Doğa durumundan sivil topluma Rousseau'da özgürlük sorunu

Jean-Jacques Rousseau, siyaset ve toplum felsefesini bir sözleşme fikri üzerinden temellendirirken, insanın gerçek doğasını kavrayabilmek için sivil toplum öncesine, yani doğa durumu tasarımına başvurmuştur. Ona göre, doğa durumunda insan özgür ve eşittir; kendi kendine yeten, doğanın sunduklarıyla yetinebilen, korku ve kaygıdan uzak bir varlıktır. Doğuştan eşit olan insanlar, bu eşitlik sayesinde merhametli olup birbirleriyle mücadele etmemektedir. Rousseau, insanı doğal olarak iyi bir varlık olarak görür ve sözleşme öncesindeki doğa durumunu, bireyin kendi varlığını korurken başkalarına en az zarar verdiği, barışa ve insan türünün varlığına en uygun koşullara sahip bir dönem olarak tanımlar. Ancak, özgür ve eşit doğan insanı bencil ve kötü bir varlığa dönüştüren şey, toplumun kendisidir. Rousseau'nun ifadesiyle, "Her şey Tanrı'nın elinden çıktığında iyidir, insanoğlunun elinde bozulur." Toplumu insanın yarattığı bir yapı olarak gören Rousseau, Hobbes'un doğal insan için betimlediği açgözlülük ve bencillik gibi eğilimlerin doğa durumundaki insanı değil, uygar insanı nitelediğini savunur. Doğa durumuna ilişkin optimist bir bakış açısına sahip olan Rousseau, doğa haline dönüşün artık mümkün olmadığı bir dünyada, toplum sözleşmesi yoluyla bireyin doğal haklarını koruma ve güvence altına alma arayışını dile getirir. Bu bağlamda, Rousseau'nun 'özgürlük ideali', bireyin doğuştan sahip olduğu özgürlüğün, toplum içinde adil ve ortak iradeye dayalı bir düzen çerçevesinde yeniden inşasını öngörür. Bu çalışmada, doğa durumuna geri dönemeyen insanın, Rousseau'nun düşüncesinde nasıl yeniden özgür bir varlığa dönüşebileceği ele alınacaktır.

Jean-Jacques Rousseau, while grounding his political and social philosophy on the idea of a contract, resorted to the pre-civil society, that is, the state of nature, in order to comprehend the true nature of man. According to him, in the state of nature, man is free and equal; he is self-sufficient, content with what nature provides, and free from fear and anxiety. People, who are equal by birth, are compassionate and do not struggle with each other thanks to this equality. Rousseau sees man as a naturally good being and defines the pre-contractual state of nature as a period of peace and the most favorable conditions for the existence of the human species, in which the individual does the least harm to others while protecting his own existence. However, it is society itself that transforms man, born free and equal, into a selfish and evil being. In Rousseau's words, "Everything is good when it comes from the hand of God, it is corrupted in the hands of man." Seeing society as a structure created by man, Rousseau argues that tendencies such as greed and selfishness, which Hobbes describes for natural man, characterize civilized man, not man in the state of nature. Having an optimistic view of the state of nature, Rousseau expresses the quest to protect and secure the natural rights of the individual through the social contract in a world where a return to the state of nature is no longer possible. In this context, Rousseau's 'ideal of freedom' envisages the reconstruction of the individual's innate freedom within the framework of a just and common will-based order in society. In this study, it will be discussed how the human being, who cannot return to the state of nature, can be transformed back into a free being in Rousseau's thought.