıf yönleri incelenerek şekillendirilecektir. Geliştirilecek boru hattı iletim güzergâhlarının güvenliği esas alınarak hazırlanacak bu proje ile Türkiye'nin enerji merkezi olmasına katkıda bulunulacaktır. Bu proje ile güzergâhların geçtiği ülkelerle sosyal ve eğitim alanlarında iş birliği faaliyetleri ile kültürel değerlerinin de öne çıkarılması sağlanacaktır. Anahtar Sözcükler: Chimaera, Doğal gaz, Enerji, Enerji güvenliği, Enerji jeopolitiği
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin termoekonomik analizi ve atık ısının değerlendirilmesi
Elvin Ağtaş
Günümüzde nüfusun ve teknolojik gelişmelerin hızla artmasıyla enerji ihtiyacımızda artmaktadır. Enerji denilince akla ilk gelen elektrik enerjisidir. Son yıllarda elektrik enerjisi üretimi için Nükleer Güç Santralleri (NGS) önemli bir potansiyeldir. Bu çalışma kapsamında, ülkemizin ilk nükleer santrali olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali (ANGS) için termoekonomik analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucu, NGS çalışma prensibi gereği çevreye atılan ısının faydalı ısıya dönüştürülmesi ile enerji üretim maliyetinin düşürülmesi aynı zamanda ısıl kirliliğin önlenmesi amaçlanmıştır. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ne eşdeğer ekipman değerleri kullanılarak Engineering Equation Solver (EES) programında termodinamik analiz yapılmıştır. Termodinamiğin ikinci yasasına bağlı, maliyet analizi yöntemleri arasında en fazla kullanılan spesifik ekserji maliyetleme (SPECO) yöntemi kullanılarak maliyet analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, ANGS'nin enerji ve ekserji verimleri sırasıyla %35 ve %68 olarak bulunmuştur. Tesisten atılan ısının dolaylı olarak tesise tekrar kazandırılmasıyla bölgesel ısıtmada (tesiste bulunan lojmanların, misafirhanelerin, ısınma, sıcak su ihtiyacı), bölgenin coğrafik şartları ve geçim kaynağı göz önünde bulundurularak sera ısıtma, zirai kurutma ve ısıtmada kullanmak mümkündür. Böylelikle, %67.99 oranında atık ısı değerlendirilmiş, üretilen enerjinin birim maliyeti düşürülmüş ve aynı zamanda ısıl kirlilikte aynı oranda azaltılmıştır.
- Doktora TeziAçık Erişim2021Aile motivasyonu ve içsel motivasyon ile iş performansı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide enerjinin aracı ve çalışma koşullarının düzenleyici etkileri: Sağlık çalışanları ve sporcular üzerine bir araştırma
Çiğdem İnce Ayaydın
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de aile motivasyonu ve içsel motivasyon ile iş performansı ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide enerjinin aracı etkisini ve çalışma koşullarının düzenleyici etkilerini incelemektir. Bu yönüyle çalışmanın literatürdeki boşluğu doldurması beklenmektedir. Çalışma Trabzon ve Gümüşhane'de 261 sağlık çalışanı ve 255 spor çalışanı üzerinde anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve hipotezleri test etmek için regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları teori ve beklentilerle uyumlu bir şekilde, bir işyerindeki aynı çalışma koşullarına sahip iki çalışandan aile motivasyonu ya da içsel motivasyonu diğer çalışandan daha yüksek olan bir çalışanın, enerji üzerinden iş performansının daha yüksek ve işten ayrılma niyetinin daha düşük olacağını olacağını ima etmektedir. Bu çalışmanın sonuçları kötü çalışma koşullarında çalışanların enerjisinin artmasının iş performansını artırdığını ve işten ayrılma niyetini azalttığını göstermektedir. Araştırma modeli sonuçları sağlık çalışanlarında aile motivasyonu iş performansı ile olan ilişkisinde enerjinin aracı bir değişken olduğu bulgusuna işaret etmektedir. Spor çalışanlarında bu aracı ilişki saptanmamıştır. Çalışmada ayrıca hem aile motivasyonu hem de içsel motivasyon ile enerji arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmada enerji ile iş performansı arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu, enerji ile işten ayrılma niyeti arasında negatif yönlü bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Spor çalışanlarında enerji ile işten ayrılma niyeti arasında bir ilişki saptanmamıştır. Bulgular yöneticilerin aile motivasyonunun, içsel motivasyonun, enerjinin sağlayacağı olumlu bireysel sonuçlarını göz önüne alarak, işyerinde çalışanın aile motivasyonunu, içsel motivasyonunu, enerjisini yükseltecek bir çalışma ortamı sağlanmasının gerekliliğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Aile Motivasyonu, İçsel Motivasyon, Enerji, İş Performansı, İşten Ayrılma Niyeti, Çalışma Koşulları
- MakaleYalnız künye2010Scopus SJRQ1Exergetic performance analysis of a recirculating aquaculture system
Kucuk, Haydar; Midilli, Adnan; Özdemir, Atilla; Çakmak, Eyüp; Dincer, Ibrahim
This paper examines exergetic aspects of a Recirculation Aquaculture System (RAS) for Black Sea trout (Salmo trutta labrax) fingerling rearing at the Trabzon Central Fisheries Research Institute, Turkey. In its thermodynamic analysis, each component of the RAS is treated as a steady-state steady flow system and its exergetic efficiencies are studied. In addition, the following parameters are measured and recorded in experiments: the mass flow rates, inlet and outlet temperatures and of the system components, surrounding temperatures, and electrical work utilized by the components in the RAS. Based on these experimental data, inlet and outlet exergy values, exergy losses, and exergetic efficiencies of each component in the system are determined to assess their performance. Moreover, the overall system exergy efficiency is determined. The results show that exergy efficiencies of the system components are highly affected by varying input exergy flows as a function of the surrounding temperature and chiller's operating period.
AtıfScopus16WoS13OpenAlex26İncele