Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Deprem tehlike analizleri ve kentsel dönüşüm planlaması: Kahramanmaraş-Dulkadiroğlu örneği
Cem Parlayan
Türkiye'nin, dünyanın en aktif deprem bölgelerinin içinde olduğu göz ardı edilemez. Bu bölgelerde yatırımlar yapılırken, kentsel gelişimin planlanması göz ardı edilemez. Yeni seçilecek yerleşim alanlarında, bölgenin jeolojik-jeofizik-jeoteknik özelliklerinin dışında, deprem tehlikesinin detaylı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir. Depreme dayanıklı yapıların projelendirilmeden önce “Deprem Tehlike Analizleri” çalışmalarının mutlaka yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada. Kahramanmaraş-Dulkadiroğlu bölgesinde yapılması planlanan deprem konutlarının proje sahasında jeofizik uygulamalar kapsamında belirlenen noktalarda yapılan mikrotremör ölçümleri sonucunda rezonans periyot aralıkları ve spektral büyütme oranları hesaplanmıştır. Zemin yapı periyot ilişkisi ve deprem tehlike düzeyi incelenmiş, yapının doğal periyodu, rezonans bölgesi kat adeti ve yapının yüksekliği arasındaki ilişkileri kullanılarak zemin hakim titreşim periyoduna karşılık gelen rezonans bölgesi kat miktarı eğrileri ile tespit edilmiştir. Ayrıca, spektral büyütme oranı ile de deprem tehlike düzeyi tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kentsel dönüşüm projelerinde yapılacak olan yeni yerleşim yerlerinin yer seçimleri yapılırken depremden en az şekilde etkilenmesi yada etkilenmemesi için jeofizik yöntemlerden mutlaka yararlanılmalıdır. Yerbilimi verilerinden yoksun, sadece ekolojik ve teknolojik olarak geliştirilen akıllı şehirler, deprem gibi doğa olaylarına karşı korunmasız olacaktır. Bu çalışmada kentsel dönüşüm projelerinde uygulamaya geçilmeden önce planlama ve uygulama esaslarının belirlenmesinin ve aynı zamanda jeofizik parametrelerinin gerekliliği Kahramanmaraş-Dulkadiroğlu Örneği üzerinden vurgulanmıştır. Zemin hakim titreşim periyodu biliniyorsa, tasarlanan yapı yüksekliği kat miktarı rezonans bölgesi eğrilerinden kolayca tespit edilebilmektedir. Ayrıca, deprem rezonans ilişkisine bağlı olarak zemin hakim titreşim periyodu katman kalınlığı tartışılmıştır. Bundan ötürü zemin hakim titreşim periyotları hesaplamasında zemin kalınlığının yani ana kaya derinliğinin hesaplanması gerekmekte olduğu belirtilmiştir.
- MakaleYalnız künye2024Scopus SJRQ1Caprock integrity at Çanakkale-Tuzla hydrothermal system inferred from magnetotelluric modeling using particle swarm optimization
Büyük, Ersin; Karaman, Abdullah
The impermeable caprock within a geothermal system serves the purpose of effectively sealing the reservoir, resulting in an elevation of both pressure and temperature. This sealing mechanism plays a crucial role in the long-term preservation of the system while also contributing to its overall sustainability. Caprock failure subsequent to seismic activity near a geothermal site can lead to the permeation of the caprock structure, resulting in diminished sealing capabilities and a decline in the reservoir temperature. In addition, this process alters the geochemical composition of the water by creating a hydrothermal mixture zone that disrupts the resistivity structure of the caprock, which is typically characterized by low resistivity values due to its substantial clay content and mineral alteration. This study focuses on investigating the integrity of the caprock at the Çanakkale-Tuzla geothermal field in Turkey, where water temperature and conductivity were reported to have decreased after a moderate-magnitude earthquake and subsequent aftershocks. For this purpose, we have performed magnetotelluric (MT) measurements, a method known for its sensitivity to geochemical reactions. These measurements are conducted along two parallel profiles that encompassed a total of 32 stations. The particle swarm optimization (PSO) technique is used to overcome the subtle difficulties associated with conventional inversion methods in modeling the MT data of complex formations. This is the first study that overcomes the difficulties emanating from the caprock failure by modeling MT data using PSO. Our modeling approach produces resistivity images that we interpreted as the signature of the failed caprock following the earthquake at the study site. Our results appear to confirm the documented geochemical changes, or hydrothermal mixture zone around the caprock structure.
AtıfScopus5WoS6OpenAlex2İncele - MakaleAçık Erişim2024Scopus SJRQ1Geophysical and numerical approaches to solving the mechanisms of landslides triggered by earthquakes: A case study of Kahramanmaraş (6 February, 2023)
Sari, Mahmut
Many landslides occurred in the 11 Turkish provinces affected by the earthquakes centered in Kahramanmaraş in February 2023, and many people lost their lives due to those landslides. To reduce the risks and hazards brought on by landslides induced by earthquakes, it is essential to identify the mechanisms causing landslides to arise in such situations. In this study, the geological strength index and both seismic refraction tomography and electrical resistivity tomography (ERT) geophysical methods were used to determine the failure mechanism of layered sedimentary units defined as flysch (claystone-siltstone-sandstone-marl). The shear strength reduction finite element method (SSR-FEM) was used with the RS2 computer program for model solutions. One of the geophysical methods, ERT, facilitated an interpretation of the cyclic failure mechanism that occurs in flysch, and it was found to be congruent with numerical models. Landslide slip circle depth, water-saturated layers, and resistivity values were determined with the ERT method. Seismic methods were employed to determine the velocity values (Vp, Vs) of the landslip mass. These velocity data, along with the elasticity modulus and Poisson ratios derived from them, were utilized in our numerical model. In the maximum shear strength and horizontal displacement analyses performed on the section line determined before the landslide, the natural state and the situation under the influence of groundwater were examined and the strength reduction factor (SRF) was determined as 1.35 and 1.24, respectively. In an evaluation conducted under the influence of the maximum horizontal ground acceleration (0.22 g) determined by taking into account the seismicity of the study area, it was concluded that instability occurred in the flysches and the SRF value was 0.72. An important finding of this study is that the results of geophysical methods used to determine the lithological properties of sedimentary rock masses and understand the causes of landslides align closely with those of numerical analysis methods, providing high accuracy. These methods also support new approaches, particularly in identifying landslip boundaries and detecting areas with high water saturation. It has been discovered that earthquakes actively contribute to the instability of these kinds of soils.
AtıfScopus6WoS5OpenAlex6İncele
