Tip 2 Diyabet Mellituslu Bireylerde Diyabet Farkındalığı ve Kabul Düzeyleri ile Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Tanımlayıcı-Kesitsel Bir Çalışma

Amaç: Bu çalışma, Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet farkındalığı ve kabul düzeyleri ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Gereç ve Yöntemler: Çalışma, 15 Temmuz 2025 ile 15 Kasım 2025 tarihleri arasında Türkiye'nin kuzeydoğusundaki hastane ve kliniklere başvuran ayakta tedavi gören hastalar arasında kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Katılımcılar 18 yaş ve üzeri olup tip 2 diyabet hastasıydı; gebelik diyabeti olanlar veya anketi tamamlayamayanlar çalışmadan dışlanmıştır. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Diyabet Farkındalığı ve Kabul Ölçeği (DAAS) ve E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (EHLS) kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 56,2±14,9 yıl; %62,7'si kadındı. Ortalama DAAS ve EHLS puanları sırasıyla 81,6±18,7 ve 22,1±8,3 idi. Erkekler ve bekar bireylerin EHLS puanları daha yüksekti; daha yüksek eğitim düzeyi daha yüksek EHLS puanlarıyla ilişkiliydi. DAAS puanları hastalık süresiyle artarken, EHLS puanları yaş ve daha uzun hastalık süresiyle azaldı. Tüm DAAS alt ölçekleri ile EHLS arasında pozitif korelasyonlar gözlendi. Birçok katılımcı, çevrimiçi sağlık bilgisi edinmeye yönelik belirsizlik veya olumsuz tutumlar ifade etti. DAAS farkındalık alt ölçeği, DAAS kabul alt ölçeği ve DAAS toplam puanı ile EHLS toplam puanı arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Çalışma, Tip 2 diabetes mellituslu bireylerde diyabet farkındalığı, kabulü ve e-sağlık okuryazarlığı arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon bulmuştur. Yaş, eğitim, medeni durum, hastalık süresi, genel sağlık algısı, aile öyküsü ve beslenme alışkanlıklarının bu değişkenler üzerinde etkili olabileceği bulunmuştur.