Endonezya’da İslami düşüncenin yenilenmesi: Muhammediye ve Nahdatu’l-Ulemâ cemiyetleri örneği

Muhammediye ve Nahdatu’l-Ulemâ, Endonezya’nın en büyük dinî örgütleri arasında yer almakta olup geniş bir üye kitlesine sahiptir. Her iki örgüt de Endonezya’nın bağımsızlığını kazanmasından önce kurulmuştur. Muhammediye, 1912 yılında Ahmed Dahlan tarafından; Nahdatu’l-Ulemâ ise 1926 yılında Hâşim Eş‘arî tarafından kurulmuştur. Endonezya ise 1945 yılında bağımsızlığını elde etmiştir. Muhammediye ve Nahdatu’l-Ulemâ’nın faaliyetlerini incelemeyi amaçlayan ve betimsel analiz yönteminin kullanıldığı bu tez çalışmasında üç temel bulguya ulaşılmıştır. İlk olarak, Muhammediye ve Nahdatu’l-Ulemâ’nın Endonezya’daki İslamî cemaat hareketlerinin mücadelesini temsil eden iki önemli sembol olduğu tespit edilmiştir. İkinci olarak, her iki örgütün liderlerinin Endonezya’nın bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynadığı görülmüştür. Bununla birlikte, Muhammediye daha çok yapısal ve modern yöntemler benimserken, Nahdatu’l-Ulemâ kültürel ve geleneksel yöntemleri tercih etmiştir. Üçüncü olarak ise her iki örgütün günümüze kadar varlığını sürdürebilmesinde, kurucularının samimiyetinin, kararlılığının ve toplumsal kabul görmesinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu tezde ayrıca, Muhammediye ve Nahdatu’l-Ulemâ’nın İslam düşüncesinin yenilenmesine sağladıkları katkılar ayrıntılı biçimde incelenmektedir.

Muhammadiyah and Nahdat al-Ulamâ are the largest religious organizations in Indonesia, both of which have a large number of members and are closely related to each other. Both organizations were established long before Indonesia’s independence. Muhammadiyah was founded in 1912 by Ahmad Dahlan and Nahdat al-Ulamâ was founded by Hasyim Ashari in 1926, and Indonesia gained its independence in 1945. In this thesis, which aims to examine the actions of the largest religious organizations in Indonesia, Muhammadiyah and Nahdat al-Ulamâ and uses descriptive analysis methods, three important points have been identified: First, Muhammadiyah and Nahdat al-Ulamâ are symbols of the struggle of Islamic community organizations in Indonesia. Secondly, the leaders of these two organizations have played an active role in the struggle for Indonesian independence in their own way; While the Muhammadiyah used structural modern methods, the Nahdat al-Ulamâ used cultural traditional methods. The third is the sincerity and persistence of a founder that made Muhammadiyah and Nahdat al-Ulamâ acceptable and enabled them to exist in society to this day. It will be examined in depth in this thesis to learn more about the renewal of Islamic thought by Muhammadiyah and Nahdat al-Ulamâ.