Kuşburnu meyvelerinin farklı çözücüler içeren maserasyon ve ultrasonik destekli ekstraksiyon parametrelerinin antioksidan antimikrobiyal aktiviteleri ve enzim inhibisyonu etkilerinin karşılaştırılması

Özet

Tıbbi ve aromatik bitkiler uzun zamandır insanlığın yararına kullanılmaktadır. Bu bitkilerden en iyi şekilde yararlanmak için özütlerinin en doğru şekilde elde edilmeleri önem taşımaktadır. Kuşburnu (Rosa canina L.) yaygın biçimde tüketilen ve içerdiği fenolik bileşikler sayesinde önemli antioksidan, antimikrobiyal, antidiyabetik, anti-inflamatuar etkiye sahip yüksek derecede C vitamini içeren tıbbi bir bitkidir. Bu çalışmada ekstraksiyon için geleneksel maserasyon ve ultrasonikasyon destekli ekstraksiyon (maserasyon + ultrasonikasyon) yöntemleri uygulanmıştır. Bu amaçla dimetil sülfoksit (DMSO), Metanol-Su (20:80) ve etilasetat çözücülerinin kullanıldığı maserasyon ve maserasyon + ultrasonikasyon ekstraktları (sırası ile DMM, DMU, MSM. MSU, EAM ve EAU)oluşturuldu. Maserasyon + Ultrasonikasyon yönteminde maserasyon yöntemine ek olarak ultrasonikasyon gerçekleştirildi. Diğer tüm uygulamalar aynı şekilde yapıldı. Ekstraktların toplam fenolik madde (TPC), toplam flavonoid madde (TFC) içerikleri ile DPPH, ABTS ve FRAP olarak antioksidan aktivite tayinleri yapıldı. DMU ekstraktının diğer gruplara göre TPC ve TFC içeriği bakımından en yüksek değerlere sahip olduğu görüldü (p<0.05). Aynı şekilde DMU FRAP haricinde en yüksek antioksidan aktiviteye sahipti. Bu ekstraktlarda aynı zamanda Gram (-), Gram (+) bakteri suşlarını ve mayadan oluşan 8 farklı tür organizma ile antimikrobiyal aktivite ve minimal inhibitör konsantrasyon (MIC) tayini yapıldı. Genel olarak ekstraktların etki gösterdiği mikroorganizma sayısı değişmekle beraber Candia albicans ve Bacillus sereus'a karşı tüm ekstraktların antmikrobiyal aktiviteye sahip olduğu tespit edildi. Ekstraktların aynı zamanda ekstraktların astilkolinestreaz ve butirilkolinestreaz inhibitör aktiviteleri de araştırıldı. EAU'in en düşük AChE ve BChE inhibitör IC50 değerine sahip olduğu görüldü. Özellikle antioksidan içerik ve aktivite bakımından maserasyon ve ultrasonik destekli maserasyon yönteminin sadece maserasyon yöntemine göre polar çözücü kullanıldığında daha etkili olduğu tespit edildi.

Medicinal and aromatic plants have long been used for the benefit of humanity. In order to make the best use of these plants, it is important that their extracts are obtained in the most accurate way. Rosehip (Rosa canina L.) is a widely consumed medicinal plant that contains high levels of vitamin C with important antioxidant, antimicrobial, antidiabetic and anti-inflammatory effects thanks to its phenolic compounds. In this study, conventional maceration and ultrasonication-assisted extraction (UAE) (maceration+ ultrasonication) methods were applied for extraction. For this purpose, maceration and maceration + UAE extracts using dimethyl sulfoxide (DMSO), methanol-water (20:80) and ethyl acetate solvents were prepared (DMM, DMU, MSM, MSU, EAM and EAU, respectively). Ultrasonication was performed in addition to the maceration method. All other applications were the same. The total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC) and antioxidant activity as DPPH, ABTS and FRAP were determined in all extracts. It was found that DMU extract had the highest values in terms of TPC and TFC content compared to other groups (p<0.05). Similarly, DMU exhibited the highest antioxidant activity, with the exception of FRAP. These extracts were also tested for antimicrobial activity and minimal inhibitory concentration (MIC) against 8 different types of organisms including Gram (-), Gram (+) bacterial strains and yeast. In general, although the number of microorganisms that the extracts showed activity varied, all extracts were found to have antimicrobial activity against C. albicans and B. sereus. Extracts were also analysed for their Acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase inhitory effect that EAU had the lowest AChE and BChE inhibitory IC50 value. Especially in terms of antioxidant content and activity, maceration and ultrasonically assisted maceration methods were found to be more effective when polar solvent was used compared to the maceration method only.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21761Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2025.171Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorDr. Öğr. Üyesi Kağan Kılınç
dc.contributor.authorMohammed Abdulsamad Hafedh
dc.date.accessioned2026-10-22T11:45:53.320428824Z
dc.date.available2026-10-22T11:45:53.320428824Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractTıbbi ve aromatik bitkiler uzun zamandır insanlığın yararına kullanılmaktadır. Bu bitkilerden en iyi şekilde yararlanmak için özütlerinin en doğru şekilde elde edilmeleri önem taşımaktadır. Kuşburnu (Rosa canina L.) yaygın biçimde tüketilen ve içerdiği fenolik bileşikler sayesinde önemli antioksidan, antimikrobiyal, antidiyabetik, anti-inflamatuar etkiye sahip yüksek derecede C vitamini içeren tıbbi bir bitkidir. Bu çalışmada ekstraksiyon için geleneksel maserasyon ve ultrasonikasyon destekli ekstraksiyon (maserasyon + ultrasonikasyon) yöntemleri uygulanmıştır. Bu amaçla dimetil sülfoksit (DMSO), Metanol-Su (20:80) ve etilasetat çözücülerinin kullanıldığı maserasyon ve maserasyon + ultrasonikasyon ekstraktları (sırası ile DMM, DMU, MSM. MSU, EAM ve EAU)oluşturuldu. Maserasyon + Ultrasonikasyon yönteminde maserasyon yöntemine ek olarak ultrasonikasyon gerçekleştirildi. Diğer tüm uygulamalar aynı şekilde yapıldı. Ekstraktların toplam fenolik madde (TPC), toplam flavonoid madde (TFC) içerikleri ile DPPH, ABTS ve FRAP olarak antioksidan aktivite tayinleri yapıldı. DMU ekstraktının diğer gruplara göre TPC ve TFC içeriği bakımından en yüksek değerlere sahip olduğu görüldü (p<0.05). Aynı şekilde DMU FRAP haricinde en yüksek antioksidan aktiviteye sahipti. Bu ekstraktlarda aynı zamanda Gram (-), Gram (+) bakteri suşlarını ve mayadan oluşan 8 farklı tür organizma ile antimikrobiyal aktivite ve minimal inhibitör konsantrasyon (MIC) tayini yapıldı. Genel olarak ekstraktların etki gösterdiği mikroorganizma sayısı değişmekle beraber Candia albicans ve Bacillus sereus'a karşı tüm ekstraktların antmikrobiyal aktiviteye sahip olduğu tespit edildi. Ekstraktların aynı zamanda ekstraktların astilkolinestreaz ve butirilkolinestreaz inhibitör aktiviteleri de araştırıldı. EAU'in en düşük AChE ve BChE inhibitör IC50 değerine sahip olduğu görüldü. Özellikle antioksidan içerik ve aktivite bakımından maserasyon ve ultrasonik destekli maserasyon yönteminin sadece maserasyon yöntemine göre polar çözücü kullanıldığında daha etkili olduğu tespit edildi.tr
dc.description.abstractMedicinal and aromatic plants have long been used for the benefit of humanity. In order to make the best use of these plants, it is important that their extracts are obtained in the most accurate way. Rosehip (Rosa canina L.) is a widely consumed medicinal plant that contains high levels of vitamin C with important antioxidant, antimicrobial, antidiabetic and anti-inflammatory effects thanks to its phenolic compounds. In this study, conventional maceration and ultrasonication-assisted extraction (UAE) (maceration+ ultrasonication) methods were applied for extraction. For this purpose, maceration and maceration + UAE extracts using dimethyl sulfoxide (DMSO), methanol-water (20:80) and ethyl acetate solvents were prepared (DMM, DMU, MSM, MSU, EAM and EAU, respectively). Ultrasonication was performed in addition to the maceration method. All other applications were the same. The total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC) and antioxidant activity as DPPH, ABTS and FRAP were determined in all extracts. It was found that DMU extract had the highest values in terms of TPC and TFC content compared to other groups (p<0.05). Similarly, DMU exhibited the highest antioxidant activity, with the exception of FRAP. These extracts were also tested for antimicrobial activity and minimal inhibitory concentration (MIC) against 8 different types of organisms including Gram (-), Gram (+) bacterial strains and yeast. In general, although the number of microorganisms that the extracts showed activity varied, all extracts were found to have antimicrobial activity against C. albicans and B. sereus. Extracts were also analysed for their Acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase inhitory effect that EAU had the lowest AChE and BChE inhibitory IC50 value. Especially in terms of antioxidant content and activity, maceration and ultrasonically assisted maceration methods were found to be more effective when polar solvent was used compared to the maceration method only.en
dc.identifier.doi10.71008/gumushane.thesis.2025.171
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21761
dc.identifier.yoktez946408
dc.language.isotr
dc.publisherGümüşhane University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectAntimicrobial activityen
dc.subjectAntioxidant activityen
dc.subjectEnzyme activationen
dc.subjectRose hipen
dc.subjectMacerationen
dc.subjectUltrasonicationen
dc.subjectAntimikrobiyal aktivitetr
dc.subjectAntioksidan aktivitetr
dc.subjectEnzim aktivasyonutr
dc.subjectKuşburnutr
dc.subjectMaserasyontr
dc.subjectUltrasonikasyontr
dc.titleKuşburnu meyvelerinin farklı çözücüler içeren maserasyon ve ultrasonik destekli ekstraksiyon parametrelerinin antioksidan antimikrobiyal aktiviteleri ve enzim inhibisyonu etkilerinin karşılaştırılmasıtr
dc.titleComparison of antioxidant, anti-microbial activities and enzyme inhibition effects of maceration and ultrasonic assisted extraction parameters of rosehip fruits with different solventsen
dc.typeMaster Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30
rdl.oa.urlhttps://thesis.rawdatalibrary.net/thesis/kusburnu-meyvelerinin-farkl-cozuculer-iceren-maserasyon-ultrasonik/pdf