Sebîlürreşâd dergisinde İzmirli İsmail Hakkı'nın bazı kelâmi görüşleri

ÖZET İzmirli İsmail Hakkı, son dönem Osmanlı ve ilk dönem cumhuriyet âlimlerindendir. Başta kelâm ilmi olmak üzere İslâmi ilimlerde kitap ve makaleler yazmıştır. İzmirli son dönem çağdaş kelâm ilminin öncülerindendir. Klasik kelâm ilminin bugünün ihtiyaçlarına yeteri kadar cevap vermediğini, bugünün ihtiyaçlarına cevap verecek yeni bir ilmi kelâm olması gerektiği görüşünü ortaya koymuştur. Yeni ilmi kelâmın nasıl olması gerektiğini, plan ve programını, eserlerinde ve yazılarında ifade etmiştir. Yaşadığı dönemde dergicilik faaliyetlerinin gelişmesiyle birlikte dönemin düşünürleri, çıkarılan dergilerde birçok makale ve yazı yayımlamışlardır. Dergilerde yayımlanan makalelerde ortaya konulan ilmi mevzular, aynı zamanda dönemin fikir ve düşünce yapısını yansıtmıştır. Osmanlının son zamanlarında çıkarılmaya başlanan meşhur dergilerden biri de Sebîlürreşâd dergisidir. Dergi, Batı dünyasında ortaya çıkan, hızla İslam dünyasına yayılmaya başlayan ve İslam itikadını ortadan kaldırmayı hedefleyen zararlı fikir akımlarına karşı halkı bilinçlendirmek amacıyla çıkarılmıştır. İslamcılık fikriyle çıkarılan bu dergide başta İzmirli İsmail Hakkı olmak üzere birçok ilmi şahsiyet makale ve yazılar yayımlamıştır. İzmirli, İslam düşüncesiyle özellikle de kelâmla ilgili makaleler kaleme almıştır. Çalışmamızda İzmirli İsmail Hakkı'nın Sebilürreşad dergisindeki bazı kelâmi görüşleri ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Kelâm, İnanç, Sebilürreşad dergisi, İzmirli İsmail Hakkı.

SUMMARY Izmirli Ismail Hakki is one of the late Ottoman and early republican scholars. He wrote books and articles in Islamic sciences, especially in theology. Izmirli is one of the pioneers of modern theology in the last period. He argued that the classical theology did not sufficiently respond to today's needs and that there should be a new scientific theology that would respond to today's needs. He expressed how the new scientific theology should be, its plan and programme in his works and writings. With the development of journalism activities in his time, the thinkers of the period published many articles and writings in the journals. The scientific issues put forward in the articles published in the journals also reflected the ideas and thought structure of the period. One of the famous journals that started to be published in the late Ottoman period was Sebîlürreşâd. The magazine was published with the aim of raising public awareness against harmful intellectual movements that emerged in the Western world, began to spread rapidly to the Islamic world and aimed to eliminate the Islamic faith. In this magazine, which was published with the idea of Islamism, many scholarly figures, especially Izmirli Ismail Hakki, published articles and writings. Izmirli wrote articles on Islamic thought, especially theology. In this study, the theological views of Izmirli Ismail Hakki will be discussed in the light of his articles published in Sebîlürreşâd magazine. Keywords: Theology, Belief, Journal of Sebilurresad, Izmirli Ismail Hakkı.