Girişimci yönelimin pazar performansına etkisinde pazarlama inovasyonu ve sürdürülebilir rekabet avantajının aracı rolü: Teknoloji geliştirme bölgelerinde bir uygulama

Özet

İnovasyon ekosistemleri içerisinde dinamik olarak işlev gören Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB'ler), girişimci yönelimin yenilikçi pazarlama uygulamalarına ve sürdürülebilir rekabet avantajlarına dönüşebileceği verimli ortamlar sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin teknoloji üssü olma öngörüsünün stratejik merkezleri olan TGB'de faaliyet gösteren işletmelerde, Girişimci Yönelimi'nin (GY) Pazar Performansı (PP) üzerindeki etkisinde Pazarlama İnovasyonu (Pİ) ve Sürdürülebilir Rekabet Avantajı'nın (SRA) aracılık rollerini incelemeyi amaçlamaktadır. Deneysel bir yaklaşım benimseyen bu çalışma, seri aracılık modelini test etmek için Hayes'in PROCESS makrosunu (Model 6) kullanmaktadır. Bulgular, GY'nin performans üzerindeki etkisini kabul edip pazar performansını inovarif pazarlama faaliyetleriyle ve sürdürülebilir rekabet avantajları oluşturma becerileriyle aracılık edildiğini göstermektedir. Sonuçlar pazarlama inovasyonu, girişimci yönelimini somut pazar başarısına dönüştüren temel mekanizma görevi görürken, sürdürülebilir rekabet avantajı bu başarının uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır. Ayrıca literatürle uyumlu diğer bulgulara göre girişimci yönelimi, pazarlama inovasyonu üzerinde, pazarlama inovasyonu sürdürülebilir rekabet avantajı üzerinde, girişimci yönelimi sürdürülebilir rekabet avantajı üzerinde, girişimci yönelimi pazar performansı üzerinde, sürdürülebilir rekabet avantajı pazar performansı üzerinde ve pazarlama inovasyonu pazar performansı üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar uygulayıcılar için, TGB'lerdeki firmaların girişimci kültürler geliştirmeleri, dönüşümsel liderliği benimsemeleri ve temel bir stratejik yetenek olarak pazarlama inovasyonuna yatırım yapmaları gerektiğini vurgulamaktadır. TGB'lerde Ar-Ge finansmanının ötesine geçerek ticarileştirme, pazarlama yetkinlikleri ve girişimci odaklı kurumsal gelişimi de içeren entegre destek programları tasarlamanın önemini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, GY'nin rekabet avantajına dönüşüm mekanizmalarını nitel yaklaşımlarla analiz edip, bu modeli hizmet ve yaratıcı sektörler gibi farklı alanlarda test etmeli ve örgütsel kültür, liderlik tarzı ile çevresel etkileri de göz önünde bulundurmalıdır.

Technological Development Zones (TGBs), which operate dynamically within innovation ecosystems, provide a fertile environment for entrepreneurs to adopt innovative marketing practices and achieve sustainable competitive advantages. This study aims to examine the impact of Market Innovation (Pİ) and Sustainable Competitive Advantage (SRA) on the Market Performance (PP) of businesses operating in TGBs, particularly those expected to be technology-based in Turkey. Employing Hayes' PROCESS macro model (Model 6), this study tests a series of analytical models. The findings indicate that marketing significantly influences business performance, demonstrating that market performance is driven by innovative marketing activities and the ability to create sustainable competitive advantages. Consequently, marketing innovation acts as a fundamental mechanism for translating an enterprise's orientation into market success, ensuring a sustainable competitive advantage that contributes to the longevity of this success. Additionally, consistent with existing literature, the study finds that entrepreneurial orientation positively affects marketing innovation, marketing innovation influences sustainable competitive advantage, entrepreneurial orientation impacts sustainable competitive advantage, and both entrepreneurial orientation and sustainable competitive advantage enhance market performance. For practitioners, these results emphasize the necessity for TGB firms to cultivate entrepreneurial cultures, adopt transformational leadership, and invest in marketing innovation as a core strategic capability. The findings underscore the importance of designing integrated support programs that extend beyond R&D financing to include commercialization, marketing capabilities, and entrepreneurship-oriented institutional development. Future research should analyze the transformation mechanisms of EO into competitive advantage with qualitative approaches, test this model in different areas such as service and creative sectors, and take into account organizational culture, leadership style and environmental effects.

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21815Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2025.220Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorProf. Dr. Salih Yıldız
dc.contributor.authorMehmet Asif Alan
dc.date.accessioned2026-10-22T11:45:59.352817413Z
dc.date.available2026-10-22T11:45:59.352817413Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractİnovasyon ekosistemleri içerisinde dinamik olarak işlev gören Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB'ler), girişimci yönelimin yenilikçi pazarlama uygulamalarına ve sürdürülebilir rekabet avantajlarına dönüşebileceği verimli ortamlar sunmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin teknoloji üssü olma öngörüsünün stratejik merkezleri olan TGB'de faaliyet gösteren işletmelerde, Girişimci Yönelimi'nin (GY) Pazar Performansı (PP) üzerindeki etkisinde Pazarlama İnovasyonu (Pİ) ve Sürdürülebilir Rekabet Avantajı'nın (SRA) aracılık rollerini incelemeyi amaçlamaktadır. Deneysel bir yaklaşım benimseyen bu çalışma, seri aracılık modelini test etmek için Hayes'in PROCESS makrosunu (Model 6) kullanmaktadır. Bulgular, GY'nin performans üzerindeki etkisini kabul edip pazar performansını inovarif pazarlama faaliyetleriyle ve sürdürülebilir rekabet avantajları oluşturma becerileriyle aracılık edildiğini göstermektedir. Sonuçlar pazarlama inovasyonu, girişimci yönelimini somut pazar başarısına dönüştüren temel mekanizma görevi görürken, sürdürülebilir rekabet avantajı bu başarının uzun ömürlü olmasını sağlamaktadır. Ayrıca literatürle uyumlu diğer bulgulara göre girişimci yönelimi, pazarlama inovasyonu üzerinde, pazarlama inovasyonu sürdürülebilir rekabet avantajı üzerinde, girişimci yönelimi sürdürülebilir rekabet avantajı üzerinde, girişimci yönelimi pazar performansı üzerinde, sürdürülebilir rekabet avantajı pazar performansı üzerinde ve pazarlama inovasyonu pazar performansı üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar uygulayıcılar için, TGB'lerdeki firmaların girişimci kültürler geliştirmeleri, dönüşümsel liderliği benimsemeleri ve temel bir stratejik yetenek olarak pazarlama inovasyonuna yatırım yapmaları gerektiğini vurgulamaktadır. TGB'lerde Ar-Ge finansmanının ötesine geçerek ticarileştirme, pazarlama yetkinlikleri ve girişimci odaklı kurumsal gelişimi de içeren entegre destek programları tasarlamanın önemini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, GY'nin rekabet avantajına dönüşüm mekanizmalarını nitel yaklaşımlarla analiz edip, bu modeli hizmet ve yaratıcı sektörler gibi farklı alanlarda test etmeli ve örgütsel kültür, liderlik tarzı ile çevresel etkileri de göz önünde bulundurmalıdır.tr
dc.description.abstractTechnological Development Zones (TGBs), which operate dynamically within innovation ecosystems, provide a fertile environment for entrepreneurs to adopt innovative marketing practices and achieve sustainable competitive advantages. This study aims to examine the impact of Market Innovation (Pİ) and Sustainable Competitive Advantage (SRA) on the Market Performance (PP) of businesses operating in TGBs, particularly those expected to be technology-based in Turkey. Employing Hayes' PROCESS macro model (Model 6), this study tests a series of analytical models. The findings indicate that marketing significantly influences business performance, demonstrating that market performance is driven by innovative marketing activities and the ability to create sustainable competitive advantages. Consequently, marketing innovation acts as a fundamental mechanism for translating an enterprise's orientation into market success, ensuring a sustainable competitive advantage that contributes to the longevity of this success. Additionally, consistent with existing literature, the study finds that entrepreneurial orientation positively affects marketing innovation, marketing innovation influences sustainable competitive advantage, entrepreneurial orientation impacts sustainable competitive advantage, and both entrepreneurial orientation and sustainable competitive advantage enhance market performance. For practitioners, these results emphasize the necessity for TGB firms to cultivate entrepreneurial cultures, adopt transformational leadership, and invest in marketing innovation as a core strategic capability. The findings underscore the importance of designing integrated support programs that extend beyond R&D financing to include commercialization, marketing capabilities, and entrepreneurship-oriented institutional development. Future research should analyze the transformation mechanisms of EO into competitive advantage with qualitative approaches, test this model in different areas such as service and creative sectors, and take into account organizational culture, leadership style and environmental effects.en
dc.identifier.doi10.71008/gumushane.thesis.2025.220
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21815
dc.identifier.yoktez983329
dc.language.isotr
dc.publisherGümüşhane University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleGirişimci yönelimin pazar performansına etkisinde pazarlama inovasyonu ve sürdürülebilir rekabet avantajının aracı rolü: Teknoloji geliştirme bölgelerinde bir uygulamatr
dc.titleThe mediating role of marketing innovation and sustainable competitive advantage in the effect of entrepreneurial orientation on market performance: An application in technology development zonesen
dc.typeDoctoral Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30
rdl.oa.urlhttps://thesis.rawdatalibrary.net/thesis/girisimci-yonelimin-pazar-performansna-etkisinde-pazarlama-inovasyonu/pdf