Doronicum macrolepis bitki özütlerinin antioksidan, antimikrobiyal ve DNA koruyucu aktivitelerinin belirlenmesi

Doronicum macrolepis bitkisi Anadolu'da hem geleneksel halk tıbbında çeşitli rahatsızlıkların hafifletilmesinde hem de çay olarak tüketilmektedir. Ancak, geleneksel kullanımların bilimsel veriler ile desteklenmesi ve en etkili kullanım biçimlerinin ortaya çıkarılması günümüzde bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu yüzden, bu alanda son yıllarda bilimsel çalışmalar hız kazanmıştır. Söz konusu çalışmada, bitkinin etanol ile farklı ekstraksiyon metotları kullanılarak elde edilen özütlerinin antioksidan, antimikrobiyal ve DNA koruyucu aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, özütlerin toplam fenolik (Folin-Ciocalteu metodu) ve flavonoid (AlCl3 metodu) madde miktarları, antioksidan (ABTS ve DPPH metotları) ve antimikrobiyal (disk difüzyon ve MĠK yöntemleri) olmak üzere çeĢitli biyolojik aktiviteleri belirlenmiştir. Fenolik madde içeriği ise HPLC analizi ile tespit edilmiĢtir. Bununla birlikte, DNA koruyucu etkinliğin belirlenmesi için, hasar oluşturulmuş plazmit hücrelerin özütlerle etkileşimi sonucu ortaya çıkan DNA yapılarının agaroz jeldeki görüntüleri yorumlanmıştır. Bulunan değerlere göre, Doronicum macrolepis bitki özütlerinin biyolojik aktiviteleri belirlenerek, en etkili kullanım biçimi bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, 24 saat çalkalayıcının ardından 30 dakika ultrasonik banyoda tutulan ve yalnız 30 dakika ultrasonik banyoda tutulan eksrelerin diğerlerine kıyasla daha yüksek biyolojik aktivitelerinin olduğu ortaya çıkmıştır. HPLC sonuçlarına göre esktrelerde en yüksek fenolik bileşen siyrinkaldehit olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, elde edilen bulgular literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Bununla birlikte, bitkinin söz konusu biyolojik aktivitelerinin değerlendirilerek, doğal, ucuz ve alternatif bir kaynak olarak çeşitli endüstrilerde kullanılabilme potansiyeli olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Antioksidan, Antimikrobiyal, DNA koruyucu etki, Doronicum macrolepis

The plant Doronicum macrolepis is used both in traditional folk medicine and as a tea in Anatolia to alleviate various ailments. However, the need to support traditional uses with scientific data has become essential nowadays, leading to an acceleration of scientific studies in this field in recent years. This study aims to determine the antioxidant, antimicrobial, and DNA protective activities of extracts obtained from the plant using different extraction methods with ethanol. In this research, various biological activities of the extracts, including total phenolic (Folin-Ciocalteu method) and flavonoid (AlCl3 method) content, as well as antioxidant (ABTS and DPPH methods) and antimicrobial (disk diffusion and MIC methods) activities, were determined. The phenolic content was also identified through HPLC analysis. Additionally, for the determination of DNA protective activity, the images of DNA structures resulting from the interaction of damaged plasmid cells with the extracts were interpreted on agarose gel. Based on the obtained values, the biological activities of Doronicum macrolepis plant extracts were identified, leading to the discovery of the most effective usage form. According to the results obtained, it was revealed that the extracts kept in ultrasonic bath for 30 minutes after 24 hours of agitation and the extracts kept in ultrasonic bath for 30 minutes only had higher biological activities compared to the others. According to HPLC results, the highest phenolic component in the extracts was found to be syrincaldehyde. Consequently, the findings contribute significantly to the literature. Moreover, considering the evaluated biological activities of the plant, it is suggested that it may have the potential to be used as a natural, inexpensive, and alternative source in various industries. Key words: Antioxidant, Antimicrobial, DNA Protective Effects, Doronicum macrolepis