Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Do special economic zones support regional development in transition economies? The case of Kazakhstan
Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
This study examines the impact of Special Economic Zones (SEZs) in Kazakhstan between 2000 and 2023 on regional development, explicitly accounting for institutional and spatial heterogeneity. For causal identification, it employs a Forward Orthogonal Deviations-based GMMf (System GMMf) estimator to address endogeneity and reverse causality, complemented by an event-study framework to trace the dynamic evolution of policy effects. The results reveal strong path dependence in regional growth and show that the effectiveness of SEZ incentives is non-linear and systematically conditioned by the depth of regional production structures, proxied by the Value Added Index. Empirical evidence suggests that SEZ incentives stimulate growth in low value-added regions, while potentially distorting market signals and generating crowding-out effects in regions with high value-added production. Dynamic analyses indicate that the negative shock observed immediately after implementation reflects temporary adjustment costs and resource reallocation, with effects converging towards zero over time. Overall, the findings imply that SEZs are not automatic engines of growth but require careful calibration to local production structures to mitigate risks of policy saturation and adverse selection. The study provides an original contribution to the literature on the design and life-cycle management of next-generation industrial policies in transition economies.
- MakaleAçık Erişim2024İlk ve ikinci el konut talebinde yakınsama hıpotezinin analizi: 26 alt bölge örneği
Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
Türkiye’nin 26 alt bölgesinin ilk ve ikinci el konut talebi yakınsama hipotezi ile incelenmiştir. Çalışmada, 2013 Ocak-2023 Mart dönemine ait aylık zaman serileri kullanılmıştır. Bölgeler arası konut talebi yakınsama hipotezi koşullu ve koşulsuz tahmin edilmiştir. Analizlerde dinamik panel sistem GMM yaklaşımından yararlanılmıştır. İlk el konut talebine ait koşulsuz yakınsama modeli analizi sonucunda; ilk el konut satışına ait gecikmeli değerlerin konut talebini pozitif etkilediği belirlenmiştir. Koşulsuz yakınsama modelinde ise konut fiyatı ile hane geliri değişkeni ilk el konut talebini pozitif etkilerken ikinci el konut satış miktarı ise ilk el konut talebini negatif etkilemektedir. İkinci el konut satışına ait yakınsama hipotezi bulgularına göre ise koşulsuz modelde; ikinci el konut satışının gecikmeli değerleri ikinci el konut talebini pozitif etkilemektedir. Koşullu modellerde yer alan hane geliri değişkeni ikinci el konut talebini pozitif ilk el konut satışı değişkenini ise negatif etkilemektedir. İkinci el konut satışı yakınsama modelindeki konut fiyatı değişkeni ise istatistiki olarak anlamsızdır.
- MakaleYalnız künye2023The Effect of Support Premiums on Sunflower Supply: ARDL Model
Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
The sunflower plant, which is estimated to have been cultivated in North America, gained great importance in the world economy in a short time. Sunflower has an important place in the Turkish economy as well as in the world economies. Despite its importance on economies, it is seen that the product has not been extensively studied in the literature. Therefore, this study aims to empirically determine the factors affecting sunflower production of producers in Turkey and empirically analyze the effect of support premiums on sunflower supply. This relationship was analyzed using the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) method. Annual time series for the period of 1994-2021 were used in the analysis. As a result of the analysis, it was determined that the other variables, except for the crisis dummy variable in the long-term supply function are statistically significant. When the results were analyzed in terms of signs, it was concluded that all the variables in the supply function aligned with the economic expectation. In sunflower supply, while sunflower prices (0.87), support premium (0.11), productivity (0.86) and trend (0.02) variables have an increasing effect, the input cost variable (0.14) has a decreasing effect.
- MakaleYalnız künye2022Vergi psikolojisi ve vergi İSYANI:\r2021 kolombiya vergi isyanı örneği
Şahin, Muhammet
Vergi devletin en önemli gelir kaynağıdır. Vergi\rgelirlerinin yeterliliği kamu kesiminin finansmanı\rbakımından son derece önemli olup, bu doğrul-\rtuda gönüllü vergi uyumunun güçlendirilebilmesi\rgerekmektedir. Bununla birlikte mükellefler mali,\rekonomik, sosyal ve politik koşulların olumsuz\rolduğu durumlarda vergilere karşı direnç göste-\rrebilmektedirler. Adaletsiz bir vergi sistemi, ver-\rgileme yetkisinin kötüye kullanılması, mükellefler\rüzerindeki ağır vergi yükü, yetersiz kamu hizmet-\rleri, kötü bir ekonomik konjonktür, toplumsal ve\rsiyasal istikrarın bozulması benzeri durumlar bu\rolumsuzluklara örnek olarak gösterilebilir. Mü-\rkelleflerin vergiler karşısındaki olumsuz tutum ve\rdavranışlarının en uç hali vergi isyanıdır. Zira vergi\risyanı şiddetli çatışmaların yaşandığı, can ve mal\rkayıplarının meydana geldiği kitlesel ayaklanma-\rlara dönüşebilmektedir. Tarihsel süreç birçok ver gi isyanına tanıklık etmiştir. Bunlardan en güncel\rolanı 2021 yılında Güney Amerika ülkelerinden\rKolombiya’da meydana gelmiştir. Bu çalışmada\rKolombiya vergi isyanının altında yatan mali, eko-\rnomik, sosyal ve politik sebepler ele alınmaktadır.\rBöylece çalışmanın amacı bu güncel olaydan ha-\rreketle vergi isyanı literatürüne katkı sağlamaktır
- Derleme MakaleYalnız künye2021-
Şahin, Muhammet
Automobiles were considered to be luxury\rwhen they first emerged. However, they are regarded\ras one of the most basic means of transportation\rtoday. The historical background of the\rautomotive industry dates back to the end of the\r19th century and the beginning of the 20th century\rand this industry has been based on fossil fuel\rconsumption including oil and oil derivatives for\rmany years. However, in line with the technological\rdevelopments, there is an increase in the utilization\rof full-electric and hybrid vehicles, which\rare described as environmentally friendly automobiles,\rand it is projected that these automobiles\rwill substitute traditional (fossil fuel) automobiles\rin the near future. Transition to full-electric and\r(or) hybrid vehicles has a great significance in\rterms of protecting nature, ensuring energy security\rdue to depleted oil reserves and removing\rdependence on oil. Depending on this, they are\rintensively supported by the governments of both\rdeveloped and developing countries via tax and\rnon-tax instruments. This study aims to analyze\rthe incentives implemented for full-electric and\rhybrid vehicles across the world and Turkey. The\rbasic result acquired from the study is that as well\ras the developments in automotive technology,\rpublic incentive policies will have a great significance\ron environmentally friendly automobiles to\rbecome a crucial means of transportation in the\rnear future.
- MakaleYalnız künye2020Küresel kamusal bir mal (veya kötü) olarak göç
Şahin, Muhammet
Göç olgusu günümüzde küresel bir boyut kazanmıştır. Savaşlar ve politik çatışmalar dünya çapındabir sığınmacı sorununa yol açarken, ekonomik olumsuzluklar ülke içi veya ülkeler arası göçlerihızlandırmakta ve sürdürülemez büyüme ve kalkınma politikalarına bağlı olarak da iklim ve çevre temellinüfus akımlarında artış gözlenmektedir. Bu bakımdan göçü, bir küresel kamusal mal (veya küresel kamusalkötü) olarak ele almak gerçekçi bir yaklaşım şekli olacaktır. Keza göç, artık bölgesel veya ulusal sınırlariçerisinde düşünülemeyecek kadar geniş kapsamlı bir ölçeğe ulaşmış olup, dünya üzerinde olumlu ya daolumsuz etkilere yol açabilmektedir. Göç olgusu, meydana getirdiği köklü değişimler ile ulusal veyauluslararası alanda pozitif veya negatif dışsallıklar yaratmaktadır. Göç bir yandan kentleşme dinamikleriniyeniden düzenlerken, bir yandan da verimlilik ve büyüme verileri üzerinde belirleyici olmaktadır. Devletbütçesi içerisinde özellikle harcama kalemleri, ulusal veya uluslararası göç akımlarından önemli ölçüdeetkilenmektedir. Ayrıca göç olgusu, toplumsal yapıyı dönüştürme özelliği de taşımaktadır. Bu çalışmanınamacı; göç olgusunu küresel kamusal mal ve(ya) küresel kamusal kötü perspektiflerinden ele alarak,meydana getirdiği etkileri üzerinden irdelemektir. Çalışma göçün ekonomik, mali, sosyal, kültürel ve politikboyutlarını içermektedir.
- MakaleYalnız künye2020Sürdürülebilir çevre dinamikleriiçin yeni bir enstrüman: plastik poşet vergisi
Şahin, Muhammet
Çevre sorunları günümüzde önemli boyutla-ra ulaşmıştır. Yüksek miktarda plastik tüketimi ve kontrol dışı plastik atıklar bu sorunları daha da arttırmaktadır. Başta mikroplastikler olmak üzere plastik ve plastik türevleri, deniz ve ok-yanuslardaki biyolojik çeşitliliği tehdit eder hale gelmiştir. Bu durum hükümetleri harekete ge-çirmiş ve 1990’ların başlarından itibaren vergi ve vergi dışı caydırıcı tedbirler uygulamaya konul-muştur. Dünya genelindeki bu gelişmelere pa-ralel olarak 2000’li yıllardan itibaren Türkiye’de de plastik kullanımının azaltılmasına yönelik adımlar atılmaya başlamış, 2019 sene başından itibaren de tek kullanımlık alışveriş poşetlerinin ücretlendirilmesi yoluna gidilmiştir. Bu çalışma plastik poşet kullanımının sınırlandırılmasına yönelik vergi ve vergi dışı politikaları, Türkiye ve dünya uygulamaları temelinde inceleme amaçlamaktadır. Çalışmadan elde edilen bul-gular; özellikle İrlanda, Almanya ve Danimarka gibi Avrupa ülkelerinde vergilendirmenin poşet kullanımının azaltılabilmesi bakımından başarılı olduğu yönündedir.
- Kitap BölümüYalnız künye2020The economic and fiscal impacts of the Covid-19 pandemic in Turkey and around the world
Şahin, Muhammet
Humanity has a long history of struggle against pandemics. Covid-19 is the most recent example of such kind of pandemics. Since its first outbreak appeared in China on December 31, 2019, the Covid-19 pandemic has spread rapidly across almost all over the globe within a few months. The Covid-19 has been a type of pandemic which requires compliance with social distancing rules, thereby it has caused both demand-side and supply-side slowdown in economic activities. It is estimated that as a result of the pandemics there will be a very sharp economic shrinkage, an increase in unemployment to the highest levels in the history and a significant decrease in global trade. Governments and international organizations have adopted various measures and incentive packages in order to overcome this problem. These packages mainly include monetary and fiscal tools; however, they have the risk of yielding an increase in government debts thus disrupting public fiscal equilibrium. This chapter aims to examine the economic and fiscal impacts of the pandemic and to examine practices both in Turkey and around the world accordingly.
- MakaleAçık Erişim2019Gümrük Vergisi Düzenlemelerinin Hanehalkı Sığır Ve Dana Eti Talebine Etkisi
Önder, Kübra; Şahin, Muhammet
Hanehalkının dana ve sığır eti talebinin analiz edildiği bu çalışmada; 1994-2018 dönemlerineait yıllık zaman serileri kullanılmıştır. Çalışmanın analizine geçmeden önce zaman serilerininkullanıldığı çoklu regresyon modellerinde karşılaşılan durağanlık problemi, ADF ve PP birimkök testleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; talep fonksiyonunda yer alan tümdeğişkenlerin birinci sıra fark durağan olduğu tespit edilmiştir. Aynı derecede bütünleşikoldukları tespit edilen talep fonksiyonunun uzun dönem ilişkisi ise Johansen eşbütünleşmeanalizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Eşbütünleşme analizi sonucunda; değişkenler arasındauzun dönemli bir ilişkinin varlığı belirlenmiştir. Ancak ilişkinin yönü ve ne kadar süre sonrauzun dönemde dengeye ulaşılacağı yorumu ise Hata Düzeltme Modeli (VEC) tahmin sonucu ileelde edilmiştir. Yapılan VEC modeli tahmin sonucunda; sığır ve dana eti talep fonksiyonuna aithata düzeltme katsayısının (0,137) 0 ile 1 aralığında yer aldığı ve pozitif işarete sahip olduğugörülmüştür. Bu sonuç, kısa süreli dengesizliklerden uzun dönem dengeye %13,7’lık bir hızlaulaşıldığını ifade etmektedir. Çalışmadan elde edilen bir diğer sonuç ise dane eti talepfonksiyonu uyum katsayı değeridir. Bu değer (-0,13) olarak saptanmış olup, yaklaşık 7,5 yılda,uzun dönemde dengeye ulaşıldığını göstermektedir. Dolayısıyla analiz sonuçları; sığır ve danaeti talebinin dengeye uyarlanma hızının çok yüksek olmadığını ifade etmektedir.
- MakaleYalnız künye2019Günümüz ticaret savaşlarında gümrük vergilerinin yeri ve önemi
Şahin, Muhammet
Gümrük vergileri dış ticaret politikasının en önemli araçlarından biridir.İlk uygulamaları antik çağlara kadar uzanan bu vergilerin, hem devlete gelirsağlama hem de ülke içi sanayileri dış rekabete karşı koruma işlevlerini yerinegetirmesi amaçlanır. Her ne kadar geçen yüzyılın son çeyreğinden itibarenhızlanan küreselleşme sürecinin bir sonucu olarak bu vergilerin dış ticaretpolitikası içerisindeki önemi kısmen gerilemiş olsa da, 2018 yılındaki tarifeartışları ile birlikte uluslararası ticari ilişkilerdeki rolü yeniden öne çıkmayabaşlamıştır. Bu çalışmanın amacı, ABD’nin bazı mallara yönelik korumacılıktedbirleri ile başlayan ve Çin başta olmak üzere diğer ülkelerin buna karşılıkvermesi ile de yayılma riski kazanan günümüz ticaret savaşlarını, gümrükvergilerindeki değişimler ve bu değişimlerin dünya ekonomine olan muhtemeletkileri çerçevesinde değerlendirmektir. Çalışmadan elde edilen temelsonuçlar; uluslararası işbirliğinin sağlanamaması halinde dünya ekonomisininyavaşlayabileceği, toplam ticaret hacminin daralabileceği ve hatta küreselticari sistemin bir bütün olarak sürdürülemez hale gelme riski ile karşı karşıyakalabileceği yönündedir.
- MakaleAçık Erişim2019Kripto para yeni bir vergi sığınağı mı? bilişim teknolojilerindeki gelişmeler temelinde bir değerlendirme
Şahin, Muhammet
Vergi sığınakları konusu maliye literatürü içerisinde önemli bir yere sahiptir. Mükelleflerin vergi yükümlülüklerini asgaridüzeye indirmek amacıyla kullanabildikleri vergi sığınakları, Bitcoin benzeri kripto paraların ortaya çıkmasının ardından yenibir boyut kazanmışlardır. Zira vergi sığınaklarının açıklanmasındaki klasik yöntem, vergi mükelleflerinin özellikle kıyı ötesifinansal işlemler aracılığı ile vergiden kaçınma fiilini gerçekleştirmeye çalıştıkları yönündeydi. Ancak Bitcoin ve benzeri kriptoparaların anonim olma ve takibinin güçlüğü gibi faktörler bakımından elverişli bir vergi sığınağı olma potansiyeli taşımaları,son zamanlardaki tartışmaların ana ekseninin kıyı ötesi finansal işlemlerden bu sanal paralara doğru kayması sonucunudoğurmuştur. Bu çalışmanın amacı kripto paraların bir vergi sığınağı alternatifi oluşturup, oluşturamayacakları yönündekitartışmalara açıklık getirmektir. Çalışmadan elde edilen temel sonuç; gerekli regülasyonlar yapılmadığı taktirde, gizlilikderecesi yüksek olanları başta olmak üzere, kripto paraların vergi kaçakçılığı ve diğer ekonomik ve mali suçlar için elverişli biralan oluşturma riski taşıdıkları yönündedir.
- MakaleYalnız künye2018An Old But Actual Issue: Panama Papers and Tax Havens
Şahin, Muhammet; Yilmaz, Candan
Tax is the most important revenue search of the state. Executing of public services without disruption and increasing its quality fundamentally depends on a well functioning tax system. In this respect maximizing the state's tax revenue will also increase utility level of citizens from public goods. But when the state desires to increase tax reveneue sometimes it can also lead to negative reactions in several economic segments. For example, taxpayers can be reluctant for tax compliance and they act tax avoidance or tax evasion behaviour. In this context, tax havens can lead to loss the state’s income significantly. Because, especially in the globalization process which off-shore financial transactions is intensified, tax havens have become an important tool of getting rid of tax liability. In this paper tax havens issue will be dealed on the basis of the “2016 Panama papers scandal”. Aim of the study is to examine the economic and social effects of tax havens in this current experience.
- MakaleYalnız künye2016Türkiye"de Tekstil Sektörünün Üretim Potansiyeli ve Devlet Teşviklerinin Etkinliğinin Analizi (2001-2015)
Şahin, Muhammet; Önder, Kübra
Dünyanın en eski sanayi dallarından biri olan tekstil sektörü gerek ihracat gerek katma değer ve gerekse üretim süreci bakımından gelişmekte olan ülkelerin ekonomik kalkınmasında öncü sektör olmuştur. Sürekli değişen küresel piyasa koşullarında faaliyet gösteren sektör iç ve dış gelişmelerden çok çabuk etkilenmektedir. Küresel ekonomik yaşamın getirdiği rekabet ortamında ülkeler ekonomi politikası araçlarından biri olan teşvik ve sübvansiyon politikaları uygulamaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı tekstil sektörüne uygulanan teşvik politikalarının etkinliğini 2001-2015 dönemlerine ait üçer aylık veriler kullanarak incelemektir. Hata Düzeltme Modeli (VEC) sonucu elde edilen ampirik bulgular incelendiğinde, tekstil sektörüne yönelik uygulanan teşvik politikalarının ekonomik beklentiler ile uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- MakaleYalnız künye2016The relatıonshıp between tax applıcatıons and tax moralıty ın turkey: the case of trabzon, giresun and gümüşhane provınces
Şahin, Muhammet; Hatirli, Selim Adem
In this study, taxation subject which is one of the most important sources of income of the government, has been analyzed. The aim of this study is to analyse the efficiency of taxation appliance and policies on the basis of tax payer behavior. Thus, the factors affecting the tax morale level of the taxpayers can be easily identified. In the study, the questionnaire has been applied to taxpayers in order to get business income and socio economic characteristics of firms, conducted to Trabzon, Giresun or Gümüşhane Revenue Departments. The collected data have been analyzed by using Logit model. According to the findings from the study, the tax morale values of cities has got average 3,774 points out of 5 points. However, one of the determinants of tax morality –intrinsic motivation- has got 2,848 points out of 5 points and the values of perception on tax system and public administration have got 2,595 and 2,380 points, respectively. Besides it was found a positive relationship between the variables used in the Logit model which are tax audit, public assurance, equity of taxation, democracy perception and tax ethics variables. In spite of this, there has been a negative relation between tax morale and its determinants: perception of high tax rate, complexity of tax legislation, wasting of taxes, the level of education and tax punishment