Duygusal olaylar teorisi ve takım etkinliği modeli temelinde yapay zekâ üzerine bir araştırma

Günümüzde yapay zekânın önemi ve kullanımı gün geçtikçe daha fazla artmaktadır. Yapay zekânın etik sınırlar içerisinde kullanılması daha fazla aktif hale gelmesi, fayda sağlaması insan – yapay zekâ etkileşimini anlamak ile mümkün olabilecektir. Bu araştırmanın amacı duygusal olaylar teorisi ve takım etkinliği modeli temelinde insan – yapay zekâ etkileşimini araştırmaktadır. İnsan sadece bilişsel özellikleri ile değil kalbi ve ruhu doğrultusunda da iş ortamında varlığını sürdürebilmektedir. Duygusal olaylar teorisi temelinde yapay zekâ - insan etkileşiminde insanın iş ortamından kaynaklı nasıl yönde bir duygu, tutum ve davranış sergileyeceği tespit edilmek istenmektedir. Takım etkinliği modeli temelinde ise insan – yapay zekâ etkileşiminde, insan – insana kıyasla yapay zekânın etkili bir takım arkadaşlığının nasıl olabileceği incelenmektedir. Bu kapsamda nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması araştırma deseni tercih edilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemi ile seçilen 21 çalışandan (mühendis, akademisyen, bankacı) oluşan örneklem grubuna 9 adet soru sorulup görüş ve önerileri alınmıştır. Araştırmanın sonucunda yapay zekâyı bir ekip arkadaşından ziyade işbirlikçi olarak kalmasını isteyen hâkim bir görüş olduğu bulgulanmıştır. Türkiye bağlamında katılımcılar tarafından yapay zekânın gelecekte duygusal özelliklere sahip olmaması da öneriler arasında yer almaktadır.

Nowadays, the importance and use of artificial intelligence is increasing gradually. The use of artificial intelligence within ethical boundaries, becoming more active and providing benefits will be possible by understanding the human - artificial intelligence interaction. The aim of this research is to investigate human - artificial intelligence interaction on the basis of affective events theory and team effectiveness model. Human beings can survive in the business environment not only with their cognitive characteristics but also with their heart and soul. On the basis of the affective events theory, it is aimed to determine what kind of emotions, attitudes and behaviors the human will exhibit due to the working environment in artificial intelligence - human interaction. On the basis of the team effectiveness model, it is examined how artificial intelligence can be an effective teammate in human - artificial intelligence interaction compared to human - human. In this context, multiple case study research design was preferred from qualitative research methods. The sample group consisting of 21 employees (engineers, academicians, bankers) selected by purposive sampling method was asked 9 questions and their opinions and suggestions were received. As a result of the research, it was found that there is a dominant view that wants artificial intelligence to remain as a coworker rather than a teammate. In the context of Turkey, it is also suggested by the participants that artificial intelligence should not have emotional characteristics in the future.