Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Aspect-Based Sentiment Analysis on Social Media Comments (Twitter) : The Attributes of Service Robots in the Hotel and Restaurant Industry
Acar, Ayşegül; Türten, Burak; Diker, Ersin
Service robots are becoming more prevalent in the service industry, yet the impact they have on customer experiences is not well-documented. This study identified consumer emotions toward service robots in hotels and restaurants, focusing on how specific attributes of these robots affect consumer emotions. Furthermore, it explored which countries generate the most comments on these service robot attributes and the nature of consumer emotions within these regions. Utilizing sentiment analysis, the study examined 52,513 English-language tweets about hotel and restaurant service robots. Additionally, logistic regression analysis helped quantify the impact of robot attributes–categorized as physical, functional, and relational–on different classes of emotions. The findings reveal that customers of restaurants and hotels were most influenced by the physical and relational attributes of service robots, respectively, with functional attributes having the least impact. The logistic regression analysis offered significant insights into how service robot attributes influence consumer experiences in hotels and restaurants.
- MakaleAçık Erişim2025Determınıng onlıne prıvacy awareness of unıversıty students: a study on the sample of gümüşhane unıversıty faculty of communıcatıon
Diker, Ersin; Aksoy, Fatih; Kılıç, Tuğçe Aydoğan
Today, with the development of information and communication technologies, online platforms have become one of most important means of communication for individuals. The security and privacy of users' personal data in online platforms where users intensively share information is of paramount importance. In view of this, the current study seeks to examine online privacy awareness of university students. In line with this, this study aims to determine the level of awareness of students about this issue and to determine whether there is a significant difference in privacy awareness in terms of some demographic variables. With this aim in mind, the study data were collected from 282 students older than 18 studying at Gümüşhane University Faculty of Communication using the purposeful sampling method. The analysis of the data collected indicated that the online awareness levels of the participants are high.
- MakaleAçık Erişim2025Üniversite öğrencilerinin podcast dinleme alışkanlıkları ve motivasyonları: gümüşhane üniversitesi örneği
Diker, Ersin; Günal, Sena Nur
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin Podcast dinleme alışkanlıklarını ve motivasyonlarını belirlemek amacı ile hazırlanmıştır. Üniversite öğrencilerinin neden podcast dinledikleri, en çok tercih ettikleri podcast kategorileri, podcast dinlerken hangi platformları tercih ettikleri, podcastin sosyal ve bireysel hayatlarına etkileri, podcast dinleyen üniversite öğrencileri için avantaj ve dezavantajları nelerdir sorularına cevap aranmaktadır. Çalışmada, veri toplama yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak, 26 katılımcı ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Çalışma çerçevesinde tüm podcast dinleyicilerine ulaşmanın mümkün olmaması ve belirlenen evreninin uygun ölçüde olması nedeniyle örneklem tercihi Gümüşhane Üniversitesi’ nde öğrenim gören ön lisans, lisans ve yüksek lisans öğrencilerini kapsayacak ölçüde belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerden sağlanan veriler sonucunda, üniversite öğrencilerinin podcast dinleme alışkanlıklarının genel kapsamda benzerlik gösterdiği görülmüştür. Podcast dinleme motivasyonları incelendiğinde ise yaş, cinsiyet, kişisel ve bilişsel ihtiyaçların etkili faktörler olduğu, katılımcıların çoğunlukla kişisel gelişimlerine katkı sağlayacak ve psikolojik yönden etkililiğinin olduğunu düşündükleri yayınları takip ettikleri saptanmıştır. Çalışmada ele alınan konu ve elde edilen veriler literatürde bulunan benzer çalışmalarla uyum sağlamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2024Mobil reklamların kabulü: x, y ve z kuşakları üzerine bir araştırma
Diker, Ersin; Türk, Kemal Can
Bu araştırma X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin, mobil reklamları kabullenmelerini etkileyen tutumlar arasında farklılıkların var olup olmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Literatürde X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin mobil reklamları kabullenmeleriyle ilgili yeterli düzeyde bir araştırmaya erişilememesi nedeniyle bu araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Reklam verenlerin, hedef kitlelerine uygun mobil reklam stratejileri geliştirmelerinde bu araştırmanın sonuçlarından yararlanabilecek olmaları araştırmanın özgün değeridir. Araştırmanın evrenini, Türkiye’de yaşayan X, Y ve Z kuşaklarındaki mobil cihaz kullanan tüketiciler oluşturmaktadır. Trabzon’da yaşayan X, Y ve Z kuşaklarındaki mobil cihaz kullanan tüketiciler ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada kolayda örneklem yöntemi hedeflenen amaca ulaşabilmek için tercih edilmiştir. Araştırmada yüz yüze anket tekniği uygulanarak veriler elde edilmiştir. Trabzon il merkezinde (Ortahisar) yaşayan, araştırmaya katılmakta gönüllü olan X, Y ve Z kuşağındaki 600 tüketiciye yüz yüze anket uygulanmıştır. Hatalı doldurulan anketler elenerek 528 anketin analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda mobil reklamları onaylama/kabullenme üzerinde etkili faktörlerden algılanan yarar, içeriksel bilgi, algılanan özveri ve güven faktörleri üzerinde kuşaklara göre anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır.
- MakaleAçık Erişim2024The role of brand identity, brand lifestyle congruence, and brand satisfaction on repurchase intention: a multi-group structural equation model
Acar, Ayşegül; Büyükdağ, Naci; Türten, Burak; Diker, Ersin; Çalışır, Gülsüm
This study investigated the relationship between brand identity, brand lifestyle congruence, brand satisfaction, and repurchase intention. In addition, this study examined how the primary reference group’s family and peer/friend affected individuals’ perceptions of brand identity, brand-lifestyle congruence, brand satisfaction, and purchase intention through a multi-group structural equation model. A total of 610 valid and useable responses, collected from a social media channel, were analyzed. Grounded in social identity theory and self-congruity theory, a set of hypotheses was examined within a research model. The findings show that brand identity significantly affects brand lifestyle congruence, brand satisfaction, and repurchase intentions. In addition, brand-lifestyle congruence significantly affects brand satisfaction and repurchase intentions, with brand satisfaction also significantly affecting purchase intentions. Also, high-income and elderly consumers tend to ignore the family and peer effects. Middle-aged, middle-income men who value product origin show a strong brand perception, and are less influenced by family. In contrast, women, typically lower-income and price-focused, are more receptive to family and peer effects and generally indifferent to product origin. This research advances brand identity literature by examining the effects of brand brand-lifestyle congruence, brand satisfaction, and purchase intention. It suggests that the synergy between brand identity, brand lifestyle congruence, and brand satisfaction significantly enhances repurchase intentions. Besides, examining profiles in the context of brands, consumers, and reference groups contributes additional value to the field.
- MakaleAçık Erişim2023Definition Of Symbolic Consumption In Advertising Within The Context Of The Diderot Effect: An Investigation On Television Advertisements
Diker, Ersin; Kara, Şeyma
Advertising is expressed as the process of introducing different products or services to consumers in order to create demand and desire for consumption. Consumption, on the other hand, can be defined as the purchase and use of various products or services promoted by advertising activities. In this context, advertisements are of great importance in the process of finding the most appropriate consumption behavior to meet the demands and needs of consumers. Based on the products offered through advertisements, individuals engage in many different consumption actions to make their lifestyles and understandings similar to those presented in advertisements. While the concept of consumption is accepted as one of the most basic actions that exist in all times of humanity and carried out to meet wants or needs, it is argued that advertise- ments shape all consumption actions of individuals. However, after the changes and developments, the expectations of the consumers also change. Consumers now buy products or products for the meanings and symbolic values they contain, rather than meeting their needs. The Diderot effect defends the idea that the sense of integrity and harmony should be preserved and emphasizes that a new identity and lifestyle will be formed with the consumption of products that complement each other and the differ- ent products obtained. Under the message of integrity and harmony, individuals are directed to the desire to improve all their belongings, and as a result, they can be involved in more than one consumption spiral. The turn of consumption into such a frenzy is accelerated by the increasing effect of advertisements on people. Influenced by the good looks and experiences they see in advertisements, individuals, in the desire to be happy after their purchase, tend to endless consumption, where they buy the ones they don’t need. The aim of this study is to try to understand the effect of advertising on concepts and how concepts are placed in advertisements, unlike other studies on symbolic consumption and the Diderot effect. For this purpose, four television advertisement examples of Mavi, one of the ready-to-wear brands in the June annual report of Turkey’s most valuable and strongest brands announced by 2020 Brand Finance, were examined by semiotic analysis method and the way the advertisements handled the concept of the Diderot effect was emphasized. Another aim of this article is to contribute to the efforts to eliminate the serious deficiencies related to the Diderot effect, especially in the Turkish literature. Individuals derive various meanings from the symbols and symbols placed in advertisements and reshape all their consumption actions within the framework of these meanings. In addition to the understanding of symbolic consumption, the concept of the Diderot effect directs the consumers to an endless consumption in which the need for happiness is bought, based on the idea of the need for integrity. The main problem of the research is to understand how the symbolic elements, which are frequently encountered in the advertisements of the ready-made clothing sector on television, are placed in the advertisements in the context of the Diderot effect. The research is limited to the ready-made clothing industry advertisement studies. On the other hand, due to the impossibility of accessing and examining all advertising works, and in order to keep the advertisements to be examined up-to-date, the main limitation of the study is to analyze four selected advertisement samples from October 2019-2020 and to evaluate the findings over the universe. Ready-to-wear brands included in the June annual report of Turkey’s most valuable and strongest brands, announced by 2020 Brand Finance, constitute the limit of brand and television advertisements to be examined within the scope of the study. Qualitative research was preferred as a method within the scope of the research. In this context, the fact that the research is based on subjective interpretation determines another limitation. On the other hand, considering the advertisements in Saussure’s distinction between sign, signifier and signified, and Barthes’s denotation and connotation, constitutes another important limitation of the study. With Saussure’s distinction between sign, signifier and signified, it is seen that the common point of the advertise- ment examples analyzed by Barthes in the context of denotation and connotation is that they promise happiness to consum- ers as a result of all their purchasing actions or consuming the product. As a result of consuming the products advertised to the consumer, the evil eye will be envied, admired, approved by the environment, and all other people will look at the indi- viduals who consume the advertised products. Similarly, a confident stance, self-confidence, courage, power and success are sold to the consumer as well as the products. Based on this message, the consumer, who dreams of having all these attributes, can enter an endless consumption process where he constantly buys new ones. According to the results obtained in the research, in the context of the Diderot effect, the consumer is directed to new consumption behaviors by feeling the need for integrity between the products. Based on this idea, the consumer can be included in an endless consumption spiral where he buys what he does not need with the hope that he will be happy in the end and with the desire to improve his belongings. Based on the idea of “If a product is purchased, a new one should also be purchased”, it has been determined that the consumer is constantly directed to consumption of new products in order to ensure harmony and integrity. The lack of sufficient studies in the literature on the concept of the Diderot effect allows for similar studies. The way the Diderot effect is handled in different sectors or in digital advertising environments that are used extensively today, especially in Instagram ads
- MakaleYalnız künye2021Kent İmajının Sosyo-Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi: KonyaMevlana Müzesi Ziyaretçileri Üzerinde Bir Araştırma
Diker, Ersin; Koçyiğit, Murat
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Konya’yı ziyaret eden yerli turistlerin kent imajı ile ilgili algılamalarını tespit ederek, sosyo-demografik değişkenlere göre Konya kent imajının anlamlı farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektedir. Yöntem: Bu bağlamda, Konya’yı ve Mevlana Müzesini ziyaret eden yerli turistler üzerinde kolayda örnekleme yöntemi ile uygulanan anketin verileri kullanılarak değişkenler arasındaki farklılıklar test edilmiştir. Yerli turistlerin, kent imajı gözlenen değişkenlerine ait puan ortalamalarının sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesinde, verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı, parametrik fark testleri olan t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma neticesinde Konya’yı ziyaret eden yerli turistlerin kent imajı ile ilgili algılamalarının pozitif yönde olduğu ve cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve yaşanılan şehir gibi sosyodemografik değişkenlerine göre bazı kent imajı gözlenen değişkenlerinin anlamlı farklılık (p<0,05) gösterdiği belirlenmiştir. Dahası katılımcıların, tekrar ziyaret etme ve yakınlarına tavsiye etme ortalamalarının oldukça yüksek olması, kent imajının ziyaret sonrası pozitif yönde etkilendiğini göstermektedir. Tartışma ve Sonuç: Bu doğrultuda, kentler tarihi, kültürel, doğal ve turistik imkânları ile ziyaretçilerine iyi bir deneyim sunmalıdır. Kentin ziyaret edilmesi ile başlayan somut etkileşim, kent imajının şekillenmesini ve tam anlamıyla kentin deneyimlenmesini sağlamaktadır.
- MakaleAçık Erişim2021Relationships Between Depression, Stress, Fear of Missing out, and Compulsive Social Media Use in Covid-19 Process
Diker, Ersin; Çelik, Fatih
The novel Coronavirus (Covid-19), emerging in Wuhan, China, in December 2019, has rapidly spread to many parts of the world, causing thousands of people to die. In addition to its physical and biological effects, the virus has some psychological effects. Psychological disorders, such as depression, stress, and anxiety are some of these effects. In this process, people have started to use social media platforms to meet their information and social support needs more often. The current study aimed to analyze the mediator role of fear of missing out (FoMO) in the relationship between people's depression and stress level with compulsive social media use (CSMU) in Covid-19 process through a structural equation model (SEM). To this end, an online survey was conducted between 14-20 June 2020 in Turkey (N = 871, 60.7 % women, Mage = 28.70, SD = 9.99) and convenience sampling method used. The findings showed that while depression positively correlates with CSMU, there was no relationship between stress and CSMU. In addition, there was a positive relationship between depression and stress with FoMO, FoMO with CSMU, as well. Moreover, FoMO had a mediation role in the relationship between depression and stress with CSMU. The research’s findings are expected to contribute to the effective communication of the official institutions that manage the crisis related to Covid-19 with the public through social media.
- MakaleAçık Erişim2021Tüketicilerin YouTube Reklamlarına Yönelik Tutumlarının Satın Alma Davranışı Üzerindeki Etkisi
Diker, Ersin
Bu çalışmanın amacı, sosyal medya platformu olan YouTube’ta yayınlanan reklamlara ilişkin tüketici tutumlarını etkileyen faktörlerin satın alma davranışı üzerine olan etkisini belirlemektir. Çalışmada, sosyal medya ve Youtube reklamcılığının önemi ve tüketicilerin reklamlara yönelik tutumları kavramsal olarak açıklandıktan sonra literatürdeki benzer çalışmalar irdelenmiştir. Türkiye’deki YouTube kullanan 18 yaş ve üstündeki tüketiciler araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. YouTube reklamlarına yönelik tüketici tutumlarının satın alma davranışına olan etkisini tespit etmek için ise anket tekniği kullanılmıştır. Bunun için Türkiye genelinde kolayda örneklem yöntemi kullanılarak Facebook, Twitter, LinkedIn ve WhatsApp gibi sosyal platformları yoluyla, YouTube kullanıcılarından verilerin toplandığı çevrimiçi bir anket gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; tüketicilerin YouTube reklamlarına yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin (Eğlence, bilgi vericilik, güvenilirlik ve rahatsız edicilik) satın alma davranışını doğrudan ve anlamlı bir şekilde etkilediği görülmektedir. Tüketicilerin satın alma davranışı üzerinde en çok etkiyi sağlayan faktör ise eğlence faktörüdür. Rahatsız edicilik ile tüketicilerin satın alma davranışı arasında negatif bir ilişki bulunmaktadır. Reklamlardaki rahatsız edicilik azaldıkça satın alma davranışa yönelik olumlu tutum artacaktır.
- MakaleAçık Erişim2020Kamu Kurumlarının Kriz Yönetimi Becerileri: Samsun Büyükşehir Belediyesi Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma
Diker, Ersin; Özarslan, Caner
Bu çalışmada, çalışanların tutumları göz önünde bulundurularak Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin sahip olduğu kriz yönetim becerilerinin mevcut durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda Samsun Büyükşehir Belediyesi örnekleminde kriz yönetimi becerilerinin mevcut durumunu ortaya koyan herhangi bir çalışma bulunamamıştır. Bu yönü ile çalışmanın literatüre katkı sağlaması ve kurumların kriz yönetiminde uygulayacağı faaliyetlere yeni bir yaklaşım sunması beklenmektedir. Araştırmanın örneklemi belirlenirken basit tesadüfi örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve 406 katılımcı ile araştırma gerçekleştirilmiştir. Sosyal bilimler alanında kabul gören nicel araştırma yöntemlerinden yüz yüze anket tekniği çalışmanın yöntemi için uygun görülmüş olup, doğrulayıcı faktör analizi, bağımsız iki örneklem t testi, Anova, korelasyon ve regresyon analizleri ile veriler incelenmiştir. Samsun Büyükşehir Belediyesinde görev alan 406 çalışan ise çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kurum çalışanlarına geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış anket uygulaması 2018 yılının Kasım ayı içerisinde yapılmıştır. Anket uygulamasından elde edilen veriler analiz edilerek bulgular değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda kurumun çalışanlara karşı daha samimi olması, sürekli karşılıklı iletişimi sağlaması, kriz ve kriz yönetimi ile ilgili uygun eğitimler düzenlemesi gibi faaliyetlerde yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan kurumun kriz yönetim becerilerine ilişkin algı puanlarının katılımcıların cinsiyetine göre anlamlı farklılık sadece kriz dönemi ve kriz sonrası yönetim becerileri alt boyutlarında meydana gelmiştir. Çalışmanın bir diğer sonucuna göre, çalışanların eğitim seviyeleri yükseldikçe kurumdaki kriz durumuna ve kriz yönetim becerilerine olan ilgi ve farkındalığın artabileceği söylenebilir. Çalışmanın genel sonucuna bakıldığında kurumun mevcut kriz yönetim becerilerinin “orta düzeyde” bulunduğu ortaya çıkmıştır.
- Kitap BölümüYalnız künye2019University students’ motivations for watching social media advertisements: A study in the context of uses and gratifications theory
Diker, Ersin; Gencer, Zekiye Tamer
Social media tools which are popular today among young people, especially university students, provide individuals opportunities to create their own profiles and share music, videos and photos related with their interests. These social networks sometimes surpass traditional socialization spheres such as family, school, peer groups and society, and they also cause traditional media means (TV, radio, newspaper, etc.) to lose their effects. These media tools play an important role on the individuals to create their own identities in the socialization process. The identities of this new platform, its connections and the contents produced generate a new generation. Digital networks provide for this new generation an easy and convenient platform to communicate with their family, friends and the others. In addition, they provide maximum pleasure and gratification for these individual users by fulfilling their needs constantly and immediately. In the past, people used to use various mass communication tools like television, radio and movies as well as face-to-face human interaction in order to fulfill these needs and desires. Most of the time, these gratifications could not realize because of the reasons such as inaccessibility, responding, programming and timing. Social networks have become to be preferred as the use of social networks are different from the traditional mass communication tools and the individuals play an active role on sending messages to others. In this respect, individuals, thanks to not only mediative social contact but also accessing other media contents optionally and eagerly, are satisfied immediately with the….
- MakaleYalnız künye2017Halkla ilişkiler algısı ve marka itibarı arasındaki ilişkinin yapısal
Diker, Ersin; Koçyiğit, Murat
Günümüzün hızla değişen ve farklılaşan rekabet ortamında markalar için halkla ilişkiler algısı ve marka itibarı en önemli bütünleşik pazarlama iletişimi unsurları arasında yer almaktadır. Markalar, tüketicilerin zihninde yer alan olumlu halkla ilişkiler algıları ile marka itibarlarına katkı sağlayabilmektedirler. Markalar açısından, pazar payını ve kar düzeylerini gösteren geleneksel performans göstergelerinin yanında, günümüzde stratejik iletişim faaliyetleri aracılığıyla geliştirilen itibar kavramı da önem arz etmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; markaların halkla ilişkiler uygulamalarının oluşturduğu algı ile marka itibarı arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Bu bağlamda, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) aracılığıyla halkla ilişkiler algısı ile marka itibarı arasındaki ilişkiyi tespit etmeye yönelik olarak literatüre dayalı kavramsal bir model oluşturulmuştur. Bu amaç ve model doğrultusunda araştırma, akıllı telefon markası kullanıcılarına kolayda örnekleme yöntemi ile anket aracılığıyla Konya ilinde toplanan veriler kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmanın analizinde Yapısal Eşitlik Modeli uygulamaları, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile frekans analizi kullanılmıştır. Araştırma neticesinde, kavramsal olarak ortaya konan modelin uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edilmiş olup ayrıca halkla ilişkiler algısının, marka itibarı üzerinde doğrudan ve anlamlı etkileri bulunmaktadır hipotezi desteklenmiştir
- MakaleYalnız künye2015Corporate reputation management and social media: an analysis on facebook accounts of the most valuable 5 brands in turkey
Diker, Ersin; Altunbaş, Hüseyin
Günümüz rekabetçi ortamında markalar rakiplerinden farklılaşmak, iç ve dış paydaşlarının güven ve saygınlığını kazanmak için kurumsal itibarlarını yönetmeye ihtiyaç duymaktadırlar. Değişen ve gelişen bilgi iletişim teknolojileri ile birlikte markalar, kurumsal itibar yönetim faaliyetlerinde geleneksel mecralarla birlikte yeni iletişim teknolojilerini de kullanmaktadır. Bu bağlamda markalar ve paydaşları arasında iletişimden ziyade ilişki kurmayı amaçlayan; Facebook, Twitter, Youtube, blog vb. sosyal medya araçları önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dünyanın önde gelen marka değerlendirme kuruluşu Brand Finance tarafından açıklanan Türkiye'nin en değerli 100 markası (2014) arasında yer alan ilk 5 markanın (Türk Telekom, Akbank, Türk Hava Yolları, Türkiye İş Bankası ve Arçelik)Facebook hesaplarında yapmış oldukları paylaşımların kurumsal itibar yönetimi ile ilgisinin ne şekilde olduğunu ortaya koymak ve hangi amaçlarla kullandıklarını tespit etmektir. Çalışmanın yöntemi; Fombrun'un(2001) ortaya koyduğu çok boyutlu Kurumsal İtibar ölçüm modeli temelinde Gökdağlı'nın (2010) "Kurumsal İtibar Yönetimi Aracı Olarak Firmaların Web Sitelerinin Değerlendirilmesi" başlıklı yüksek lisans tezinde kullanmış olduğu unsurların yer aldığı gözlem formu referans alınarak uygulanan içerik analizi tekniğidir. Bu gözlem formu, ürün ve hizmetler, vizyon ve liderlik, çalışma ortamı, finansal performans, sosyal sorumluluk ve duygusal bağ ve kurumsal görsel kimlik faktörlerini içermektedir