Montrö öncesi boğazlar ve Türk basını

Bu çalışmada 20 Temmuz 1936 tarihli Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması süreci öncesindeki 1933 ile 1936 yılları arasındaki dönemde dünyada yaşanan gelişmeler dikkate alınarak Türkiye'nin Boğazlar konusunu uluslararası toplantıların gündemine getirmesi ele alınmıştır. Öncelikle Boğazların tarihi ve stratejik konumuna değinilmiş ve antlaşmalarla ortaya çıkan hukuki süreç incelendikten sonra 1936 yılına kadar süren gelişmeler araştırılmıştır. Sonrasında ise yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin 1920'li yıllardan itibaren ortaya koyduğu dış politika ve diplomatik faaliyetler ortaya konularak Boğazlar Sözleşmesi'ne uzanan siyasal faaliyetler incelenmiştir. Belirtilen tarihsel ve siyasal süreç incelendikten sonra ise İstanbul Üniversitesi tarafından açılan dijital gazete arşivi aracılığıyla 1933 ile 1936 yılları arasındaki gazeteler ışığında Türk Basınında Montrö Boğazlar Sözleşmesine giden süreç hakkında çıkan haberler taranmış ve sözleşmenin basında bulduğu yansımalar incelenmiştir. Tarama yapılan gazeteler Cumhuriyet, Tan, Akşam, Son Posta, Vakit ve Ulus gazeteleri olarak belirlenmiştir. 1930'lu yıllarda Boğazların tekrar gündeme geldiği ve uluslararası çözüm mekanizmalarının oluşmaya başladığı tarihler dikkate alınarak gazeteler taranmış ve 20 Temmuz 1936'ya kadar gelen süreç ele alınmıştır.

In this study, Turkey's bringing of the Straits issue to the agenda of international meetings is discussed, taking into account the developments in the world between 1933 and 1936, before the signing of the Montreux Straits Convention dated 20 July 1936. First of all, the historical and strategic location of the Straits was mentioned, and after the legal process that emerged with the treaties was discussed, the developments that continued until 1936 were taken into account. Afterwards, the foreign policy and diplomatic activities of the newly established Republic of Turkey since the 1920s were discussed and the political activities extending to the Straits Convention were examined. After examining the specified historical and political process, the news published in the Turkish Press about the process leading to the Montreux Straits Convention were scanned in the light of newspapers between 1933 and 1936, through the digital newspaper archive opened by Istanbul University, and the reflections of the contract in the press were examined. The newspapers scanned were determined as Cumhuriyet, Tan, Akşam, Son Posta, Vakit and Ulus newspapers. First, newspapers were scanned, taking into account the dates when the Straits came to the agenda again in the 1930s and international solution mechanisms began to form, and the process up to July 20, 1936 was discussed.