Yükseköğretim öğrencilerinin vergiye gönüllü uyumu üzerine bir değerlendirme: Gümüşhane Üniversitesi örneği

Bu çalışmada, vergiye gönüllü uyumu etkileyen faktörlerin neler olduğu değerlendirilerek çalışma sonuçlarının ortaya konması için, Gümüşhane Üniversitesindeki vergi mükellefi olmasalar bile vergi yüklenicisi konumundaki üniversite öğrencilerine anket uygulanmıştır. Genel amaç, vergiye gönüllü uyuma etkileyen faktörler incelenerek elde edilen veriler ışığında vergi uyumunu arttırmak için gerekli koşulları analiz etmektir. Günümüzde verginin sosyo-psikolojik etkilerinin analiziyle birlikte klasik yöntemlerin vergi uyumunun sağlanmasında yetersiz kaldığı anlaşılmıştır. Vergi yüklenicisi olan bireylerin vergileme karşısındaki tutumları, vergi algıları, olumlu veya olumsuz psikolojik etkiler, vergi mükellefi davranışlarını etkileyerek vergiye uyma veya uymama durumlarını belirlemektedir. Vergi uyumsuzlukları sonucu oluşan vergi kayıp ve kaçakları Türkiye'de ve Dünyada ciddi sorunlar oluşturmaktadır. Mükelleflerin vergiye uyumunu etkileyen nedenleri analiz etmek, uygun vergi politikaları oluşturmak, oluşabilecek sorunlara karşı müdahalelerde bulunabilmek, vergiye uyumu etkileyen faktörleri belirlemek ve bu faktörlere yönelik iyileştirici yöntemler oluşturmak sorunların çözümünde etkili olabilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde verginin tarihsel gelişiminden bahsedilmiştir. Vergiye ilişkin temel kavramlar, vergi sınıflandırmaları, vergilendirmenin amaçları ve son olarak vergilemenin (kapasitesinin) sınırları açıklanmıştır. İkinci bölümünde vergi uyumu kavramı ve vergi uyumunun önemi açıklanmış, vergiler karşısındaki tutum ve davranışlar ve vergi uyumuna etki eden faktörler analiz edilmiştir. Son bölümünde, uygulanan anket çalışması ile ilgili bilgiler verilerek çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

In this study, a questionnaire was applied to university students who are tax contractors at Gümüşhane University, even if they are not taxpayers, in order to evaluate the factors affecting voluntary compliance with tax and to reveal the results of the study. The general aim is to analyze the necessary conditions to increase tax compliance in the light of the data obtained by examining the effects of voluntary compliance with tax. Today, with the analysis of the socio-psychological effects of tax, it has been understood that classical methods are insufficient in ensuring tax compliance. Psychological attitudes of individuals who are tax contractors towards taxation, tax perceptions, positive or negative psychological effects will determine tax compliance or non-compliance by affecting taxpayer behaviors. Tax losses and evasion resulting from tax incompatibility pose serious problems in Turkey and in the world. Analyzing the reasons affecting tax compliance of taxpayers, creating appropriate tax policies, being able to intervene against the problems that may occur, determining the factors affecting tax compliance and creating remedial methods for these factors will be effective in solving the problems. In the first part of the study, the historical development of tax is mentioned. The basic concepts of tax, tax classifications, purposes of taxation and finally the limits of taxation (capacity) are explained. In the second part, the concept of tax compliance and the importance of tax compliance are explained, attitudes and behaviors towards taxes and the factors affecting tax compliance are analyzed. In the last part, the results obtained as a result of the study were evaluated and suggestions were made by giving information about the applied survey study.