Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Afet risk azaltımı bağlamında doğal afetler ve dış yardımlar ilişkisinin analizi
Talha Güven
Bu araştırma Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi (UN Office for Disaster Risk Reduction–UNDRR)'a gönüllü ilerleme raporu sunan 25 gelişmekte olan ülke için geçmiş dış yardımların doğal afetlerden etkilenen nüfus üzerindeki etkilerini incelemiştir. Bu çerçevede afet risk azaltımı mekanizmasını temsilen uyum sağlama kapasitesi eksikliğinin rolünü analiz etmiştir. Araştırmada 25 ülkenin 2000-2023 yılları kapsayan dönemi panel veri analizi tekniği kullanılarak tahmin edilmiştir. Eşbütünleşme analizi sonuçları doğal afetlerden etkilenen nüfus ile geçmiş dış yardımlar, kişi başına düşen gelir, uyum sağlama kapasitesi eksikliği, kentleşme hızı, işgücüne katılım ve doğrudan sabit sermaye yatırımlarının (FDI) uzun dönemde eşbütünleşik olduğunu göstermiştir. DOLS-MG, FMOLS, CCR ve DOLS tahmincisi sonuçları ise geçmiş dış yardımların, kişi başına düşen gelirin, kentleşme hızının ve FDI'nin doğal afetlerden etkilenen nüfus ile negatif ilişkili olduğunu ortaya koymuştur.Uyum sağlama kapasitesi eksikliği ve işgücüne katılım oranlarının afetlerden etkilenen nüfus üzerindeki etkileri negatif bulunmuştur. Bulgular, geçmiş dış yardımların altyapı ve üstyapıyı güçlendirerek afet etkilerini azalttığını göstermektedir. Tahminler, ekonomik büyümenin yanı sıra sabit sermaye yatırımları ve kentleşmenin kalkınmayı desteklediğini, böylece afetlere dirençli altyapı oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle sürdürülebilir büyümeyi ve dış yatırımları teşvik eden politikalar ile çevre dostu kentleşme stratejileri, gelecekteki afetlerin etkilerini sınırlamak ve savunmasızlığı azaltmak açısından önemlidir.
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ3Evaluation of Factors Affecting Innovation in Developed and Developing Countries by MCDM
Salad, Liban Daud; Seyhan, Nazll
This study comparatively analyzes the economic, social, and technological factors determining the innovation performance of developed and developing countries within a holistic multi-criteria decision-making (MCDM) framework, using data from 2013 and 2021. The criterion weights determined by CRITIC and SWARA, and the WEDBA results, indicate a significant structural shift between the periods. In developed countries, R&D expenditures, patent production, and intellectual property protection are key determinants of innovation performance; while in developing countries, digital infrastructure, human capital, and education investments stand out. The findings reveal that innovation policies based on strategic priorities specific to country groups are more effective.
- MakaleAçık Erişim2025Do University-Industry Collaborations Promote Outward Foreign Direct Investments? The Moderating Effect of the Education System
Sahin, Fatih
University-industry collaborations have gained increasing recognition as a key indicator of innovation ecosystems in recent years. However, existing literature often overlooks the expanding and diversifying roles of universities, focusing primarily on their impact on innovation. This study seeks to address this gap by exploring the effects of university-industry collaborations on outward foreign direct investment (FDI) activities in underdeveloped and developing countries, which face significant disadvantages in terms of technological and innovative resources. Additionally, it examines the regulatory role of the quality of the education system, which is believed to influence the effectiveness of these collaborations in fostering outward FDI. Using a sample of 80 underdeveloped and developing countries, panel regression analysis was conducted on secondary data covering the years 2013-2022. The findings reveal that university-industry collaborations positively influence crossborder investments, with these effects being stronger in countries with higher levels of education expenditures. These positive effects, however, disappear in contexts where education expenditures are low. This study makes important theoretical contributions to the and developing countries, highlighting the significance of university collaborations and the education system, in contrast to firm-specific resources. It also provides valuable policy recommendations for decision-makers in these countries.
- MakaleAçık Erişim2023Scopus SJRQ2The Nexus between Institutional Quality and Inflation in Emerging Markets: A Panel Causality Test with a Fourier Function
Cicen, Yildirim Beyazit
It is important to note that institutional quality has a substantial impact on a country's long-term economic growth, which influences other economic indicators, such as inflation and monetary policy. An indepth examination of the existence of this crucial relationship was conducted by applying a novel and robust panel Yilanci-Gorus Fourier causality test between 2000 and 2019 to 24 developing countries, in order to detect this relationship. A recent inflation rate, the standard deviation of inflation, and sound money are all interconnected and mutually causally related to property rights and the quality of the legal system. Weakness in institutions can exacerbate financial shocks, thereby affecting monetary indicators, and monetary policies will deteriorate the quality of the institution as a result.
AtıfScopus3OpenAlex3
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Bilgi ve iletişim teknolojileri göstergelerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan ülkeler örneği
Nurhayat Altıkulaç
Enformasyon ve telekomünikasyon teknolojileri, yirminci yüzyılın sonlarını şekillendiren en etkili güçlerden biridir. Globalleşme ve serbest piyasa ekonomisine geçiş süreci ile ülkeler kendi aralarında çoğu yönden entegrasyon hareketlerine dahil olmuşlardır. Özellikle internet kullanımının yaygınlaşması, ülkeler arasındaki fiziki sınırları ortadan kaldırmış ve insanlar arasındaki etkileşimin daha da artmasına yol açmıştır. Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT), bilginin hızla yayılması ile birlikte tüm dünyada gelişmektedir. BİT sektöründeki gelişmeler; dış ticaret, büyüme, istihdam gibi pek çok makroekonomik göstergeyi de önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışmada seçilen BİT göstergelerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi araştırılmıştır. 41 gelişmekte olan ülke üzerine yapılan bu çalışma 2004-2019 dönemini kapsamaktadır. Analizde BİT göstergesi olarak; sabit telefon kullanıcı sayısı (100 kişi başına), mobil hücresel abonelik kullanıcı sayısı (100 kişi başına) ve internet kullanıcı sayısı (nüfusun %'si) değişkenleri kullanılmıştır. İki aşamalı sistem genelleştirilmiş momentler metodu (GMM) kullanılarak yapılan analiz sonucuna göre BİT göstergelerinin kullanımı 41 gelişmekte olan ülkede ekonomik büyümeyi istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Gelişmekte olan ülkelerde inovasyonun sürdürülebilir büyüme ve kalkınmaya etkisi
Gülçin Adıyaman
İnovasyon hem mikro hem de makro iktisatta tarihsel olarak oldukça önem arz eden bir kavramdır. Bu kavramın pek çok tanımı yapılmakla birlikte ortak bir payda olarak yeni ve/veya farklılaştırılmış anlamına gelmektedir. İnovasyonun en önemli göstergelerinden biri araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleridir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, daha yüksek bir gelir seviyesine ulaşabilmek ve küresel piyasalarda gelişmiş ülkelerle daha fazla rekabet edebilmek amacıyla Ar-Ge'ye önem vermektedir. Ancak gelişmekte olan ülkeler Ar-Ge faaliyetleri açısından yetersiz oldukları için gelişmiş ülkelerin gerisinde kalmaktadır. Günümüzde gelişmekte olan ülkelerin en önemli amaçlarından biri sürdürülebilir büyüme performansı yakalayabilmektir. Ülkeler bu amaçla gelişmiş ülkeleri takip ederek inovasyon yapmaktadır. Ancak gelişmekte olan ülkelerin inovasyon performanslarının ekonomik büyüme düzeylerini etkileyip etkilemediği sorusu halen tartışılmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, inovasyonun sürdürülebilir büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışma, üst orta ve alt orta gelir grubundaki 30 ülkeyi kapsamaktadır. Panel veri analizin yönteminin kullanıldığı çalışmada, 1995-2018 dönemi verileri kullanılmış olup veriler Dünya Bankasından elde edilmiştir. Ampirik analizde ekonomik büyümenin göstergesi olarak kişi başına GSYH, inovasyonun göstergesi olarak Ar-Ge harcamaları verisi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Ar-Ge harcamaları ekonomik büyümeyi olumlu etkilemektedir.
