Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2020Temporal, geochemical and geodynamic evolution of the Late Cretaceous subduction zone volcanism in the eastern Sakarya Zone, NE Turkey: Implications for mantle-crust interaction in an arc setting
Aydin, Faruk; Oğuz Saka, Simge; Şen, Cüneyt; Dokuz, Abdurrahman; Aiglsperger, Thomas; Uysal, İbrahim; Kandemir, Raif; Karslı, Orhan; Sarı, Bilal; Başer, Rasim
The Late Cretaceous Artvin volcanic rocks (LCAVs) from the eastern Sakarya zone (ESZ) of NE Turkey are composed of mafic/basaltic (S1-Çatak and S2-Çağlayan) and felsic/acidic (S1-Kızılkaya and S2-Tirebolu) rock types that occurred in two successive stages: (i) first stage (S1: Turonian–Early Santonian) and (ii) second stage (S2: Late Santonian–Campanian). Clinopyroxene thermobarometric results point that the S2-Çağlayan basaltic rocks have crystallised at higher temperatures and under deeper crustal conditions than those of the S1-Çatak basaltic rocks. The LCAVs show a wide compositional spectrum, ranging from tholeiite to calc-alkaline/shoshonite and are typically represented by a geochemical composition resembling subduction-related arc rocks although the 87Sr/86Sr(i) (0.7044–0.7071) and ɛNd(i) values (−0.63 to + 3.47) as well as 206Pb/204Pb(i) (18.07–18.56), 207Pb/204Pb(i) (15.57–15.62) and 208Pb/204Pb(i) (37.12–38.55) ratios show very limited variation. The parent magmas of the S1-Çatak and S2-Çağlayan mafic volcanic rocks were derived from underplated basaltic melts that originated by partial melting of metasomatised spinel lherzolite and spinel-garnet lherzolite, respectively. It is proposed that the compositions of the S1-Kızılkaya (mainly dacitic) and S2-Tirebolu (rhyolitic to trachytic) felsic rocks were particularly controlled by metasomatised mantle–crust interaction and MASH zone + shallow crustal fractionation processes. Our data, together with data from previous studies, suggest that the S1- and S2-mafic and felsic rocks of the LCAVs (~95–75 Ma) are the products of two-stage volcanic event that took place during the northward subduction of the northern Neotethys Ocean (NNO).
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2013Kıbletepe (Araklı, Trabzon) yöresindeki volkanik kayaçların petrografik, jeokimyasal ve maden yatakları açısından incelenmesi
Sema Akyürek
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde, Kıbletepe (Araklı, Trabzon) ve çevresindeki volkanik kayaçlar Geç Kretase yaşlı olup, tabanda bazalt, andezit ve piroklastları, bunların üstünde bulunan dasit, riyolit ve piroklastları ile bunları kesen bazalt ve andezit dayklarından oluşmaktadır. Çalışma alanının tabanını oluşturan bazalt, andezit ve piroklastlarının üst seviyelerinde kireçtaşı tabakaları bulunmaktadır. Bu birimleri yer yer Kuvaterner yaşlı yamaç molozları örtmektedir.Geç Kretase yaşlı volkanik kayaçlar genel olarak ayrışmış olup, Zn-Cu cevherleşmesi ve cevherleşmeyle ilişkili alterasyonlar asidik piroklastik kayaçlar içerisinde izlenmektedir. Dasitik ve riyolitik kayaçlar hyalo-porfirik ve sferulitik dokuda olup, başlıca plajiyoklas, kuvars ve hornblendden oluşmaktadır. Cevher ağsal, saçınımlı ve breşik yapıda bulunmaktadır. Pirit, sfalerit, kalkopirit ve daha az oranda fahlerz, dijenit, kovellin ve malahit cevher minerallerini oluşturmaktadır. Gang mineralleri ise kalsit, kuvars ve kil mineralleridir. Sfalerit ile kalkopirit arasında ayrılım dokusu görülmektedir.Cevherin içinde bulunduğu kayaçlar toleyitik-geçiş özelliğe sahip olup, yüksek BİYE (büyük iyon yarıçaplı elementler) ve düşük YÇAE (yüksek çekim alanlı elementler) içerikleri ve yüksek BİYE/YÇAE oranları ile yitim ilişkili kayaçların jeokimyasal özelliğini yansıtmaktadır. Cevherleşmelerin etrafındaki yan kayaçlarda genellikle serizitleşme, silisleşme, killeşme ve daha az karbonatlaşma, kloritleşme, hematitleşme ve limonitleşme türü alterasyonlar izlenmektedir. Kil mineralleri olarak illit, kaolinit, klorit, simektit ve az oranda da illit/simektit aratabakalısı belirlenmiştir.Sonuç olarak, Kıbletepe'deki volkanitler, Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki masif sülfit yataklarının gösterdiği ayrışma özelliklerine benzer ayrışmalar göstermekte ve bunlardaki cevherleşme Doğu Karadeniz ada yayı volkanizmasına bağlı olarak gelişen hidrotermal kökenli sıvılarla ilişkilidir.Anahtar Kelimeler: Geç Kretase, Hidrotermal Alterasyon, Kıbletepe, Masif Sülfit, Volkanitler