OECD ülkelerinin sağlık performans göstergelerinin çok kriterli karar verme yöntemleriyle karşılaştırmalı analizi

Sağlık hizmetleri sunan kurum ve kuruluşların sağlık performanslarının iyileştirilmesi, hem ülke yöneticileri için güç ve başarı göstergesi olmakta hem de vatandaşlarının sağlıklı yaşaması ve refah seviyelerinin artması için oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) üyesi ülkelerin sağlık performansını belirli sağlık göstergeleri açısından sıralamak ve bu sıralamaları değerlendirmektir. Araştırmada ÇKKV Yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda çalışmada kriter ağırlıklarının hesaplanmasında CRITIC ve ENTROPY yöntemleri, ülkelerin sıralamasının belirlenmesinde ise CoCoSo, PROMETHEE ve COPRAS yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada yer alan sağlık göstergelerine ait veriler 2021 yılı OECD ve Dünya Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Çalışmada OECD'ye üye 36 ülke; doğumda beklenen yaşam süresi, toplam sağlık harcamaları (ABD doları/kişi), 1000 nüfus başına çalışan hemşire sayısı, 1000 nüfus başına çalışan doktor sayısı, 5 yaş altı ölüm oranı (1000 canlı doğumda), toplam sağlık harcamalarının GSYİH içindeki % payı, bebek ölüm hızı (1000 canlı doğum başına) ve toplam doğurganlık oranı gibi kriterlerin ele alınmasıyla sıralanmıştır. Çalışma sonucunda Norveç, Finlandiya, İsviçre, İsveç, Japonya ve İzlanda en iyi performansa sahip ülkeler arasında yer alırken, Slovak Cumhuriyeti, Şili, Meksika, Türkiye ve Kolombiya ise en kötü performansa sahip ülkeler arasında yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: ÇKKV, OECD ülkeleri, Sağlık göstergeleri, Sağlık performansı

Improving the health performance of institutions and organizations providing health services is both an indicator of strength and success for country managers, and it is very important for citizens to live healthy and increase their well-being levels. The aim of this study is to rank the health performance of the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) member countries in terms of certain health indicators and to evaluate these rankings. CCKV Methods were used in the research. In this context, CRITIC and ENTROPY methods were used in the calculation of the criterion weights in the study, CoCoSo, PROMETHEE and COPRAS methods were used in determining the ranking of the countries. The data on the health indicators included in the study were obtained from the OECD and World Bank database for 2021. In the study, 36 OECD member countries; the expected life expectancy at birth, total health expenditures (USD/person), number of nurses working per 1000 population, number of doctors working per 1000 population, under-5 mortality rate (per 1000 live births), % share of total health expenditures in GDP, infant mortality rate (per 1000 live births) and total fertility rate were sorted by considering criteria such as. As a result of the study, Norway, Finland, Switzerland, Sweden, Japan and Iceland are among the Decently performing countries, while the Slovak Republic, Chile, Mexico, Turkey and Colombia are among the Decently performing countries. Keywords: ÇKKV, OECD countries, Health indicators, Health performance