Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Efficiency analysis using the machine learning algorithms: model development and verification
Soydaş, Şafak Sönmez; Kalkan, Yusuf; Çam, Alper Veli; Barut, Abdulkadir
Recently, machine learning (ML) algorithms have been employed intensively in the field of finance as in all sectors. The issues such as financial distress prediction, bank credit risk calculation, etc., have been analyzed using ML algorithms. This study aimed to determine firm performance with the data envelopment analysis (DEA) method, sensitivity analysis, and ML algorithms and analyze the efficiency of companies via artificial neural networks (ANNs), support vector machines (SVMs), and logistic regression (LR) classification algorithms. In the study, first, 10 financial ratios were categorized into two parts, such as output and input, and efficiency scores were determined in MS Excel software. The obtained scores were included in the ML algorithm as a categorical dependent variable. Secondly, the data were extracted and included in the analysis software as 80% training and 20% test data, and the accuracy of ML algorithms was tested. Lastly, a comparative analysis of the estimation and classification algorithms of active and inactive companies was conducted. As a result of the analysis, the best classification prediction was seen as the ANN algorithm. SVM and LR algorithms also made an acceptable level of classification prediction. It was expected that the study would have contributed to the literature in terms of testing the companies whose efficiency scores were determined by the DEA method with ML techniques and determining which technique was more successful.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Karadeniz Bölgesi'ndeki belediyelerin etkinliklerinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi
Şahin Murat Yegin
Belediyeler, sorumlu oldukları halka şehircilik hizmetlerinden eğitim ve kültür hizmetlerine kadar çok çeşitli hizmetler vermektedirler. İdari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliği olan yerel yönetim birimleri içinde en aktif, görev ve hizmet alanı en geniş birimler belediyelerdir. Yerel yönetimlerin tamamı kaynak sıkıntısı yaşamakla birlikte belediyeler kaynak sıkıntısının etkisini daha fazla yaşamaktadır. Bunun nedenleri arasında bilimsel ve teknolojik gelişmelerin neden olduğu sosyal hareketlilik, sosyal, kültürel ve sportif nitelikli uğraşı alanların ortaya çıkması, kentsel alandaki nüfus artışı, sosyo-ekonomik iş bölümü ve katmanlaşmanın artması gibi faktörlerin halkın ihtiyaç ve beklentilerinin de çeşitlenmesine, dolayısıyla belediyelerin görev ve hizmet alanlarının genişlemesine yol açmasıdır. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz Bölgesi'nde bulunan 18 ildeki belediyenin 2019 yılına ait girdi ve çıktı değerlerine göre birbirlerine kıyasla etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılarak belirlenmesidir. Girdi değerleri olarak personel giderleri, mal ve hizmet alım giderleri, sermaye giderleri; çıktı değerleri olarak ise vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri ve diğer gelirler belirlenmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda belediyelerin kaynaklarını etkin bir şekilde kullanıp kullanmadığı tespit edilecektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Karadeniz Bölgesi'nde yer alan devlet hastanelerinin 2018 yılı sağlık hizmetleri etkinliğinin Veri Zarflama Analizi yöntemi ile değerlendirilmesi
Ufuk Yazıcı
Sağlık hizmeti yüksek teknoloji barındıran ve insan kaynağının yoğun olduğu alanların başında gelmektedir. Sağlık hizmeti sunumunda hastanelerin rolü bir hayli fazladır. Bu noktada hastane kaynaklarının etkin kullanımı ve etkin olmayanların belirlenerek kaynak israfını ortadan kaldırmaya yönelik çalışmaların yapılması günümüzde son derece önemlidir. Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesi'nde bulunan devlet hastanelerinin etkinlik analizleri yapılmıştır. Veri Zarflama Analizi yöntemi ile yapılan bu ölçümde 5 adet girdi ve 6 adet çıktıdan faydalanılmıştır. Belirlenen girdi ve çıktılar Win4Deap2 programına yüklenmiş ve çıkan sonuçlar değerlendirilerek hastanelerin etkinlikleri ölçülmüştür. 124 adet hastanenin yer aldığı hesaplamada toplamda 72 hastanenin etkin olduğu ve 52 hastanenin ise etkin olmadığı bulgusu elde edilmiştir.
- Doktora TeziAçık Erişim2021Afetlerle baş etme kapasitesine yönelik ilk 72 saat odaklı kararlar
Zekiye Göktekin
Afet yönetiminin başarısı en küçük birimden en büyük birime kadar etkin bir hazırlık ile mümkündür. Bu süreçte her birimin ihtiyaç analizinin yapılması, zayıf yönlerinin güçlendirilmesi, afetlerle baş etme kapasitesinin artırılması şarttır. Bu doğrultuda doktora tezi olarak yürütülen bu çalışma, afet yönetim sürecinde kritik rolü olan üç paydaş grubunun ilk 72 saatteki sürecinin iyileştirilmesi ile ilgili kararları kapsamaktadır. Çalışmada; illerin afetlerde sağlık hizmeti sunum potansiyeli göreceli olarak değerlendirilmiş (Veri Zarflama Analizi), çok sayıda yerleşim yerine sahip bir bölgede optimum dron lokasyonu belirlemek için bir matematiksel model yaklaşımı ve afetlerin ilk 72 saatine bireysel hazırlıkta kişiye özel acil durum çanta içeriğinin belirlenmesine yönelik bir karar destek sistemi önerilmiştir. Bu çalışmaların; koordinatör birimin hızlı etki değerlendirmesi, mahsur kalınan noktalara ilaç, gıda vb. temininin sağlanması, mahsur kalanların hızlı ve güvenilir kurtarılması çalışmalarına; Sağlık Bakanlığı'nın illerin afetlerde sağlık hizmeti sunum potansiyelinin değerlendirilmesi ve her ilin kapasite geliştirmedeki öncelikli alanlarının belirlenmesi çalışmalarına; bireylerin acil durum çantası hazırlaması adımına fayda sağlamak suretiyle toplumların afete dirençlilik ve baş etme kapasitesinin güçlendirilmesi çabalarına katkı sunması beklenmektedir. Ayrıca bu yaklaşımların stratejik, operasyonel, taktik düzeydeki karar vericilere ve bilim insanlarına fikir vereceği düşünülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Veri zarflama analizi ile hizmet sektöründe performans değerlendirme: Ticaret il müdürlükleri örneği
Hülya Güner Ertemoğlu
Günümüzde işletmelerin varlığını verimli bir şekilde devam ettirebilmeleri müşteri memnuniyetini sağlamaktan geçmektedir. Bu anlayış hizmet sektörüne de hâkim olmaya başlamış olup; müşterilere daha iyi hizmet vermek, şikâyetlere daha basit ve hızlı çözümler üretmek ve müşterilerin memnuniyetini sağlamaya yönelik planlanmaktadır. Bu tez çalışmasında 81 İlde faaliyet gösteren Tüketici Hakem Heyetleri (THH) tarafından yürütülen iş ve işlemlerin daha kaliteli olmasını sağlamak amacıyla 2017 yılına ait veriler kullanılarak Tüketici Hakem Heyetlerinin göreli etkinlikleri Veri Zarflama Analizi tekniklerinden çıktıya yönelik ölçeğe göre sabit getiri (CCR) yöntemiyle tespit edilmiş ve performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda 23 İl THH'nin (Ankara, Antalya, Aydın, Gümüşhane, İstanbul, Konya, Sinop vs.) etkin, 58 İl THH'nin (Adana, Çanakkale, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, İzmir, Kayseri, Samsun, Trabzon vs.) göreli etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Etkin olmayan İl Tüketici Hakem Heyetlerinin etkin olabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur.
- MakaleAçık Erişim2017Calculation of the Index of Turkey's Vulnerability in Natural Disasters
Bostan, Sedat; Yaprak, Unal
Aim: The aim of this study was to determine the vulnerability levels of Turkey in terms of natural disasters and to guide decision makers and strategists in this field. In the study, disaster data obtained for 1987-2011 were used, and the disaster of type was most observed in our country. Materials and Methods: Data vulnerability indices against the disasters were calculated using a Data Envelopment Analysis Program (DEAP) 2.1 program with a Data envelopment analysis-based output-oriented Malmquist Total Factor Productivity Index method. Results: The regions of Turkey, which have the highest vulnerability index for the disasters, were TRA2 (0.323), TRB2 (0.305), and TRB1 (0.287) regions. In addition, it was seen that in the Black Sea region, the TR82 (0.267) region was more vulnerable than the other places of the region. In this study, a picture of the whole country over a period of 25 years in terms of disasters was captured. Conclusion: In the picture, it is seen that economic and social costs endured due to disasters are separated into two regions starting from the region of Eastern Anatolia and the north branch extends across the Black Sea region and the other south branch reaches to the Mediterranean.