Uzaktan çalışma ve sürdürülebilirlik İlişkisi: Küresel literatürün bibliyometrik analizi

Uzaktan çalışma, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin etkisiyle giderek yaygınlaşan bir çalışma modeli hâline gelmiş, özellikle COVID-19 pandemisi sonrasında çalışma yaşamında önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Pandemi sürecinde uzaktan ve hibrit çalışma uygulamalarının hızla yaygınlaşması, bu çalışma modelinin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerine yönelik akademik ilgiyi de artırmış ve uzaktan çalışma ile sürdürülebilirlik ilişkisini inceleyen bilimsel yayınlar önemli bir ivme kazanmıştır. Buradan hareketle, bu tez çalışmasının amacı, uzaktan çalışma ve sürdürülebilirlik ilişkisini ele alan akademik literatürün gelişim eğilimlerini, entelektüel yapısını ve temel araştırma temalarını bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektir. Araştırma verileri Scopus veri tabanından elde edilmiş ve belirlenen kriterler doğrultusunda 258 yayın analiz kapsamına alınmıştır. Analizlerde R programlama dili, Bibliometrix paketi ve Biblioshiny arayüzü kullanılmıştır. Araştırma bulguları, uzaktan çalışma ve sürdürülebilirlik alanındaki yayınların özellikle COVID-19 sonrasında hızla arttığını ve alanın yıllık büyüme oranının %13,35 olduğunu göstermektedir. Sustainability dergisi en etkili yayın kaynağı olarak öne çıkarken, ABD, İtalya, Çin ve Avustralya alanın en üretken ülkeleri arasında yer almaktadır. Anahtar kelime analizleri, literatürün uzaktan çalışma, hibrit çalışma, sürdürülebilirlik, karbon ayak izi ve COVID-19 temaları etrafında yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Özetle bu çalışma, uzaktan çalışmanın sürdürülebilir kalkınma ile ilişkili ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarının giderek daha fazla önem kazandığını göstermekte ve alanın gelecekteki araştırma yönelimlerine ilişkin önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Remote work has become an increasingly widespread work arrangement due to advancements in information and communication technologies, particularly after the COVID-19 pandemic, significantly transforming working life. The rapid adoption of remote and hybrid work practices during the pandemic not only accelerated the diffusion of this work model but also increased academic interest in its economic, social, and environmental sustainability implications. Consequently, scientific publications examining the relationship between remote work and sustainability have gained considerable momentum. Against this background, this thesis aims to examine the development trends, intellectual structure, and main research themes of the academic literature on remote work and sustainability through bibliometric analysis. The research data were obtained from the Scopus database, and 258 publications were included in the analysis based on predefined selection criteria. The analyses were conducted using the R programming language, the Bibliometrix package, and the Biblioshiny interface. The findings indicate that publications on remote work and sustainability have increased substantially, particularly in the post-COVID-19 period, with an annual growth rate of 13.35%. Sustainability emerged as the most influential publication source in the field, while the United States, Italy, China, and Australia were identified as the most productive countries. Keyword analyses revealed that the literature is primarily focused on remote work, hybrid work, sustainability, carbon footprint, and COVID-19. In conclusion, this study demonstrates that the economic, social, and environmental dimensions of remote work associated with sustainable development are gaining increasing attention in the academic literature. Furthermore, it provides important insights into future research directions in this emerging, interdisciplinary field.