Türkiye kıyılarındaki lüfer balığının (Pomatomus saltatrix) genetik çeşitliliğinin belirlenmesi

Özet

Ülkemizde ticari açıdan yüksek değere sahip Lüfer (Pomatomus saltatrix) balığı popülasyonları üzerinde detaylı moleküler çalışmaya rastlanmamışken, dünyada ise az sayıda çalışma bulunmaktadır. Önerilen tezde ülkemiz denizlerinde dağılım gösteren, ekonomik olarak değerli bir tür olan Lüfer balığı'nın genetik yapısının mikrosatellit belirteçler ve markör genlerin DNA dizileme yöntemi kullanılarak tespit edilmesi hedeflenmektedir. Çalışma (Hopa, Trabzon, Giresun, Samsun, Sinop, Kefken, İstanbul, İğneada, Erdek, Çanakkale, Bodrum, İzmir, Mersin ve Adana) toplam 14 istasyondan elde edilecek örnekler üzerinden yürütülecektir. Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Moleküler Genetik Laboratuvarında DNA ekstraksiyonu yapılarak, Floresan işaretli primerler ile mikrosatellit lokuslar (8 lokus), mtDNA genlerinin (COI ve 16S bölgeleri) ve nükleer gen (Rhodopsin) universal primerler kullanılarak PZR tekniğiyle çoğaltılıp ABI 3500 cihazında sekans dizilimi ve mikrosatalit fragment boyları ayrı ayrı belirlenecektir. Elde edilen veriler DnaSP 4.0 programı kullanılarak tür içi popülasyonlar arası ve popülasyonlar içi haplotipler oluşturulacaktır. Haplotip çeşitliliği (Hd) değeri, Nükleotit çeşitliliği (Pi,  ) ve nükleotit farklılığı (k) değerlerini hesaplanacak, Mega5 ile türler arasındaki filogenetik ilişkiler ve filogenetik ağaç oluşturulacak, Genmaker ile Her bir tür ve lokus için allel büyüklükleri ve frekansları belirlenecek, Arlequın ve Amova ile Moleküler varyans bileşenlerinin ve populasyonlar arası gen akışının hesaplanması yapılacak, Genalex 6 ile Genetik farklılıkla coğrafik mesafe arasındaki ilişkinin belirlenmesi için kullanılarak populasyon genetiği için temel kriterler test edilecektir. Bu verilerden Lüfer (Pomatomus saltatrix) balığının uygun genetik belirteçler (mikrosatellit ve sekans dizilimi) kullanılarak popülasyon genetiği parametreleri, filogenetik ve filocoğrafik yapılanmayı öncelikle yakın türler ve onların populasyonları Genbank verileri ile karşılaştırılarak ortaya konulacaktır.

While detailed molecular studies have not been found on Bluefish (Pomatomus saltatrix) populations, which have high commercial value in our country, there are few studies in the world. In the proposed thesis, it is aimed to determine the genetic structure of the bluefish, which is an economically valuable species distributed in the seas of our country, by using microsatellite markers and marker genes using DNA sequencing method. The study (Hopa, Trabzon, Giresun, Samsun, Sinop, Kefken, Istanbul, Igneada, Erdek, Çanakkale, Bodrum, Izmir, Mersin and Adana) will be carried out on samples obtained from a total of 14 stations. DNA extraction was performed at Trabzon Fisheries Central Research Institute Molecular Genetics Laboratory, amplified by PCR technique using fluorescent marked primers and microsatellite loci (8 loci), mtDNA genes (COI and 16S regions) and nuclear gene (Rhodopsin) universal primers, and sequenced in ABI 3500 device and sequenced. microsatellite fragment sizes will be determined separately. Using the obtained data, DnaSP 4.0 program will create intra-species, inter-population and intra-population haplotypes. Haplotype diversity (Hd) value, Nucleotide diversity (Pi,  ) and nucleotide diversity (k) values ​​will be calculated, phylogenetic relationships between species and a phylogenetic tree will be created with Mega5, allele sizes and frequencies for each species and locus will be determined with Genmaker, Arlequin and Calculation of molecular variance components and gene flow between populations will be made with Amova, and basic criteria for population genetics will be tested by using Genalex 6 to determine the relationship between genetic difference and geographic distance. From these data, population genetic parameters, phylogenetic and phylogeographic structure of Bluefish (Pomatomus saltatrix) will be revealed by using appropriate genetic markers (microsatellite and sequence sequencing), primarily by comparing closely related species and their populations with Genbank data.

Anahtar Kelimeler

RDL Kalıcı Bağlantı (PID)
https://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21604Resmi atıflarda kullanılan kalıcı adres
DOI
https://doi.org/10.71008/gumushane.thesis.2025.113Bu DOI, RDL DOI hizmeti tarafından atandı ve Crossref'e kaydedildi.
Tam Kayıt
AlanDeğerDil
dc.contributor.advisorProf. Dr. İbrahim Turan
dc.contributor.authorİlyas Kutlu
dc.date.accessioned2026-10-22T11:45:36.582672134Z
dc.date.available2026-10-22T11:45:36.582672134Z
dc.date.issued2025
dc.description.abstractÜlkemizde ticari açıdan yüksek değere sahip Lüfer (Pomatomus saltatrix) balığı popülasyonları üzerinde detaylı moleküler çalışmaya rastlanmamışken, dünyada ise az sayıda çalışma bulunmaktadır. Önerilen tezde ülkemiz denizlerinde dağılım gösteren, ekonomik olarak değerli bir tür olan Lüfer balığı'nın genetik yapısının mikrosatellit belirteçler ve markör genlerin DNA dizileme yöntemi kullanılarak tespit edilmesi hedeflenmektedir. Çalışma (Hopa, Trabzon, Giresun, Samsun, Sinop, Kefken, İstanbul, İğneada, Erdek, Çanakkale, Bodrum, İzmir, Mersin ve Adana) toplam 14 istasyondan elde edilecek örnekler üzerinden yürütülecektir. Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü Moleküler Genetik Laboratuvarında DNA ekstraksiyonu yapılarak, Floresan işaretli primerler ile mikrosatellit lokuslar (8 lokus), mtDNA genlerinin (COI ve 16S bölgeleri) ve nükleer gen (Rhodopsin) universal primerler kullanılarak PZR tekniğiyle çoğaltılıp ABI 3500 cihazında sekans dizilimi ve mikrosatalit fragment boyları ayrı ayrı belirlenecektir. Elde edilen veriler DnaSP 4.0 programı kullanılarak tür içi popülasyonlar arası ve popülasyonlar içi haplotipler oluşturulacaktır. Haplotip çeşitliliği (Hd) değeri, Nükleotit çeşitliliği (Pi,  ) ve nükleotit farklılığı (k) değerlerini hesaplanacak, Mega5 ile türler arasındaki filogenetik ilişkiler ve filogenetik ağaç oluşturulacak, Genmaker ile Her bir tür ve lokus için allel büyüklükleri ve frekansları belirlenecek, Arlequın ve Amova ile Moleküler varyans bileşenlerinin ve populasyonlar arası gen akışının hesaplanması yapılacak, Genalex 6 ile Genetik farklılıkla coğrafik mesafe arasındaki ilişkinin belirlenmesi için kullanılarak populasyon genetiği için temel kriterler test edilecektir. Bu verilerden Lüfer (Pomatomus saltatrix) balığının uygun genetik belirteçler (mikrosatellit ve sekans dizilimi) kullanılarak popülasyon genetiği parametreleri, filogenetik ve filocoğrafik yapılanmayı öncelikle yakın türler ve onların populasyonları Genbank verileri ile karşılaştırılarak ortaya konulacaktır.tr
dc.description.abstractWhile detailed molecular studies have not been found on Bluefish (Pomatomus saltatrix) populations, which have high commercial value in our country, there are few studies in the world. In the proposed thesis, it is aimed to determine the genetic structure of the bluefish, which is an economically valuable species distributed in the seas of our country, by using microsatellite markers and marker genes using DNA sequencing method. The study (Hopa, Trabzon, Giresun, Samsun, Sinop, Kefken, Istanbul, Igneada, Erdek, Çanakkale, Bodrum, Izmir, Mersin and Adana) will be carried out on samples obtained from a total of 14 stations. DNA extraction was performed at Trabzon Fisheries Central Research Institute Molecular Genetics Laboratory, amplified by PCR technique using fluorescent marked primers and microsatellite loci (8 loci), mtDNA genes (COI and 16S regions) and nuclear gene (Rhodopsin) universal primers, and sequenced in ABI 3500 device and sequenced. microsatellite fragment sizes will be determined separately. Using the obtained data, DnaSP 4.0 program will create intra-species, inter-population and intra-population haplotypes. Haplotype diversity (Hd) value, Nucleotide diversity (Pi,  ) and nucleotide diversity (k) values ​​will be calculated, phylogenetic relationships between species and a phylogenetic tree will be created with Mega5, allele sizes and frequencies for each species and locus will be determined with Genmaker, Arlequin and Calculation of molecular variance components and gene flow between populations will be made with Amova, and basic criteria for population genetics will be tested by using Genalex 6 to determine the relationship between genetic difference and geographic distance. From these data, population genetic parameters, phylogenetic and phylogeographic structure of Bluefish (Pomatomus saltatrix) will be revealed by using appropriate genetic markers (microsatellite and sequence sequencing), primarily by comparing closely related species and their populations with Genbank data.en
dc.identifier.doi10.71008/gumushane.thesis.2025.113
dc.identifier.urihttps://rdlopen.rawdatalibrary.net/r/gumushane/21604
dc.identifier.yoktez963540
dc.language.isotr
dc.publisherGümüşhane University
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectMolecular geneticen
dc.subjectMoleküler genetiktr
dc.titleTürkiye kıyılarındaki lüfer balığının (Pomatomus saltatrix) genetik çeşitliliğinin belirlenmesitr
dc.titleDetermination of genetic diversity of bluefish (Pomatomus saltatrix) in Turkish coastsen
dc.typeDoctoral Thesis
dspace.entity.typePublication
rdl.doi.crossref2026-07-30
rdl.oa.urlhttps://thesis.rawdatalibrary.net/thesis/turkiye-kylarndaki-lufer-balgnn-pomatomus-saltatrix-genetik-cesitliliginin/pdf