Üniversite öğrencilerinin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerinin ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi

Bu araştırma üniversite öğrencilerinin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerini ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını çeşitli değişkenlere göre incelemeyi amaçlamıştır. Örneklem grubu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Gümüşhane Üniversitesinde öğrenim gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden 495 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği (BDFAÖ) ve Sağlıklı Yaşam Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde; (Kolmogorov-Smirnov test), t-testi, varyans analizi (ANOVA), korelasyon testi (Pearson Correlation Test) ve tukey testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, BDFA'nın öz düzenleme, kişisel engeller ve sonuç beklentisi alt boyutlarında spor yapma durumu, dengeli ve düzenli beslenme ve sigara kullanma değişkenine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Kişisel engeller ve öz düzenleme alt boyutlarında cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık olduğu tespit edilirken BDFA'nın toplam puanında ve sonuç beklentisi alt boyutunda ise cinsiyet değişkeninde anlamlı düzeyde farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sağlıklı yaşam davranışları incelendiğinde sigara kullanma durumu ve spor yapma sıklığı değişkenlerinde anlamlı farklılıklara rastlanmıştır(p<0,05). BDFA ile Sağlıklı yaşam davranışları arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır(p>0,05). Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin dengeli beslenmeleri, spor yapmaları ve sigara kullanmamaları bilişsel davranışçı fiziksel aktivite durumlarına olumlu yönde etki ettiğini söyleyebiliriz. Bunun yanı sıra bilişsel davranışçı fiziksel aktivite, spor, alkol ve sigara gibi faktörlerin üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam davranışlarında önemli bir etkiye sahip olmadığını söyleyebiliriz.

This research aimed to examine the cognitive behavioral physical activity levels and healthy lifestyle behaviors of university students according to various variables. The sample group consists of 495 students studying at Gümüşhane University in the 2024-2025 academic year who agreed to participate in the research. Personal Information Form, Cognitive Behavioral Physical Activity Scale (BDFAÖ) and Healthy Life Behavior Scale were used as data collection tools. IBM SPSS 22.0 package program was used to analyze the data. In the statistical evaluation of the data; (Kolmogorov-Smirnov test), t-test, analysis of variance (ANOVA), correlation test (Pearson Correlation Test) and tukey test were used. The findings of the research showed that there was a significant difference in the sub-dimensions of self-regulation, personal barriers and outcome expectation of BDFA according to the variables of sports, balanced and regular nutrition and smoking (p<0.05). While it was determined that there was a significant difference in the personal barriers and self-regulation sub-dimensions according to the gender variable, it was determined that there was no significant difference in the total score of BDFA and the outcome expectation sub-dimension according to the gender variable (p>0.05). When healthy life behaviors were examined, significant differences were found in smoking status and frequency of exercise variables (p<0.05). No significant relationship was found between BDFA and healthy life behaviors (p>0.05). As a result, we can say that university students' balanced nutrition, sports and not smoking have a positive effect on their cognitive behavioral physical activity status. In addition, we can say that factors such as cognitive behavioral physical activity, sports, alcohol and smoking do not have a significant impact on the healthy life behaviors of university students.