Mikro ve makro vergi planlaması: Türkiye vergi sistemi içerisindeki yeri ve önemi

Vergi, devlet tarafından genel hizmetlerin maliyetlerini karşılamak için gerçek ve tüzel kişilerden toplanan zorunlu bir ödemedir. Mükellefler açısından düşünüldüğünde vergi, gelir kaybı anlamındadır ve mükellefler kanunlar çerçevesinde daha az vergi ödeyerek bu kaybı en aza indirme düşüncesinde olmaktadırlar. Bu düşüncenin hayata geçirilmesi vergi planlaması ile mümkün olabilmektedir. Mükellefler daha az vergi ödemek için mikro, devlet ise vergi gelirlerini arttırmak için makro vergi planlaması yapmaktadır. Devlet, verginin ödenebilirliğini ve ülke ekonomisinin gelişimi gibi nedenlerle mükelleflerin vergi yükünü azaltma konusunda bazı kolaylıklar sağlamak, mükellefler de bu şekilde yasaların verdiği imkanlar dahilinde daha az vergi ödemektedir. Mükellefler modern yönetim yöntemlerine göre planlama yapar ve gelecekte karşılaşılabilecek risk durumlarına karşı tutarlı bir karar alma mekanizması kurmaktadırlar. Günümüzün rekabetin yoğun olduğu pazar ortamında faaliyet gösteren şirketlerin, maliyetleri mümkün olduğunca azaltmak ve karlılığı artırmak için hedef ve stratejilerine göre çeşitli alanlarda planlar geliştirmeleri gerekmektedir. Devlet ise yapılan harcamaların karşılığını vergi ile geri toplayabilmek amacıyla vergi planlaması yapmaktadırlar. Bu çalışmada mikro ve makro vergi planlaması Türkiye vergi sistemi açısından incelenmiştir. Ülkemizde yürürlükte bulunan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunundaa vergilendirmede muafiyet ve istisnalara, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirim müessesesi, amortisman, değersiz alacaklar uygulaması, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda ise zarar mahsubu, diğer indirimler, kanunen kabul edilen ve edilmeyen giderler, indirimli kurumlar vergisi, muafiyet ve istisnalar, sınai mülkiyet haklarında istisna uygulamaları yer almaktadır. Çalışmanın sonucunda incelenen ülkelerde mikro ve makro vergi planlaması araçlarının kullanıldığı, Türkiye vergi sisteminde de diğer ülkelerdekine benzer uygulamaların bulunduğu görülmüş, vergi planlaması uygulamalarının kullanırlığının arttırılması açısından önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Makro vergi planlaması, Mikro vergi planlaması, Vergi, Vergi planlaması.

Tax is a mandatory payment collected by the state from individuals and legal entities to cover the costs of general services. When considered from the taxpayers perspective, tax means loss of income, and taxpayers aim to minimize this loss by paying less tax within the framework of the law. The implementation of this idea is achievable through tax planning. Taxpayers engage in micro tax planning to pay less tax, while the state engages macro tax planning to increase tax revenues. The state provides some facilities to reduce the tax burden of taxpayers for reasons such as tax affordability and the development of the country's economy, and taxpayers pay less tax within the possibilities provided by the law in this way. Taxpayers plan according to modern management methods and establish a consistent decision-making mechanism against future risk situations. Businesses operating in today's competitive market environment need to develop plans in various areas according to their goals and strategies in order to reduce costs as much as possible and increase profitability. The state conducts tax planning to recoup expenditures through taxation. In this study, micro and macro tax planning are examined in terms of the Türkiye tax system. In our country, the Income Tax Law No. 193 includes exemptions and exceptions in taxation, the Tax Procedure Law No. 213 includes tax loss, irregularities and special irregularity penalties, depreciation, worthless receivables application, and the Corporate Tax Law No. 5520 includes loss offsetting, other discounts, legally accepted and non-accepted expenses, reduced corporate tax, exemptions and exceptions, and exception applications in industrial property rights. As a result of the study, it has been observed that micro and macro tax planning tools are used in the countries examined, and there are similar applications in the Türkiye tax system as in other countries, and suggestions have been made in terms of increasing the usability of tax planning applications. Keywords: Macro Tax Planning, Micro Tax Planning, Tax, Tax Planning.