Kur'ân-ı Kerim'de Hz. Mûsâ döneminde ismi zikredilenolumsuz insan modelleri ve davranış özellikleri

Kur'ân-ı Kerîm, yirmi üç yıl boyunca peyderpey indirilen ilahî bir mesaj olup Allah'ın seçtiği elçi aracılığıyla insanlara ulaştırılmıştır. Tarihsel süreçte vahye yönelik farklı yaklaşımlar ortaya çıktığından, bazı ayetlerin doğru anlaşılabilmesi için belirli ölçütler çerçevesinde açıklanmasına ihtiyaç duyulmuştur. İnsanlık tarihi incelendiğinde, insan tiplerine ait davranış örüntülerinin farklı dönemlerde benzer biçimlerde tekrarlandığı görülmektedir. Bu bağlamda Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Mûsâ dönemi çerçevesinde olumsuz tutum ve davranışlarıyla öne çıkan Firavun, Hâmân, Kārûn ve Sâmirî zikredilmekte; bu şahsiyetler insanın sergileyebileceği olumsuz eğilimlerin temsili tipleri olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Hz. Mûsâ döneminde olumsuz tutum ve davranışlarıyla öne çıkan şahsiyetleri incelemek ve bu davranış tiplerinin tarihsel sürekliliğini ile farklı dönemlerdeki yansımalarını değerlendirmektir. İki bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, söz konusu kişilerin ortaya çıktığı tarihsel arka plan ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Firavun, Hâmân, Kārûn ve Sâmirî'nin davranış özellikleri analiz edilerek bu tutumların günümüzdeki karşılıkları ve toplumsal yansımaları değerlendirilmiştir.

The Holy Quran is a divine message revealed gradually over twenty-three years, conveyed to humanity through messengers chosen by God. Since different approaches to revelation have emerged throughout history, it has become necessary to explain certain verses within specific criteria to ensure their correct understanding. Examining human history reveals that behavioral patterns of different human types have been repeated in similar forms across different periods. In this context, the Quran mentions Pharaoh, Haman, Qarun, and Samiri, who stood out for their negative attitudes and behaviors during the time of Prophet Moses; These figures are considered representative types of the negative tendencies that humans can exhibit. The aim of this study is to examine the figures who stood out for their negative attitudes and behaviors during the time of Prophet Moses and to evaluate the historical continuity of these behavioral types and their reflections in different periods. The first part of this two-part study addresses the historical background in which these individuals emerged. The second section analyzes the behavioral characteristics of Pharaoh, Haman, Qarun, and Samiri, and evaluates the contemporary equivalents and societal implications of these attitudes.