Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Filistin-İsrail Savaşı Esnasında Hastaneye Yapılan Saldırının Savaş Suçu Bağlamında Değerlendirilmesi
Karaer, Merve
Günümüzde din, dil, ırk ayırımı yapılmaksızın insanlara sağlık hizmeti sunulmalı ve sağlık hizmetlerinin güvenliği korunmalıdır. Bu bağlamda, savaş veya silahlı çatışmalar sırasında hastanelere yönelik saldırılar uluslararası ceza yargısının konusu hâline gelmiştir. Bu çalışmada, Filistin-İsrail Savaşı bağlamında hastane saldırılarının bir savaş suçu olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmakta, sağlık hizmetlerinin savaş ortamında nasıl ihlal edildiğine dikkat çekilmektedir. Araştırma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veriler sosyal medya platformu X üzerinden toplanmıştır. Hastane saldırısının ardından geçen 24 saatlik süreçte “hastane saldırısı” anahtar kelimesiyle yapılan taramalarda ulaşılan 361 kullanıcı yorumu MAXQDA 2020 programına aktarılmış ve tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Kodlama ve tema oluşturma süreci, araştırma sorularına bağlı olarak sistematik biçimde yürütülmüştür. Analiz sonucunda iki temel tema belirlenmiştir: (1) Hastane saldırısının yorumlanması – savaş suçu, uluslararası hukukun ihlali, insanlık suçu gibi kavramsallaştırmalar; (2) Saldırıya gösterilen tepkiler – lanetleme, protesto, diplomatik tepkiler ve yas ilanları. Katılımcı yorumları saldırıların yalnızca hukuki değil aynı zamanda etik ve insani bir kriz olarak değerlendirildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, uluslararası toplumun bu tür saldırılara karşı daha etkin yaptırımlar uygulaması gerektiği, mevcut hukuki mekanizmaların yetersiz kaldığı ve sağlık tesislerine yönelik ihlallerin sistematik savaş stratejilerinin bir parçası hâline geldiği görülmüştür. Çalışma hem literatüre katkı sağlamayı hem de savaş koşullarında sağlık hizmetlerinin korunmasına yönelik farkındalık geliştirmeyi amaçlamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025Pandemi sonrası borsa istanbul sağlık şirketlerinin kümeleme analizi ile finansal değerlendirilmesi
Şimşek, Ahmet Bahadır; Karaer, Merve
Covid-19 pandemisi, sağlık sektöründe büyük değişimlere yol açmış ve ekonomik dengeleri derinden etkilemiştir. Bu çalışma ile pandemi sonrası Türkiye sağlık sektöründeki şirketlerin finansal performanslarının analiz edilmesi ve benzer özelliklere sahip şirketlerin belirlemesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 2019 yılının son çeyreğinden 2024 yılının ikinci çeyreğine kadar olan dönemi kapsayan, 12 sağlık şirketinin likidite, kârlılık, borçlanma ve varlık yönetimi gibi finansal göstergeleri incelenmiş ve K-ortalamalar algoritması ile şirketler arasında finansal farklılıklar sınıflandırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; pandemi döneminde sağlık sektörü şirketlerinin finansal göstergelerinde heterojen bir yapı sergilediği ve alt sektörler bazında farklılaşma gösterdiği ortaya çıkmıştır. Pandemi sonrası dönemde ise sektör genelinde finansal performansın homojenleştiği ve şirketler arasında istikrarın arttığı gözlemlenmiştir. Çalışma, pandemi sonrası sektördeki finansal dayanıklılık ve performans farklılıklarını detaylı bir şekilde analiz ederek sektöre dair derinlemesine bir anlayış sunmaktadır. Son olarak, kriz dönemlerine karşı daha dirençli finansal stratejiler geliştirilmesine yardımcı olacak öngörüler sunmaktadır. Bu bağlamda, çalışma sağlık sektörünün büyümesini desteklemek amacıyla stratejik bir yol haritası oluşturmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2025The evolutionary path of health expenditure research: unveiling dynamic insights through topic modeling
Demır, Hüseyın; Karaer, Merve; Uruş, Ali Fuat
The increasing burden of healthcare services on national economies has made understanding the dynamics of health expenditure a crucial issue. Therefore, there is a need to analyze the complex and interdependent patterns of these dynamics. The aim of the study is to identify the key themes in the literature related to health expenditure and examine the relationships between them. A total of 3,449 scientific publications were obtained from the Web of Science database, and topic modeling was conducted using the Latent Dirichlet Allocation model. As a result, the themes related to health expenditure were identified as health economics and policy, healthcare services and research, patient care and health outcomes, and healthcare cost and utilization. The findings emphasize the importance of adopting cost-effective practices, improving service processes, and integrating health outcomes into healthcare service processes for effective management of health expenditure. Additionally, the study shows that topic modeling provide valuable insights for policymakers in the healthcare sector and that machine learning approaches can lead to more scalable and efficient solutions in healthcare domain.
- MakaleYalnız künye2025Sağlık Sektörü Şirketlerinin Pandemi Sonrası Finansal Performansı: Topsis Yöntemiyle Bir Karşılaştırma
Karaer, Merve
COVID-19 pandemisi sağlık sektörünü ekonomik ve operasyonel açıdan derinden etkilemiş, bu süreçte finansal performans ölçümlerinin sektörel dayanıklılık açısından kritik bir gösterge olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışma, pandeminin ardından Borsa İstanbul’da işlem gören 12 sağlık sektörü şirketinin finansal performansını kapsamlı biçimde değerlendirmektedir. Araştırma dönemi 2019 yılının dördüncü çeyreğinden 2024 yılının ikinci çeyreğine kadar uzanmakta olup, analizlerde likidite, nakit oranı, aktif kârlılık, kaldıraç ve borç oranı gibi temel göstergeler kullanılmıştır. Seçilen göstergeler sağlık işletmelerinde kısa vadeli ödeme gücü, varlık verimliliği ve sermaye yapısı riskini yansıtan temel ölçütlerdir. Yöntemsel olarak Çok Kriterli Karar Verme yaklaşımı benimsenmiş; şirket performansları TOPSIS ile ölçülmüş, zaman içi dalgalanmalar Standartlaştırılmış Değişim Skoru ile değerlendirilmiş ve dönemsel sıralamalar Borda Sayım yöntemiyle bütünleştirilmiştir. Bulgular, ANGEN ve SEYKIM gibi firmaların sürdürülebilir finansal yapılarıyla öne çıktığını, TRILC ve LKMNH’nin ise düşük skorlarla alt sıralarda yer aldığını göstermektedir. Ayrıca, düşük SDS değerine sahip firmaların istikrarlı performans sergilediği, yüksek SDS değerine sahip olanların ise dönemler arasında dalgalı sonuçlar ürettiği tespit edilmiştir. Çalışma, sağlık sektöründe stratejik finansal yönetim, risk kontrolü ve piyasa dalgalanmalarına uyum kapasitesinin önemini ortaya koymakta; yatırımcılar, politika yapıcılar ve karar vericiler için pandemi sonrası dönemde sektörel dayanıklılığın güçlendirilmesine yönelik değerli içgörüler sunmaktadır.
- MakaleAçık Erişim2023The Burden of Covid-19 Cases on the Payer Institution: The Case of Aydın Provincial Ambulance Service
Demır, Hüseyın; Karaer, Merve; Kaplan, Selma
The study aims to assess the economic burden of Covid-19 cases on the payer institution in the context of ambulance services and to investigate the factors affecting costs. Data were obtained from Aydın Provincial Ambulance Service. Cumulative frequency, cumulative percentage and mean (standard deviation) statistics were used for descriptive findings. Logistic regression model was used to examine the factors affecting costs. Covid-19 cases posed a significant economic burden. The cost per case was approximately 466.40 TL and this amount was higher with additional diagnoses. The pandemics created a higher economic burden in 2020. Accordingly, Covid-19 cases accounted for 14.92% of the number of cases and 14.75% of the costs, with an average cost per case of 447.12 TL. In the second year (2021), the economic burden of the pandemic decreased significantly. Accordingly, the share of Covid-19 cases was 7.69%, while the cost share was 7.12%. The average cost in that year was 503.6 TL. Age, triage, reason for call, urban & rural and region variables had a significant effect on costs. There was a statistically significant relationship between advanced age and high costs per case. Covid-19 cases caused a significant economic burden on the payer. It is considered that the implementation of principles and practices related to risk and crisis management for provincial ambulance services will contribute to reducing costs. It is thought that the findings will be useful for other decision makers and policy makers, especially the payer institution.
- MakaleAçık Erişim2022A Challenge for Systemic Transformation towards Circular Healthcare Economy: Single-Use or Not?
Demır, Hüseyın; Karaer, Merve
The study aims to discuss the challenge of systemic transformation of healthcare economy in the context of disinfection and sterilization (DAS) process. The database of the Web of Science (WoS) has been used to obtain data. In R environment, a variety of analyzes have been conducted through the biblioshiny. Following the descriptive findings, trend words, trend word weights and related visuals have been obtained. Multiple correspondence analysis was used to evaluate the development course of trending words by year, and the ggplot2 package has been used to visualization. An attempt has been made to draw attention to the difficulty of the systemic transformation of the healthcare economy by supporting the circular approach concepts featured in the publications with knowledge and experience from the field. The number of publications and citations in the field has shown an increasing trend. Prominent studies have been conducted in the areas of infection control, dialysis, anesthesia, and analgesia. Trend words have shown that life cycle assessment, reuse, sterilization, reprocessing, etc. concepts have a high level of centricity and concentration. Similarly, multiple correspondence analysis findings have shown that a heavy reliance has been placed on DAS processes in recent studies. The results clearly show that the systemic transformation from a linear healthcare economy to a circular one will create challenges for hospital administrations. It is therefore assessed that a hybrid approach to the continued use of disposable products instead of a purely circular approach will be beneficial to the sustainability of healthcare.
- MakaleYalnız künye2019Türkiye’deki 81 İlin Bazı Sağlık Göstergeleri ile Temel Bileşenler Analizi ve Gri İlişkisel Analiz Açısından Değerlendirilmesi
Karaer, Merve; Tatlıdil, Hasan Hüseyin
Bu çalışmanın amacı, bazı sağlık göstergeleri ileTürkiye’deki illerin incelenmesi ve buna göresıralanmasıdır. Bu çalışmada kullanılan veriler SağlıkBakanlığı (SB) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), veKalkınma Bakanlığı (KB) istatistiklerinden eldeedilmiştir. Toplanan verilere SPSS 20,0 paketprogramı ile Temel Bileşen Analizi (TBA) ve Griİlişkisel Analiz (Grey Relational Analysis) yöntemleriuygulanmıştır. İllerin sağlık göstergelerine ve yapılansağlık yatırımlarına bakılarak iki analiz yönteminegöre sıralanmıştır. Analiz sonuçları arasında güçlü vepozitif bir ilişki bulunmuştur. Bu da analizlerin tutarlıolduğunu göstermektedir. Analizler sonucu sağlıkaçısından yüksek puanlar alan iller, gri ilişkisel analizegöre; Bolu, Isparta ve Kırıkkale, temel bileşenleranalizine göre; Bolu, Edirne ve Isparta olarakbelirlenmiştir. Düşük puanlar alarak sonuncu sıralardayer alan iller; gri ilişkisel analiz yöntemine göre; Van,Gaziantep ve Şanlıurfa iken Temel bileşenler analizinegöre; Ağrı, Şırnak ve Hakkâri olarak belirlenmiştir.Elde edilen sonuçların, sağlık hizmetlerinde geleceğedönük oluşturulacak olan politikalarda karar vericileregerekli bilgileri sağlaması açısından yol göstericinitelikte olabileceği düşünülmektedir.