İlgi alanları

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 5

• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/13569
  Health sciences students’ attitudes toward artificial intelligence: predictors of ethical awareness, clinical decision-making, and public health perceptions-a cross-sectional study

  Unal, Cihan; Şahin, Selim

  This study investigates health sciences students’ attitudes toward artificial intelligence (AI) and the implications for ethical awareness, clinical decision-making, and public health. A cross-sectional survey was conducted between April 27 and May 15 2025, with 668 students from five departments at Gümüşhane University, employing the validated Artificial Intelligence Attitude Scale, which measures benefits, risks, and use, alongside 12 binary-response items assessing ethical, clinical, and public health judgments. Descriptive statistics, t-tests, ANOVA, and logistic regression analyses were applied. Findings indicate that students perceive AI as highly beneficial (M = 4.05) but also associate it with notable risks (M = 2.52; where lower scores indicate a higher level of perceived risk due to reverse coding). Logistic regression analyses revealed that risk perception (reverse-coded; higher scores indicating lower perceived risk) was the most consistent predictor across all dimensions. Specifically, students with lower perceived risk were significantly more likely to reject concerns regarding patient privacy (OR = 2.55, 95% CI [2.03–3.21], p < 0.001), dismiss the idea that relying on AI instead of human expertise is problematic (OR = 1.57, 95% CI [1.25–1.96], p < 0.001), and reject the notion that AI systems may harm public health (OR = 2.52, 95% CI [1.98–3.20], p < 0.001). While participants endorsed AI’s potential in enhancing patient safety, chronic disease management, and preventive care, they expressed significant concerns about privacy, legal responsibility, and a potential weakening of patient–clinician communication. Gender, academic discipline, and prior AI use further differentiated attitudes. The results highlight a dual perception of AI as both an opportunity and a threat, emphasizing that successful integration in healthcare requires not only technical competence but also ethical, legal, and communicative safeguards.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/gumushane/20389
  2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Ardından Sağlık Bakanlığına Yöneltilen Tweetler: Türkiye'deki Deprem Felaketine Yönelik Bir İçerik Analizi

  Unal, Cihan; Sezer, Cemal

  Bu çalışma, Türkiye'de 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkez üstlü deprem felaketlerinin ardından ilk gün Sağlık Bakanlığının etiketlendiği tweetlerin analizini amaçlamaktadır. Maxqda programı kullanılarak Twitter'dan çekilen 8624 tweet içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın amacı, deprem sonrası ilk 24 saat içinde Sağlık Bakanlığı'nın ne için etiketlendiğini belirlemek ve bunu analiz etmektir. Bulgulara göre, ana konular yardım çağrıları, toplumsal duygusal tepkiler, haberleşme ve önerilerdir. Tweetlerin büyük bir kısmı adres bilgisi paylaşarak yardım talep etme şeklinde yazılı ve görsel tweetlerdi. Sonuç olarak, afet sonrasında sosyal medya üzerinden adres vererek yardım talep etmek ve önerilerde bulunmanın yaygın olduğu ve yetkililerin afet durumlarında kullanıcılarla bu konular kapsamında iletişim kurabileceği sonucuna varılmıştır.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/gumushane/20217
  Sağlık Hizmetlerinde Bilgi Mahremiyeti Endişesi Ve Korunma Davranışlarını Etkileyen Faktörler

  Unal, Cihan; Sezer, Cemal

  Bu çalışmanın temel amacı, bireylerin sağlık bilgi mahremiyeti endişesi düzeylerini, endişeye etki eden faktörleri ve bilgi mahremiyeti endişesi nedeniyle sergilenebilecek korunma davranışlarını ve bu davranışlara etki eden faktörleri belirlemektir. Diğer bir amaç bu çalışmada kullanılan ölçeği Türkçeye uyarlamaktır. Veriler Ankara ilinde toplam 692 katılımcıdan elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında katılımcılar arasında, kişisel sağlık bilgilerinin gizliliği endişesi nedeniyle bilgi saklama eğilimi ve sağlık hizmetlerini ertelemek gibi korunma davranışları gözlemlenmiştir. Bilgi toplama endişesi, bireylerin kişisel sağlık bilgilerini daha az ifşa etmelerine ve bilgi saklama olasılığının artmasına yol açmaktadır. Ayrıca, bilgi toplama endişesi, bireylerin doktorlarına bilerek yanlış sağlık bilgisi verme davranışında bulunma, sağlık hizmetlerini erteleme veya almama olasılığını da artırmaktadır. Önceden sağlık bilgilerinin ihlal edildiğini düşünen bireyler, bilgi toplama endişesi, bilgi saklama, doktordan ve sağlık kurumundan bilgi saklama, doktordan hakkındaki bilgiyi kaydetmemesini isteme ve başka bir tanı yazılmasını isteme olasılıklarının arttığını göstermektedir. Çalışmada hasta-hekim iletişimi ve teknolojik mekanizmalara olan güvenin, sağlık bilgileriyle ilgili endişeler ve korunma davranışları üzerinde önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Hekimleri ile iyi iletişim kuran katılımcıların sağlık bilgilerinin ikincil kullanımı konusunda daha fazla endişe duydukları, ancak sağlık hizmetlerini ertelememe veya almama olasılıklarının daha düşük bulunmuştur. Ayrıca, bireylerin kendilerini internet ve bilgi teknolojilerini anlama ve kullanma konusunda yeterli hissetmeleri, sağlık bilgilerinin ikincil kullanımı endişesini arttırmaktadır. Bu durumun aksine sağlık hizmeti kalitesini yüksek değerlendiren katılımcıların bilgi toplama endişesi olasılıklarının daha düşük olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, sağlık hizmetlerinde bilgi mahremiyeti politikalarının güçlendirilmesi ve iletişim stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2020/r/gumushane/11316
  Effect of the COVID-19 pandemic on eating habits and food purchasing behaviors of university students

  Yılmaz, Hacı Ömer; Aslan, Ramazan; Unal, Cihan

  COVID-19 disease, which has spread rapidly all over the world since the first case was detected in December 2019, has become the primary focus in every country. Radical measures have been taken by governments to prevent the spread of the disease. Precautions and social rules have required drastic changes to daily life activities everywhere. University students who have had to interrupt their educations are one of the affected groups by this disease sociologically, psychologically and physiologically. The aim of this study was planned and conducted to determine the effect of COVID-19 on university students' eating habits and food purchasing behaviors. The study was completed in April 2020 with 866 university students studying and training at the Faculty of Health Sciences, Gümüşhane, Turkey. Research data was obtained by online questionnaire. The questionnaire was prepared with information obtained from a literature review and the opinions of experts. It included questions about eating habits and food purchasing behaviors. The basic result of the study was that COVID-19 disease has caused significant changes in the eating habits and food purchasing behaviors of university students. Primarily, they now paid greater attention to hygiene when food purchasing, and had increased their consumption compared to previously, since they were now home 24 hours a day, seven days a week.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2019/r/gumushane/18147
  Hastaların Hasta Mahremiyeti Hakkında Farkındalık ve Tutumları

  Unal, Cihan; Bostan, Sedat

  Hastaların mahremiyetine saygılı olmak etik, ahlaki ve toplumsal sorumluluk olarak karşımızaçıkmaktadır. Bu konuda toplumun farkındalık seviyesi ve tutumları, aldıkları sağlık hizmetlerindemahremiyet haklarına sahip çıkması ve hizmet alan diğer bireylerin mahremiyetine saygıgösterebilmesi bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, hastaların hasta mahremiyetihakkında farkındalık düzeylerini, mahremiyeti nasıl tanımladıklarını ve sağlık hizmeti alımsürecinde karşılaştıkları mahremiyet ihlallerini ne kadar algılayabildiklerini araştırmaktır. Araştırma,amacına yönelik olarak kolayda örnekleme yöntemi seçilerek yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini,Iğdır ve Aksaray illerinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşlarına başvuran 20 yaş ve üstü400 birey oluşturmaktadır. Hasta mahremiyeti farkındalık ve tutum ölçeği ilgili literatür taramasıve uzman görüşü alındıktan sonra araştırmacı Bostan (2017) tarafından geliştirilmiştir. Araştırmabulgularına göre ölçek ifadeleri beş faktör altında toplanmış ve toplam varyansın %46,498’ini açıklamıştır.Hastaların ilkesel düzeyde mahremiyet farkındalıkları yüksektir. Tıbbi müdahale süreçlerindemahremiyet ihlalini tanımlama ve algılamada zorlanmaktadırlar. Günlük sağlık hizmeti almasüreçlerinde önemli ölçüde mahremiyet ihlali yaşanmaktadır. Hastalar devlet hastanelerinde, acil,yoğun bakım ve ameliyathanelerde mahremiyet ihlalinin daha çok yaşandığını belirtmektedir.Mahremiyet farkındalığı toplumsal bir genel kültür sorunudur. Nispeten sosyal statü ve genel kültüraçısından daha iyi tanımlanabilecek, şehirli, eğitimli, memur, orta gelir grubu kişilerin farkındalıklarıdaha yüksektir. Farkındalığı artırmak toplumsal gelişim sürecinin bir parçasıdır. Ama yinede kamu spotları gibi eğitim araçlarıyla yapılacak yaygın eğitim bilinci ve farkındalığı geliştirebilir.Sorunun toplumsal bilinç düzeyi ile ilişkili olduğu bilinmelidir. Çözümün, bunu göz ardı etmeden,sağlık sistemi tasarımı ve yönetimi düzeyinde ele alınması önerilir.

  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2017/r/gumushane/18489
  Issues experienced in provision of emergency services in pre-hospitalization period in turkey

  Bostan, Sedat; Ünal, Cihan

  Objectives: The present study was conducted to determine issues experienced during provision of emergency health services before hospitalization of patients and to suggest solution for hospital administrations and practitioners for eliminating relevant bottlenecks. Methods: Whereas the study covered 459 health service personnel at the emergency service in Trabzon City, Turkey in 2016, a Likert-type survey method was harnessed as a data collection tool whose reliability and validity were tested. Collected study data were analyzed for their frequency and significance test. Results: Based on the obtained findings, it was determined that emergency health services have been strengthened in terms of infrastructure, preparedness for cases and human resources and organizational structure. However, substantial issues were observed with the accessing and intervention process to cases reported considered as external factors. Conclusion: These issues could mainly be classified under two groups: the first is reflection of limitations introduced by the established buildings, roads and other infrastructure and the influence of economic opportunities on social organization and development on emergency service intervention processes; and this contributes into our case with inadequate structural features of buildings, stairs, elevators, roads, gates. The second is the issue related with social education, culture and mentality. Reflections of the second group issues could be observed in false and malicious calls made to emergency service, violation of right of way assigned to ambulances, adverse attitudes of relatives of patients and verbal attack aiming at emergency service personnel Likewise all over the world, emergency health services are the most inseparable element of health services, which requires race with time. Numerous studies have revealed that intervention made in the first five minutes, half-an-hour and in the first hour after experiencing an accident, acute disease or trauma is vitally important in terms of saving lives or preventing disability. Along the program of transition in health services applied in Turkey, emergency health services have been reorganized. This reorganization has both strengthened infrastructure of emergency health services and advanced its efficiency and agility. Nevertheless, there are various issues with the operation of the service and especially with having access, intervention to cases and in logistic phases of the process. The present study was conducted to determine the issues experienced during the provision of emergency health services in the pre-hospitalization period and to assist administrations and practitioners in terms of determining problems and making suggestions for resolution of these problems. Emergency health service given before hospitalization is a service branch which requires highly intensive and stressful work load (Duran et al., 2012: 144). Additionally, emergency health crews might face difficulties during intervention into the reported cases. It is commonly known that emergency crew members would encounter difficulties in having access to case locations while they are providing emergency health services in traffic environment because of other drivers’ ignorance of traffic rules or of traffic jam (Karakuş et al., 2014). 112 stations are required to be located in proximity of city center in order to intervene in cases immediately (Handerson & Mason, 2004). Another difficulty encountered in accessing cases especially with services provided to countryside is reported as improper width of roads in rural areas and poor traffic signage. Moreover, limited free space around the residential areas in urban areas makes access of ambulance units difficult; and living and passage areas in buildings non-conforming to the standards obstructs accessing patients (Uskun et al., 2007). Based on all of these characteristics and issues that could be encountered during performance of this duty, it is possible to conclude that provision of emergency health services has a quality which challenges human nature. Especially anxiety and other psychological problems could be observed with emergency health service personnel (Annagür, 2010). This finding suggests that emergency health service personnel might need psychological support. In the preliminary study, development phases of emergency health services in Turkey were introduced briefly; and issues laid by former studies were tried to be determined. In the present study, it was aimed to determine issues experienced at application level; to review the relevant literature and to make suggestions to administrations for resolution of revealed problems so as to make a contribution to the subject. Methods As the study was planned for March 2016; necessary initiatives were taken with the City Health Directorate and City Governorship for implementation of the survey study structured in five-point Likert style, a qualitative research method. Finally, the ultimate survey form was prepared under the title of “The Survey Form for Determining Issues Related with the Emergency Health Services in the Pre-Hospitalization Period” applied on voluntary basis to the emergency health personnel and their administrations on duty at the Branch Directorship, the Command and Control Center and 30 different ASHİ units in Trabzon City in the period of June and July 2016. Finally, 459 valid survey forms were collected. For reliability analysis of the scale, Cronbach's Alpha coefficient was estimated at 0.84 which suggests that the proposed survey could be considered as reliable. The KMO value was estimated at 0.881. Additionally, the Barlett sphericality test was employed for evaluation of significance of correlation among items; and significance was determined as 0.000 (Approx. Chi-Square: 4237.924/ df: 496/ sig: 0.000). In order to assess dimensions of items, “Direct Oblimin” rotation operation was executed by the “Principal Components” meth

  İncele