Rize ili Ardeşen ilçesinde toplumun afet farkındalığı ve hazırlık seviyelerinin belirlenmesi üzerine bir analiz

Afet farkındalığı, toplumun afetler sonucu ortaya çıkabilecek birincil ve ikincil etkilere karşı bilgi sahibi olmalarını, afetlerin kişisel yaşamlarının bir parçası olduğu gerçeğini benimsemelerini ve hayatlarına entegre etmelerini sağlar. Ayrıca, afet öncesi, sırası ve sonrasında elde etmiş olduğu bilgi ve birikimlerini, kazanmış olduğu doğru ve hızlı karar verebilme yetisiyle kullanabilme seviyesine ulaşabilmeyi mümkün kılar. Bu çalışmada, Rize ili Ardeşen ilçesinde yaşayan bireylerin afet farkındalık ve hazırlık seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel olarak yürütülen çalışma, kesitsel tarama modelinde tasarlanmış olup veriler yüz yüze anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anket formunda yer alan sorular, ilgili literatür taraması yapıldıktan sonra, literatürde mevcut olan ve farklı araştırmacılar tarafından hazırlanan sorulardan derlenmiştir. Veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sosyodemografik bilgi formu, ikinci bölümde ise afet farkındalığı ve hazırlığını ölçmeye yönelik sorular olmak üzere toplamda 29 soru mevcuttur. Örnekleme yöntemi olarak basit rastgele örneklem yöntemi kullanılmış olup, evreni bilinen örneklem hesaplamasına göre örneklem sayısı 380 olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi sonucunda non-parametrik testler kullanılmıştır. İkili karşılaştırmalar için Man Whitney U testi ve çoklu karşılaştırmalar için ise Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre bölgede yaşayan bireylerin afet farkındalığı ve hazırlık seviyelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Afet tatbikatlarına katılan bireylerin afet farkındalık ve hazırlık seviyelerinin katılmayanlara oranla yüksek olduğu görülmüş, hanelerine doğal afet sigortası yaptıran bireylerin afet farkındalık ve hazırlık seviyelerinin yaptırmayanlara oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, çalışma kapsamında elde edilen bulguların, bölge halkının afet farkındalık ve hazırlık seviyelerinin artışı yönünde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Disaster awareness enables society to be informed about the primary and secondary impacts that may arise from disasters, to accept the fact that disasters are a part of their personal lives, and to integrate them into their lives. It also allows them to reach a level where they can use the knowledge and experience gained before, during, and after a disaster, along with their acquired ability to make accurate and rapid decisions. This study aims to determine the disaster awareness and preparedness levels of individuals living in Ardeşen district of Rize province. The quantitative study was designed using a cross-sectional survey model, and data were collected using a face-toface questionnaire. The questions in the questionnaire were compiled from existing questions in the literature and prepared by different researchers after a literature review. The data collection instrument consists of two parts. The first part is a sociodemographic information form, and the second part contains questions aimed at measuring disaster awareness and preparedness, totaling 29 questions. Simple random sampling was used as the sampling method, and the sample size was determined as 380 according to the known population sampling calculation. The obtained data were analyzed using SPSS 27.0 software. Due to the non-normal distribution of the data, nonparametric tests were used. The Mann-Whitney U test was applied for pairwise comparisons, and the Kruskal-Wallis H test was applied for multiple comparisons. According to the findings, the disaster awareness and preparedness levels of individuals living in the region were found to be at a moderate level. Individuals who participated in disaster drills had higher disaster awareness and preparedness levels compared to those who did not participate, and individuals who had natural disaster insurance for their households had higher disaster awareness and preparedness levels compared to those who did not. In conclusion, it is thought that the findings obtained within the scope of this study will contribute to increasing the disaster awareness and preparedness levels of the region's population.