Akademik personelin cam tavan algısı üzerinden ampirik bir çalışma: Gümüşhane Üniversitesi örneği

Kadınların çalışma yaşamındaki varlığı ve iş gücüne katılımı zaman içerisinde artış göstermesine rağmen, kariyer süreçlerinde kadın ve erkekler arasında çeşitli farklılıkların devam ettiği görülmektedir. Özellikle kadınların üst yönetim ve karar alma mekanizmalarında erkeklere kıyasla daha düşük düzeyde temsil edilmeleri, çalışma yaşamında karşılaşılan önemli kariyer engellerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Kadınların mesleki yeterlilik ve deneyimlerinden bağımsız olarak üst düzey pozisyonlara yükselmelerini sınırlandıran görünmez engeller literatürde “cam tavan” kavramı ile açıklanmaktadır. Cam tavan; bireysel, toplumsal ve örgütsel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkabilmekte ve kadınların kariyer gelişimlerini, terfi olanaklarını ve yönetim kademelerine erişimlerini sınırlandırabilmektedir. Akademik çalışma yaşamında da kadınların sayısal temsilindeki artışın yönetsel pozisyonlara aynı ölçüde yansımaması, cam tavan olgusunun yükseköğretim kurumları açısından incelenmesini önemli hâle getirmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, yükseköğretim kurumunda görev yapan akademik personelin, kadınların yaşadığı cam tavan sendromuna ilişkin algı ve tutumlarını araştırmak ve değerlendirmektir. Araştırmanın evrenini, Gümüşhane Üniversitesi bünyesinde görev yapan akademik personel oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yönteminden yararlanılmış, veriler anket tekniği ile elde edilmiştir. Geçerli kabul edilen toplam 251 anketten elde edilen veriler SPSS 27 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada analiz edilen verilere göre akademisyenlerin, cam tavan engellerine ilişkin tutumlarının cinsiyete göre anlamlı biçimde farklılaştığı ve kadın akademisyenlerin bu engelleri birçok alanda erkek akademisyenlere göre daha yoğun bir biçimde yaşadığı belirlenmiştir.

Although women’s presence in working life and their participation in the workforce have increased over time, various differences between women and men continue to exist in career processes. In particular, women’s lower representation in senior management and decision-making positions compared to men is considered one of the important career barriers encountered in working life. The invisible barriers that limit women’s advancement to senior positions regardless of their professional qualifications and experience are explained by the concept of the “glass ceiling” in the literature. The glass ceiling may arise from individual, social, and organizational factors and may limit women’s career development, promotion opportunities, and access to managerial positions. In academic working life, the fact that the increase in women’s numerical representation is not reflected to the same extent in managerial positions makes it important to examine the glass ceiling phenomenon in higher education institutions. In this context, the aim of this study is to investigate and evaluate the perceptions and attitudes of academic staff working in a higher education institution toward the glass ceiling syndrome experienced by women. The population of the study consists of academic staff working at Gümüşhane University. A quantitative research method was used, and the data were collected through a questionnaire. The data obtained from a total of 251 valid questionnaires were analyzed using SPSS 27. According to the findings, academics’ attitudes toward glass ceiling barriers differed significantly by gender, and female academics were found to experience these barriers more intensely than male academics in many areas.