Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Future Expectations of Occupational Health and Safety Students: An Analysis Based on Educational and Socioeconomic Variables
Tuna, Hasan; Kaplan, Ahmet
This study examines the future expectations of Occupational Health and Safety (OHS) students regarding socioeconomic determinants and the emerging digital competency gap. The sample comprises 359 students selected through convenience sampling using the "Future Expectation Scale." Results indicate students possess moderate future expectations (x̄=2.66); while career optimism is high (x̄=3.93), economic and social outlooks are significantly lower. Notably, students from foundation universities and industrially active regions exhibit significantly higher expectations. These disparities highlight a critical gap in accessing practical training resources. Consequently, the study concludes that traditional educational methods are insufficient to meet modern industry demands. Integrating immersive technologies, such as Virtual Reality (VR) and Augmented Reality (AR), into OHS curricula is essential to bridge the gap between theoretical knowledge and Industry 5.0 requirements, enhancing student motivation and career readiness.
- MakaleAçık Erişim2023Algılanan COVID-19 Tehdidinin Hekimlerin Psikolojik Kırılganlıklarına Etkisi
Tuna, Hasan; Melike, Yağcı; Kaplan, Ahmet
Pandemi dönemlerinde sağlık çalışanları ruhsal sağlık problemleri ile yüzleşmektedir. Bu kapsamda araştırma, pandemi sürecindeki COVID-19 salgını tehdidinin hekimlerin psikolojik kırılganlık düzeylerine olan etkilerini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yoluyla seçilen 235 hekim oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak “Psikolojik Kırılganlık Ölçeği” ve “Algılanan COVID-19 Tehdidi Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, One-Way ANOVA testi, Pearson momentler çarpım korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda Pandemi sürecindeki hekimlerin algıladıkları COVID-19 tehdidi ile psikolojik kırılganlıkları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023A study on the relationship between sociodemographic characteristics and job stress and satisfaction among healthcare workers in Turkey during the COVID-19 pandemic; [Ispitivanje utjecaja sociodemografskih karakteristika na profesionalni stres i zadovoljstvo u zdravstvenih radnika u Turskoj tijekom pandemije bolesti COVID-19]
Tuna, Hasan; Türkmen, Osman Oǧulcan; Albayrak, Sirer
The aim of this study was to determine the sociodemographic characteristics that affect job stress and job satisfaction in 454 healthcare workers (physicians, nurses, midwives, technicians, and other healthcare personnel) working with COVID-19 patients in primary healthcare institutions in Turkey with a cross-sectional, web-based survey between 9 and 30 August 2021. The survey included a personal information form, a standard job stress scale, and the Minnesota Satisfaction Questionnaire. The levels of job stress and job satisfaction did not differ between male and female respondents. Singles reported lower job stress and higher job satisfaction than the married respondents. Job stress did not differ between departments, but respondents on the front line who worked in a COVID-19 intensive care unit (ICU) (at any point and/or at the time of the study) or the emergency department reported lower job satisfaction than those working in other departments. Similarly, while stress did not differ by educational status, satisfaction of respondents with bachelor's or master's degree was lower than that of the rest. Our findings also suggest that working in a COVID-19 ICU and age are significant predictors of higher stress, whereas lower education, working in a COVID-19 ICU, and being married are good predictors of lower satisfaction. Further research should include other sociodemographic variables that may affect stress and satisfaction at work, and similar studies should follow up to see what was left in the wake of the pandemic.
- MakaleYalnız künye2022İş Sağlığı ve Güvenliği Dersinin Staj Yapan Öğrencilerin Güvenlik İklimi Algılarına Etkisi (Doğu Karadeniz Bölgesi Örneği)
Ulutaşdemir, Nilgün; Tuna, Hasan
Meslek yüksekokullarında eğitim alan öğrenciler derslerde teorik bilgilerle mesleki anlamda kendilerini geliştirmek için staj yapmaktadır. Staj yapan öğrencilerin çalıştıkları zaman sürecinde karşılaşmış oldukları tehlikeler değişiklik gösterebilir. Bu süreç içerisinde stajyerlerin güvenlik iklimine ilişkin algı düzeylerinin yüksek olması istenmeyen durumların oluşma ihtimalini azaltabilir. Kesitsel ve ilişki aracıyı tipte planlanan çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesinde staj yapan öğrencilerin demografik özellikleri ve okul hayatında aldığı iş sağlığı ve güvenliği derslerinin güvenlik iklimi algılarına etkisinin olup olmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Giresun, Bayburt, Trabzon ve Gümüşhane illerinde basit örnekleme yöntemiyle belirlenen 320 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Choudhry ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen Türen ve arkadaşları (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “güvenlik iklimi ölçeği” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. İş sağlığı ve güvenliği dersini alan öğrencilerin güvenlik iklimi algılarının, dersi almayanlardan anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca cinsiyet, eğitim alanı ve okuduğu üniversitenin bulunduğu il gibi demografik özelliklerle güvenlik iklimi algıları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2021İş Güvenliği Uzmanlarının Yaşadıkları Sorunlar ile Sürekli Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Tuna, Hasan
İşyerlerinde güvenli bir çalışma ortamının sağlanması ve bu ortamın iyileştirilmesi için işverene rehberlik ve danışmanlık yapan iş güvenliği uzmanları görevlerini yerine getirirken bazı sorunlar yaşamaktadırlar. Bu araştırma, iş güvenliği uzmanlarının yaşadıkları sorunların sürekli kaygı düzeylerini etkileyip etkilemediğini belirlemek amacıyla ilişki arayıcı tipte planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini basit örnekleme yoluyla seçilmiş 180 iş güvenliği uzmanı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak “İş Güvenliği Uzmanlarının Sorunları Ölçeği” ve “Sürekli Kaygı Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını belirlemek için yapılan Shapiro-Wilk testi sonucuna göre verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, One-Way ANOVA testi, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, iş güvenliği uzmanlarının yaşadıkları sorunlar ile sürekli kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca işverenin yetersiz farkındalığı (β=.26, t=2.21, p<.05), çalışanların önemsememesi (β=.28, t=2.75, p<.01) ve mevzuattan kaynaklanan sorunların (β=.20, t=2.65, p<.01) sürekli kaygı düzeyleri üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminde (OSGB) çalışan uzmanların, bireysel çalışanlara göre daha kaygılı olduğu, yaşın artmasıyla sürekli kaygı düzeylerinin azaldığı, C ve B sınıfı sertifikaya sahip uzmanların sürekli kaygı düzeylerinin A sınıfı sertifikaya sahip uzmanlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
- MakaleAçık Erişim2021İnşaat Sektöründe Çalışanların Güvenlik Kültürünün Oluşturulmasında Saha Gözetmenlerinin Rolü
Tuna, Hasan; Albayrak, Sirer
İş kazaları çalışanların çalışma hayatlarında karşılaştıkları en önemli sorunlardan biridir. İnsanlığın çalışma hayatı boyunca olabilecek kazaları engelleme ve çalışanlara sağlıklı bir ortam oluşturmak amacıyla birçok mevzuat ve kurumsal düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler mevcut olmasına karşın, işyerlerinde hala birçok kaza meydana gelmektedir. Son zamanlarda iş kazalarının önlenmesi konusunda güvenlik kültürü kavramının üzerinde önemle durulmaktadır. Bu çalışmada, inşaat sektöründe çalışanların güvenlik kültürü düzeylerinin demografik özelliklerinden ve inşaatta görevli saha gözetmenlerinden ne şekilde etkilendiğini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, kartopu örnekleme yöntemiyle saptanan, inşaat sektöründe faaliyette bulunan Ankara, İstanbul, Ağrı ve Sivas illerindeki 5 farklı firmada çalışan toplam 130 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Dursun (2011) tarafından Türkçe’ye uyarlanan 8 farklı ölçek kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kadercilik dışındaki güvenlik kültürü boyutlarında saha gözetmeninin görev yaptığı işyerlerindeki çalışanların güvenlik algısı anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca, medeni durum, iş tecrübesi, eğitim durumu gibi demografik özelliklerle güvenlik kültürü boyutları arasında anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Eğitim faaliyetlerinin arttırılması, yönetimin tutum ve davranışlarının geliştirilmesi, kadercilik anlayışının ortadan kaldırılması, farkındalığı ve yetkinliği artırıcı tedbirlerin alınması, çalışanların güvenliğe aktif katılımının sağlanması, etkili iletişiminin kurulması, raporlama kültürünün geliştirilmesi ve belli sayıdaki işyerlerinde saha gözetmenlerinin istihdam edilmesi iş kazalarının azaltılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
- MakaleYalnız künye2021A Study on the Analysis of the Current Situation of Associate Degree Occupational Health and Safety Education
Tuna, Hasan; Karaçam, Hıkmet
Occupational health and safety is a\rmultidisciplinary (engineering, chemistry, physics,\rlaw, medicine, etc.) discipline. In the field of\roccupational health and safety, there is a shortage of\rqualified personnel to work in different roles and at\rdifferent levels of knowledge, skills and abilities.\rOccupational health and safety associate degree\rprograms have been opened in many foundation and\rstate universities due to the magnitude of this need.\rThis increase in the number of associate degree\rprograms has brought some problems.\rIn this research, it is aimed to determine whether\rthere is a co-existence between the various programs\rand the current status of the associate degree\reducation by examining the associate degree\roccupational health and safety programs in Turkey.\rFor this purpose, the lesson plan and course content of\r78 occupational health and safety associate degree\rprograms in Turkey were examined based on internet\rdata.\rWhen occupational health and safety associate\rdegree programs were evaluated, it was determined\rthat there was no standard practice. In the research,\rdifferent course names, different credits and courses\rtaught in different periods were encountered. It has\rbeen determined that there is not a unity between the\rprograms, but a disorganization and disconnection. As\ra result of this research, it has emerged that there\rshould be a standard in associate degree occupational\rhealth and safety education.\rKeywords: Syllabus, Occupational Health and Safety,\rAssociate Degree Program
- MakaleAçık Erişim2020The Impact of Risk Factors in Practice on Anxiety Level of Nursing Students
Ulutaşdemir, Nilgün; Tuna, Hasan; Şahan, Ozan
Aim: This descriptive study was realized to determine the hazards and risk encountered by the nursing students during clinical practise and to identify their effects on anxiety levels. Method: The population of this cross-section, descriptive study consisted of nursing students (N:353 persons) in the second, third and fourth years at university in October-November 2017. The whole population was included in the study, and except for the students who dint participate during the lessons and who refused taking part in the survey 288 participants were included in the study. The data of study were collected using a questionnaire including socio-demographic characteristics, risks and hazards arising from environment, Health Worker Safety Scale and Beck Anxiety Scale in the classroom situation. The data were analyzed by using frequency, t test, ANOVA and correlation. Results: The Beck Anxiety Scale mean scores of those satisfied with the hospital were found to be higher than that of those unsatisfied. The Health Workers’ Safety Scale mean scores of those who worked and were satisfied with the hospital were found to be higher than that of those unsatisfied. Conclusion: This study was found that the students had occupational safety but experienced moderate anxiety.
- MakaleYalnız künye2019İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Türkiye’de Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi
Ulutaşdemir, Nilgün; Tuna, Hasan; Ertürk, Israfıl
Bu çalışma; Türkiye’de 1978–2017 yılları arasında İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) alanında çalışılan lisansüstü tezlerin betimsel biranalizi yapılarak, çalışmaların farklı kriterlere göre nasıl bir dağılım gösterdiğini belirleme amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın evrenini,Türkiye’deki üniversitelerde yapılmış olan lisansüstü tezleri, örneklemini ise İSG alanındaki yükseköğretim kurulu tez veri merkezindebulunan, 2017 yılına kadar tamamlanmış tezler oluşturmaktadır. Araştırmamız retrospektif tipte, tanımlayıcı kayıt taramasıçalışmasıdır. Tezler; ait oldukları anabilim dalı, üniversite, enstitü, yayınladıkları yıl, türü ve konu alanı açısından analiz edilerekaraştırma eğilimleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda İSG ile ilgili 1022 adet Yüksek Lisans, 124 adet Doktora ve 23 adet TıptaUzmanlık olmak üzere toplam 1169 adet lisansüstü teze ulaşılmıştır. Araştırma, benzer çalışmalar ile oluşacak yığılmalarınönlenebilmesi ve insan kaynaklarının daha etkili ve verimli bir şekilde yönlendirilebilmesi açısından önemlidir.