Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Do environmental taxes improve environmental sustainability beyond net-zero emissions? Evidence from ecological footprint subcomponents in the EU
Recepoğlu, Mürşit; Cay Cakir, Sümeyra; Cakir, Mehmet Ali; Artan, Seyfettin; Hayaloğlu, Pınar; Keşap, Doğan
Environmental degradation has manifested in various forms, including air and water pollution. Therefore, the impacts of environmental policies should be evaluated across all dimensions of environmental degradation. The European Union has targeted to stop CO2 emissions by 2050. Accordingly, the literature has predominantly focused on the relationship between environmental taxation and CO₂ emissions. Even if the net-zero emissions target is achieved, this does not necessarily ensure the elimination of overall environmental degradation. This study investigates the impact of environmental taxation on environmental degradation in the European Union over the period 1995–2021 using the Driscoll-Kraay (1998) estimator. The study focuses on the impact of environmental tax on ecological footprint and its subcomponents. The findings show that the ecological footprint and its subcomponents, except for built-up land and forest product footprints, can be mitigated by current environmental tax policies. However, in order to achieve net-zero environmental degradation, the European Union must reduce pressures arising from built-up land and forest product footprints. In addition to the Driscoll-Kraay (1998) estimator, the Feasible Generalized Least Squares (FGLS) estimator is employed as a robustness check, and the results remain broadly consistent across both methods. Moreover, Dumitrescu and Hurlin (2012) causality test states that strong and bidirectional causal relationships between environmental tax and ecological footprint components. This overall result confirms the existence of a green dividend within the double dividend hypothesis. It is suggested that renewable energy plants should be constructed in areas where built-up land and forest products footprint are not affected. For example, floating solar panels do not use land and also protect water bodies from evaporation.
- MakaleYalnız künye2026Tourism in a Warming World: Climate Change and Inbound Expenditure in Leading Tourism Economies
Kömürcüoğlu, Ömer Faruk; Kömürcüoğlu, Elif Duygu; Hayaloğlu, Pınar
Climate change is a global risk reshaping tourism through destination attractiveness, service continuity, and travel risk perception. Yet tourism research has largely focused on traditional determinants such as income, price competition, and global integration, while multidimensional evidence on climate impacts remains limited. This study examines the link between climate change and tourism inbound expenditure in 12 leading tourism economies over 2004–2019. Climate change is measured using a PCA-based index combining per capita CO2 emissions with temperature and precipitation volatility. This approach captures both average climate conditions and fluctuations in the climate regime. MMQR is employed to account for heterogeneous effects, with economic size, exchange rate, and globalization included as controls. Results show that increases in the climate change index significantly reduce tourism inbound expenditure. Robustness is confirmed by PCSE and FGLS estimators, while causal linkages are assessed using the HPJ test. By showing that multidimensional climate pressure constrains the expenditure performance of major tourism economies, the study extends the application of destination resilience theory to a macroeconomic setting. It also highlights the need to integrate climate adaptation, resilient infrastructure, and ecosystem protection into sustainable tourism planning.
- MakaleYalnız künye2025Ecological footprint components and agricultural productivity: Insights from MENA countries
Recepoğlu, Mürşit; Hayaloğlu, Pınar; Cakir, Sümeyra Cay; Artan, Seyfettin; Cakir, Mehmet Ali
The surge in the global population over the past century has highlighted the importance of agricultural production, leading to many studies to boost productivity. Unlike previous studies that primarily explore agricultural productivity growth, this study investigates how the subcomponents of the ecological footprint affect agricultural productivity in MENA countries between 1992 and 2021, identifying which types of environmental pollution have the most significant impact. Driscoll and Kraay (1998) method results show that ecological footprint has a major negative impact on agricultural productivity. Similarly, all ecological footprint components have a negative impact on agricultural productivity. The forest footprint has the highest coefficient magnitude, followed by crop land footprint, carbon footprint, fishing grounds footprint and grazing land footprint. The results have been tested for robustness using the Half-Panel Jackknife test to avoid biased results, and parallel results have been obtained. Finally, the causality between agricultural productivity and explanatory variables has been tested using Dumitrescu and Hurlin (2012) panel causality test. The findings suggest that policymakers may find it more effective to eliminate pollution rather than using additional resources to increase agricultural productivity. This approach allows for the reallocation of resources used in agricultural production to other areas.
- MakaleAçık Erişim2024Petrol Fiyatları, Döviz Kuru ve İhracat Üzerine Ekonometrik Bir Araştırma: Rusya, Azerbaycan ve Endonezya Örneği
Hayaloğlu, Pınar; Recepoğlu, Mürşit; Cakir, Mehmet Ali
1970’lerdeki petrol krizinden sonra, petrol fiyatlarının ekonomi üzerine etkileri konusundaki tartışmalar hız kazandı. Petrol tükenebilir bir enerji kaynağı olmasının yanında ortaya çıkardığı çevre kirliliği birçok gelişmiş ülkeyi yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneltmiştir. Ayrıca Petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve dışa bağımlılığı arttırması ülke ekonomileri için istikrar bozucu etkiler doğurmaktadır. Bütün bunlar petrol rezervi bulunan ve ekonomileri büyük ölçüde petrol sanayiine bağlı olan ülkeler için tehdit unsuru oluşturmaktadır. Bu çalışmada toplam petrol üretimi ve tüketimi Avrupa’dan daha fazla olan ve önceki çalışmalarda genellikle fazla odaklanmayan Rusya, Azerbaycan ve Endonezya’da petrol fiyatları, ihracat ve döviz kuru arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Panel nedensellik testlerinin kullanıldığı çalışma 1996-2021 dönemini kapsamaktadır. Analiz sonuçları ilgili ülkelerde petrol fiyatlarından ihracat ve döviz kuruna tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ihracattan döviz kuruna doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023The Effect of Foreign Aid and Governance on Economic Growth; [Dış Yardım ve Yönetişimin Büyüme Üzerindeki Etkileri]
Hayaloğlu, Pınar; Tümay, Muhammed
Foreign aid is essential in meeting the capital needs of countries that need more resources. However, in the literature, besides the view that foreign aid encourages economic performance, opinions suggest that it has adverse effects on recipient countries. Some ideas argue that the positive impact of foreign aid in recipient countries depends on the institutional quality level of the nations. We examine the relationships between foreign aid, the quality of governance, and economic growth using the dynamic panel data analysis method. The empirical analysis includes samples of 78 low-income countries that used foreign aid from 2000-2019. According to the findings, foreign aid affects economic growth negatively in sample countries. In addition, we find a positive relationship between the quality of governance and economic growth. In line with these findings, we can state that improvements in governance quality will positively impact economic development in the sample nations.
- MakaleAçık Erişim2021Savunma harcamaları, ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi ilişkisi: kırılgan ülkeler örneği
Hayaloğlu, Pınar; Baltaci, Nuri
Ulusal ve bölgesel güvenliği sağlamak amacıyla gerekli olan savunma harcamaları ülkelerin bütçelerinin önemlibir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle kamu harcamalarının alt kalemi olan savunma harcamalarının ekonomik etkileri konusundaki tartışmalar her dönem önemini korumuştur. Bu çalışmada kırılgan beşli ekonomileriolarak adlandırılan gelişme yolunda olan ülkelerde savunma harcamaları, ekonomik büyüme ve cari işlemlerdengesi arasındaki ilişkiler incelenmiştir. 2000-2017 dönemini kapsayan çalışmada dinamik panel veri analizyöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu ilişkileri incelemek üzere iki farklı model kullanılmıştır. Bumodellerin birinde askeri harcamalar bağımlı değişken olarak kullanılmış iken diğer modelde cari işlemler dengesi bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. İlk modelden elde edilen analiz sonuçları askeri harcamalar değişkeni ile ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi arasında negatif bir ilişkiyi ortaya koymaktadır. İkinci modelden elde edilen bulgulara göre ise cari işlemler dengesi ile askeri harcamalar ve cari işlemler dengesi arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ele alınan ülkelerde, savunma harcamaları ile ekonomik büyüme ve cari işlemler dengesi arasında negatif yönlü bir ilişki söz konusudur.
- MakaleYalnız künye2020Ekonomik Büyüme, Dışa Açıklık ve Çevre Kirliliği ArasındakiKarşılıklı İlişkilerin İncelenmesi: Panel Eşanlı Denklem Modelleri
Hayaloğlu, Pınar
Serbest ticaretin ekonomik büyümeyi teşvik edici rolü ekonomi literatüründe yaygın şekilde kabul görmektedir. Bunun yanında son yıllarda, ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği noktasında serbest ticaretin çevresel sonuçlarının belirlenmesi ülkelerin büyüme stratejilerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle söz konusu değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkilerin ortaya konulması ülkelere doğru politikaların uygulanmasında katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda çalışmada; ekonomik büyüme, dışa açıklık ve çevre kirliliği arasındaki karşılıklı ilişkiler MERCOSUR üyesi ülkeler için araştırılmıştır. 1992-2017 dönemine ait verilerin kullanıldığı çalışmada değişkenler arasındaki içsellik sorununun çözümü için panel eşanlı denklem modelleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ele alınan ülke grubunda ekonomik büyüme-CO2 emisyonları ve ekonomik büyüme-dışa açıklık arasında pozitif yönlü karşılıklı ilişki bulunmaktadır.
- MakaleYalnız künye2020Kurumsal gelişme ve iktisadi büyüme: doğu avrupa geçiş ekonomileri örneği
Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin; Ağazade, Seymur
Ekonominin kurumsal yapının etkisinden bağımsız olarak değerlendirilemeyeceğini öne süren kurumsal iktisadi düşünce 1990’lı yıllardan itibaren büyüme literatüründe önem kazanmaya başlamıştır. Buçalışmada kurumsal yapının ekonomik büyüme açısından önemli olduğu görüşü Doğu Avrupa geçişekonomileri örneğinde araştırılmıştır. Panel veri analizinin kullanıldığı çalışma 2006-2017 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada kurumsal yapıyı temsilen Dünya Ekonomik Forumunun kurumsal yapıya ilişkinendeksleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, genel kurumsal gelişme ve kamusal kurumsal gelişmeninekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Buna göre, genel kurumsal gelişme endeksindeki %1’lik bir değişme GSYH’yı yaklaşık olarak %0.29 ve kişi başına düşen GSYH’yı %0.37oranında aynı yönde etkilemektedir. Kamusal kurumsal kalite endeksinde meydana gelen %1’lik birdeğişmenin etkisi ise sırasıyla yaklaşık olarak %0.35 ve %0.43 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, örneklem ülkelerde kurumsal gelişmeyi teşvik edecek politikalar uygulanmasınınsürdürülebilir bir ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir rol oynayacağı söylenebilir.
- MakaleYalnız künye2019Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Eşanlı Model
Hayaloğlu, Pınar; Demirel, Selim Koray; Artan, Seyfettin
Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi son zamanlarda özellikle enerjiliteratüründe sıklıkla tartışılmaktadır. Ancak yapılan ampirik çalışma sonuçları analizdekullanılan yönteme, değişkene ve ülke grubuna göre farklılıklar göstermektedir. Ayrıcaçalışmalarda enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki etkileşimin büyük ölçüdeihmal edildiği görülmektedir. Bu çalışmada, eşanlı panel veri analiz yöntemi kullanılarakOECD ülkelerinde enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi 1990-2017 dönemi içinaraştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, OECD ülkelerinde enerji tüketimi ve ekonomikbüyüme arasında karşılıklı pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Buna göre,yüksek ekonomik büyüme yüksek enerji tüketimini gerektirdiği gibi yüksek enerji tüketimiyüksek ekonomik büyümeye neden olmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2019The impact of economic globalization on CO2 emissions: The case of NAFTA countries
Kalaycı, Cemalettin; Hayaloğlu, Pınar
International trade with the economic globalization gaining wide currency has brought along the environmental problems. Transition to environment-friendly high-tech products and schemes in developed countries alleviated the impacts of these problems whereas underdeveloped environmental standards in developing countries still cause deterioration in the environmental quality. For this reason, there are different views on the environmental impacts of globalization. The study investigates the impact of globalization and trade openness on CO2 emissions with reference to the NAFTA countries. Employing panel-data analysis, the study relies on the annual data for a period of 1990–2015. The findings reveal that there is a positive relationship between economic globalization and trade openness, and CO2 emissions. The study further tests the validity of Environmental Kuznets Curve for the target countries. To this end, the research identifies a positive-direction relationship in both linear and square forms between CO2 emissions and economic growth.
- MakaleYalnız künye2018The effects of climate change on agriculture sector and economic growth
Hayaloğlu, Pınar
Climate change, which is one of the most important global problems of recent years, is increasing its influence. Non-natural changes in the climate leading to various problems in the environmental, social and economic dimensions that affect sustainability considerably. The agricultural sector is at the forefront of the sectors most affected by climate change. Thus, change in temperature and precipitation caused by climate change affect the agriculture sector by affecting both the quantity of product and the quality of the product. In this way, climate change also influences economic growth in countries. The aim of this study is to analyze the impact of climate change on agriculture sector and economic growth for the 10 countries most affected by climate change according to the Global Climate Change Risk Index. Panel data analysis technique was used in the study for the period 1990-2016. The results obtained show that climate change has a negative effect on economic growth and agricultural value added in certain countries.
- MakaleYalnız künye2018An analysis of institutional structure and saving rates in transtion economies
Artan, Seyfettin; Demirel, Selim Koray; Hayaloğlu, Pınar
Savings, which is a precondition for a sustainable economic structure, are an important source of funding for investments and growth. One of the main obstacles to development is seen as an insufficient level of savings especially in underdeveloped and developing countries. The importance of savings in terms of economy has led researchers to investigate the determinants of savings and a wide range of literature has been developed in this regard. However, unlike the empirical literature on the determinants of savings, besides the basic macroeconomic variables, the effect of the institutional structure on saving rates was investigated in this study. In this direction the relationships between institutional structure and savings were investigated. Panel data analysis method is used for the study of 12 transition economies in 1996-2016 period. Findings obtained in the study; democracy, civil liberties and regulatory quality indices as indicators of institutional structure are important factors as well as macroeconomic factors affecting savings rates.
- MakaleYalnız künye2017Determinants of Public Health Expenditures Efficiency in BRICS Countries
Hayaloğlu, Pınar; Demirel, Selim Koray; Artan, Seyfettin
The optimization of public expenditures has importance on utilizing scarce resources in the best way possible and maximizing public welfare. Likewise, public health expenditures positive affect on quality of life depends on the efficiency of these investments. In this study, the determinants of public health expenditures efficiency investigated for BRICS countries the period of 2000-2013. Accordingly, in order to determine the efficiency of public health expenditures, data envelopment analysis (DEA) used then economic and corporate factors, which determine the efficiency of public health expenditures examined with Logit and Tobit estimation technique. According to findings derived from these analyses, the rate of unemployment and inflation, investment expenditures and corruption variables are significant determinants in the efficiency of public health expenditures in BRICS countries
- MakaleAçık Erişim2017Farklı Gelişmişlik Düzeylerinde Kurumsal Kalitenin Çevre Performansı Üzerindeki Etkisi: Ampirik Bir Analiz
Topal, Mehmet Hanefi; Hayaloğlu, Pınar
Bu çalışmanın amacı, ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerini de dikkate alarak kurumsalkalitenin çevre performansı üzerindeki etkisini araştırmaktır. 34’ü gelişmiş, 90’ı gelişmekte olantoplam 124 ülkenin 2000-2014 dönemi verilerinin kullanıldığı araştırmada, diğer çalışmalardan farklıolarak çevre geniş anlamda tanımlanmıştır. Ayrıca kurumsal kalitenin 3 ayrı göstergesinin (politik risk,yönetişim ve demokrasi) kullanıldığı araştırmada, kurumsal kalite göstergeleri ile çevre performansıarasındaki ilişkiler panel veri analiz yöntemlerinden sabit etkiler, rassal etkiler ve iki aşamalı sistemGMM tahmin yöntemleriyle incelenmiştir. Ampirik analizlerden elde edilen sonuçlara göre; herekonomik gelişme seviyesinde düşük politik risk, yüksek yönetişim kalitesi ve demokrasi ülkelerinçevresel performanslarını pozitif yönde etkilemektedir. Bununla beraber, diğer kurumsal göstergeleregöre gelişmiş ekonomilerde politik risk, gelişmekte olan ekonomilerde ise demokrasi çevreperformansı üzerinde daha fazla etkilidir. Elde edilen bulgulardan hareketle, daha yüksek çevreperformansı için ülkelerin kurumsal yapılarının çevresel ihtiyaçlara cevap verecek şekildeoluşturulması gerektiği ifade edilebilir.
- MakaleYalnız künye2016Geçiş Ekonomilerinde Finansal Gelişmenin Kurumsal Belirleyicileri
Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin
Finansal gelişmenin sürdürülebilir ekonomik büyümenin önemli belirleyicilerinden biri olduğu uzun zamandan beri vurgulanmaktadır. Ancak, finansal gelişmenin belirleyicilerinin neler olduğu konusunda henüz bir uzlaşma sağlanamamıştır. Bu çalışma, ülkelerarası finansal gelişmişlik farklılıklarını açıklamada kurumsal faktörlerin rolünü tartışmaktadır. Bu amaçla çalışmada, finansal gelişmenin ekonomik ve kurumsal belirleyicileri geçiş ekonomileri için araştırılmıştır. 1995-2012 dönemini kapsayan çalışmada statik panel veri analiz tekniği kullanılmıştır. Kurumsal yapının göstergesi olarak 10 farklı değişkenin kullanıldığı çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; geçiş ekonomilerinde, ekonomik göstergelerin yanı sıra sosyoekonomik durum, dinsel gerilimler, kanun ve düzen, etnik gerilimler, yatırım profili, yolsuzluk ve demokratik sorumluluk gibi kurumsal yapıyı temsil eden göstergeler de finansal gelişmenin önemli birer belirleyicisi konumundadır.
- MakaleYalnız künye2015The relationship between financial development and economic growth in fragile five countries: dynamic panel data analysis
Hayaloğlu, Pınar
Conflicting opinions of the role of financial development on economic growth in the literature have becomea maj or focus of attention among researchers about this subj ect. In this regard, relationship betweenfinancial development and economic growth has been one of the most discussed topics in the theoreticaland empirical literature especially since the 1980s. In this study the effect of financial development on theeconomic growth was investigated in fragile five countries (India, Indonesia, Brazil, Turkey, South Africa).A dynamic panel data analysis technique was used in the study for the period 1990-20 12. The findingsobtained in the study which different variables used to represent the financial development show that therewas a positive relationship between financial development and economic growth.
- MakaleYalnız künye2015The relationship between environmental pollution, trade openness and economic growth in turkey
Seyhan, Burak; Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin
In this study, the validity of Environmental Kuznets Curve hypothesis was tested for Turkey by investigating the effects of economic growth and trade openness on environmental pollution. These relationships were analyzed via time series analysis using the period of 1981-2012. The results obtained in the study seem to support that there is a relationship between economic growth, trade openness and environmental pollution in the long term in Turkey. However, it was found out that there was an inverted U-shape relationship between economic growth and environmental pollution consistent with the hypothesis environmental Kuznets Curve, while, there was no inverted U-shape relationship between economic growth and trade openness.
- MakaleYalnız künye2015Institutional Determinants of Foreign Direct Investment: Evidence from OECD Countries
Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin
Economic and institutional determinants of foreign direct investment are analyzed for 29 OECD countries. In the study, twelve subcomponents are used such as investment pro le, corruption, law and order, bureaucratic quality and government stability which can give information about political risk and institutional quality of the countries. According to results; main determinants of foreign direct investment in OECD countries are institutional factors like government stability, socioeconomic condition, investment pro le, internal con ict, military in politics, religious tensions, law and order, ethnic tensions and bureaucratic quality rather than economic determinants. Our ndings indicate that a good institutional structure plays an important role in attracting foreign direct investment in OECD countries
- MakaleYalnız künye2014The effects of ınformatıon and communıcatıon technologıes on economıc growth: The case of transıtıon economıes
Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin; Baltaci, Nuri
As a result of the transition to an information society, advances in information and communication technologies have become an important determinant of growth in recent years. This new economic structure reflected in countries development and growth strategies, the opportunities provided by information and communication technologies has become a key element in achieving competitiveness. The aim of this study is to research the relationship between information and communication technologies and economic growth for transition economies. In this study, covering the period 1994- 2011 static panel data analysis technique was used. According to the results, development of information and communication technologies has a positive effect on economic growth in the sample of transition economies.
- MakaleYalnız künye2014Kurumsal Göstergeler Işığında Türkiye Ekonomisinin Sosyo-Politik Analizi
Hayaloğlu, Pınar; Artan, Seyfettin
Kurumsal iktisat, ülkeler arasındaki büyüme farklılıklarının temel belirleyicisininbu ülkelerin kurumsal yapılarındaki farklılıklar olduğunu ileri sürmektedir. Güçlükurumsal yapının hem uluslararası ilişkilerde ülkeler için önemli bir referans hemde ekonomik performansta belirleyici olduğunu savunan bu görüş, birçok araş- tırmacının çalışmalarında kurumsal yapıyı dikkate almalarına yol açmıştır. Buçalışmada, bir değişim ve dönüşüm sürecinden geçmekte olan Türkiyenin ku- rumsal yapısı çeşitli kurumsal göstergeler ve uluslararası raporlardan yararlanı- larak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiyenin birçok kurumsal göster- gede dünya ortalamasının üstünde olduğunu göstermekle beraber sürdürülebi- lir büyümeyi gerçekleştirecek teşvik edici kurumlara henüz sahip olmadığını or- taya koymaktadır.