Endemik erodium hendrikii alpınar'ın in vitro biyolojik aktivitelerinin araştırılması

Erodium cinsi Geraniaceae familyasına aittir ve ülkemiz florasında 16'sı endemik olmak üzere 26 taksonla temsil edilmektedir. Erodium türleri, geleneksel olarak halk tıbbında çeşitli rahatsızlıkların hafifletilmesinde kullanılmaktadır. Ancak, standart olmayan bu gelişi güzel kullanımlar, bitkinin söz konusu etkilerinin bilimsel verilerle doğrulanması ve en etkili kullanım biçimlerinin ortaya konması ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Bu türlerden Gümüşhane'ye endemik olan Erodium hendrikii Alpınar (Güdük iğnelik)'ın biyolojik aktiviteleri hakkında sınırlı çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışma ile, E. hendrikii'nin farklı kısımlarından (çiçek, yaprak, kök ve kök kabuğu) farklı ekstraksiyon çözücüleri kullanılarak (%100 ve %70 etanol) elde edilen ekstraktlarının toplam fenolik, flavonoid içeriğinin, antioksidan, antimikrobiyal ve antikanserojen aktiviteleri araştırılmış ve ayrıca LC-MS/MS analizi ile toplam fenolik içeriği aydınlatılmıştır. Özellikle, bitki ekstraktlarının antimikrobiyal ve antikanser aktivitesi ilk defa araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, bitkinin toprak üstü kısmı olan Ç1 (Çiçek-%100 EtOH), Y1 (Yaprak-%100 EtOH) ve Ç2 (Çiçek-%70 EtOH), Y2 (Yaprak-%70 EtOH) ekstraktlarının biyolojik aktivitelerinin diğer ekstraktlardan (toprak altı) daha yüksek olduğu bulunmuştur. LC-MS/MS sonuçlarına göre majör fenolik bileşen ellagik asit (23142.738 µg/g ekstrakt), gallik asit (4230.406 µg/g ekstrakt) ve rutin (5639.335 µg/g ekstrakt) olarak tespit edilmiştir. Öte yandan, Ç1 ve KK2 (Kök Kabuğu-%70 EtOH) hariç, tüm ekstraktların 1 µg/mL MİK değeri ile Y. pseudotuberculosis'a karşı en yüksek antimikrobiyal etkinliğe sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca Y1 Ekstraktının insan meme kanseri hücrelerine karşı konsantrasyona bağlı bir şekilde antiproliferatif özellikler gösterdiği ortaya konmuştur. Tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, E. henrikii'nin sahip olduğu biyolojik aktiviteleri ile doğal, ucuz ve alternatif bir kaynak olarak farmasötik ve gıda endüstrilerinde kullanılma potansiyelinin oldukça yüksek olduğu düşünülmektedir.

The genus Erodium belongs to the Geraniaceae family and is represented by 26 taxa, 16 of which are endemic in its widespread flora. Erodium species have traditionally been used in folk medicine to alleviate various ailments. However, these non-standard, haphazard uses also necessitate the verification of the results of the first oral events with scientific data and the emergence of the most effective forms of use. There are limited studies on the biological activities of Erodium hendrikii Alpınar (Güdük İğnelik) which is endemic to Gümüşhane. In this study, the total phenolic, flavonoid, antioxidant, antimicrobial and anticarcinogenic contents of the extracts obtained from different parts of E. hendrikii (flower, leaf, root and root bark) by different extraction solvents (100% and 70% ethanol) were investigated and total phenolic was also given by LC-MS/MS analysis. In particular, the antimicrobial and anticancer activities of plant extracts were investigated for the first time. According to the obtained findings, the biological activities of the extracts Ç1 (Flower-%100 EtOH), Y1 (Leaf-%100 EtOH) and Ç2 (Flower-%70 EtOH), Y2 (Leaf-%70 EtOH), which are some of the central soils, were higher than the other extracts (underground). According to LC-MS/MS applications, the main phenolics were determined as ellagic acid (23142.738 µg/g extract), gallic acid (4230.406 µg/g extract) and rutin (5639.335 µg/g extract). On the other hand, except Ç1 and KK2 (Root Bark-%70 EtOH), it was observed that all extracts had the highest antimicrobial activity against Y. pseudotuberculosis with MIC value of 1 µg/mL. In addition, the antiproliferative properties of Y1 Extract have been demonstrated in a way that depends on the extent of human breast cancer. When all the results are evaluated together, it has been revealed that E. henrikii has a high potential for use in the pharmaceutical and food industries as a natural, cheap and alternative source with its biological activities.