Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • MakaleAçık Erişim2025
    Çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Kantil panel yaklaşımı

    Kanca, Osman Cenk; Yıldız, Barış; Yildiz, Gizem; Çınar, Ezginur

    Sağlık harcamaları ve çevresel inovasyon düzeyindeki farklılıklar hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler açısından çeşitli çevresel sonuçlar doğurabilmektedir. Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi noktasında bu faktörler oldukça ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı çevresel inovasyon ve sağlık harcamalarının çevre kirliliği üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ampirik analizde 2000-2021 dönemine ve 5 ülkeye (Çin, Hindistan, Rusya, Japonya ve ABD) ait panel veriler kullanılmıştır. Çevre kirliliğinin göstergesi olarak literatürde sıklıkla CO2 emisyonu verisi kullanılmasına rağmen çeşitli avantajlarından dolayı bu çalışmada “yük kapasite faktörü” verisi kullanılmıştır. Çevresel inovasyonu temsilen “çevreyi korumaya yönelik teknoloji patent sayıları” verisi, sağlık harcamaları (%GSYH) ve kontrol değişken olarak kişi başına GSYH verisi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşik ilişki Westerlund (2007) tarafından geliştirilen panel eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Ardından uzun dönem katsayılar geleneksel panel veri yöntemi Driscoll-Kraay Standart hatalar (DKSE) ve güncel bir yöntem olan Momentler Metodu Kantil Regresyon (MMQR) yöntemi ile tahmin edilmiştir. Her iki tahmin sonucu birbirine paralellik göstermektedir. Buna göre çevresel inovasyonun çevre kirliliğini arttırdığı, sağlık harcamalarının ise azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol değişken olarak modellere dahil edilen kişi başına GSYH ise çevre kirliliğini arttırdığı tespit edilmiştir. Son aşamada ilişkilerin yönü Kónya (2006) panel nedensellik testi ile tespit edilmiştir.

    • SDG 3 · Sağlık ve Kaliteli Yaşam
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    • SDG 13 · İklim Eylemi
  • MakaleAçık Erişim2024
    Sektörel kalkınma yardımlarının üretkenlik kapasitesi üzerindeki etkisi: düşük ve orta gelirli ülkeler üzerine ampirik bir çalışma (2002-2018)

    Yıldız, Barış; Yildiz, Gizem

    Son yıllarda pek çok uluslararası kuruluş ve araştırmacı tarafından az gelişmiş ve/veya gelişmekte olan ülkelerin üretkenlik kapasitelerinin nasıl arttırılacağı konusu tartışılmaktadır. Kalkınma yardımları, bu ülkelerin üretkenlik kapasitelerini önemli ölçüde etkileyen faktörlerden biridir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, sektörel kalkınma yardımlarının üretkenlik kapasitesi üzerinde bir etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma 2002-2018 dönemini ve 84 ülkeyi kapsamaktadır. Panel veri yöntemi kullanılarak elde edilen bulgulara göre sosyal altyapı ve hizmet yardımları, üretkenlik kapasitesini istatistiksel olarak anlamlı ve negatif, üretim sektörleri yardımları ise anlamlı ve pozitif etkilemektedir. Ekonomik altyapı ve hizmet yardımları ve çeşitli sektör yardımlarına ilişkin ise istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu elde edilememiştir. Modelde kontrol değişken olarak kullanılan kişi başı gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH), işgücüne katılım oranı ve ticari açıklık, üretkenlik kapasitesini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilemektedir.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    • SDG 10 · Eşitsizliklerin Azaltılması
    • SDG 17 · Amaçlar için Ortaklıklar
  • MakaleAçık Erişim2024
    CO2 Emisyonu, Hava Yolu Taşımacılığı, Yenilenebilir Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Beşli Grup (G5) Örneği

    Yıldız, Barış; Yildiz, Gizem

    Çalışmanın amacı, CO2 emisyonu, hava yolu taşımacılığı, yenilenebilir enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. G5 (Brezilya, Çin, Hindistan, Meksika ve Güney Afrika) ülkelerini kapsayan bu çalışmada 1990-2018 dönemine ait panel veriler kullanılmıştır. Hava yolu taşımacılığı değişkeni, hava yolu yolcu taşımacılığı ve hava yolu yük taşımacılığı olmak üzere ayrı ayrı modellere dâhil edilmiştir. Ağırlıklandırılmış Ortalama Grup (AMG) tahmincisi kullanılarak modeller tahmin edilmiştir. Ampirik analiz sonucuna göre hava yolu yük taşımacılığı CO2 emisyonunu istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkilerken hava yolu yolcu taşımacılığına ilişkin istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu elde edilememiştir. Bununla birlikte, her iki modelde ekonomik büyüme CO2 emisyonunu istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif, enerji tüketimi ise negatif etkilemektedir

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 9 · Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
    • SDG 13 · İklim Eylemi
  • MakaleAçık Erişim2022
    Çevresel sürdürülebilirlik çerçevesinde ekolojik ayak izi ve ekonomik büyüme ilişkisi: türkiye üzerine ampirik bir analiz

    Yıldız, Barış; Yildiz, Gizem

    Ekonomik büyüme hedefi, ülkelerin en önem verdiği konuların başında gelmektedir.Bu amaç, çeşitli olumlu veya olumsuz çevresel etkiler yaratabilmektedir. Dolayısı ile ülkeler için çevresel sürdürülebilirliğin sağlanabildiği ekonomik büyüme modelleri önemlidir. Kırılgan bir coğrafyada bulunan Türkiye de yüksek bir ekonomik büyüme düzeyini her dönem kendine hedef koyan ve bu hedef doğrultusunda çaba gösteren bir ülkedir. Bu çabalar, Türkiye’nin daha yüksek bir ekonomik büyüme performansını çeşitli çevresel tahribatlara neden olarak mı yoksa çevresel kaliteye duyarlı olarak mı gerçekleştirdiği tartışmaları ile birlikte yürütülmektedir. Bu bağlamda, çalışmamızın amacı Türkiye’de çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Ampirik analiz, 1970-2018 dönemine ilişkin zaman serisi verilerini kapsamaktadır. Modellerde çevresel sürdürülebilirliğin bir göstergesi olarak ekolojik ayak izi verisi kullanılmıştır. Kontrol değişkenler olarak ise kentleşme ile doğrudan yabancı yatırım verileri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre seriler arasında uzun dönemde eşbütünleşik ilişki olduğu kabul edilmiştir. Uzun dönem katsayı tahminlerine göre ekonomik büyüme ve kentleşme ekolojik ayakizini istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilemektedir. Doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin ise istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu elde edilememiştir.

    • SDG 8 · İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
    • SDG 15 · Karasal Yaşam
  • MakaleYalnız künye2021
    Internet Hizmet Ticaretini Nasıl Etkiler?

    Yildiz, Gizem

    Çalışmanın amacı internetin hizmet ticareti üzerindeki etkisini araştırmaya yöneliktir. 10 Yeni SanayileşenÜlke (NICs) (Güney Afrika, Meksika, Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya, Malezya, Filipinler, Tayland,Türkiye) üzerine yapılan çalışma 1996-2018 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada hizmet ticareti ilebirlikte hizmet ihracatı ve hizmet ithalatı için de ayrı ayrı ekonometrik modeller oluşturulmuştur. SabitEtkiler Genelleştirilmiş Momentler Metodu (FE GMM) kullanılarak yapılan analiz sonucuna göre internethizmet ticaretini ve hizmet ihracatını istatiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilemektedir. Ancak internetinhizmet ithalatı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Modellerde kontrol değişkenolarak kullanılan ekonomik büyüme ve finansal derinlik değişkenlerinin katsayısı istatistiksel olarakanlamlı ve pozitif bulunmuştur. Ancak reel efektif döviz kuru değişkenine ilişkin istatistiksel olarak anlamlıbir bulgu elde edilememiştir.

  • MakaleYalnız künye2021
    The effect of high-tech exports on economic growth: panel data analysis for upper-middle income countries

    Yildiz, Gizem; Adıyaman, Gülçin

    Purpose: In the globalizing world, one of the most important factors for countries to reach higher income\rlevels is to have an export pattern based on high technology. It is a very important issue, especially\rif the countries in the upper- middle income level support the economic growth of their exports with\rthe technology they have. The aim of the study is to investigate the effect of high technology product\rexports on economic growth in 29 upper-middle income countries.\rMethodology: In this study, the Augmented Mean Group (AMG) estimator developed by Eberhardt and\rTeal (2010) using panel data for the period 1996-2017 was used.\rFindings: According to the results of the analysis using the Augmented Mean Group (AMG) estimator,\rthere was no statistically significant effect of high-tech product exports on economic growth. Gross fixed\rcapital formation and public expenditures included in the model as control variable had a statistically\rsignificant and positive effect on economic growth, but there was no found statistically significant\rrelationship regarding the total labor variable.\rOriginality: It is thought that the study will contribute to the economics literature in terms of drawing\rattention to the importance of high technology product exports in reaching a higher income level in\rupper-middle income countries.

  • MakaleYalnız künye2020
    Gelişmekte Olan Ülkelerde İşçi\rDövizlerinin Finansal Gelişme \rÜzerindeki Etkisi: Dinamik Panel Veri \rAnalizi

    Yildiz, Gizem

    Çalúmann amac iúçi dövizlerinin finansal geliúme üzerindeki etkisini \rölçmektir. Çalúma 44 geliúmekte olan ülkeyi ve 1994-2017 dönemini \rkapsamaktadr. Analizde ba÷ml de÷iúken olarak finansal geliúmiúlik \rendeksi kullanlmútr. Ayrca endeksin alt kriterleri olan finansal kurumlar \rve finansal piyasalar endeksi verileri de ba÷ml de÷iúken olarak \rkullanlmútr. Ba÷msz de÷iúken olarak iúçi dövizi gelirleri, kiúi baú GSYH, \rticari açklk ve enflasyon verileri kullanlmútr. øki aúamal sistem \rgenelleútirilmiú momentler metodu kullanlarak yaplan analiz sonucuna \rgöre iúçi dövizi gelirleri, kiúi baú GSYH ve ticari açklk finansal geliúmeyi, \rfinansal kurumlar ve finansal piyasalar istatistiksel olarak anlaml ve \rpozitif etkilerken enflasyon negatif etkilemektedir.

  • Kitap BölümüYalnız künye2019
    Situation assessment on development performance of TR90 region

    Yildiz, Gizem

  • MakaleYalnız künye2018
    The Effect of Health Expenditures on Economic Growth: The Case of Europe and Central Asia Countries

    Yildiz, Baris; Yildiz, Gizem

    The aim of the study is to measure the impact of health expenditures on economic growth during the period of 1996-2014 for 47 European and Central Asian countries. Two different methodologies were used in the empirical analysis of the study. First, the fixed effect model was estimated using the Driscoll-Kraay Standard Error Estimator. The coefficients were then estimated using the Two Stages System GMM method. The results obtained are parallel to each other. In both analyzes, per capita health expenditure has a statistically significant and positive effect on economic growth.