Bireysel deprem direncinin deprem kaygısı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi

Depremler, Türkiye'nin karşılaştığı en yıkıcı doğal kaynaklı afetler arasında yer almakta ve artan sıklıklarıyla bireylerin fiziksel, sosyal ve psikolojik bütünlüğünü tehdit etmektedir. Bu durum, afet sonrası iyileşme süreçlerinde bireysel psikolojik dayanıklılığın önemli bir unsur olarak değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen bireylerin bireysel deprem direncinin, deprem kaygısı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemektir. Nicel ve ilişkisel bir desenle yürütülen araştırmada, depremlerden etkilenen 11 ilden 18 yaş ve üzeri 548 bireyden anket yoluyla veri toplanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programlarıyla analiz edilmiş; değerlendirmede betimsel istatistikler ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Bireysel Afet Direnci Ölçeği, Afet Kaygısı Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği depreme uyarlanarak kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, tecrübe ile başa çıkma deprem kaygısını arttırırken, diğer başa çıkma türleri deprem kaygısını azaltmaktadır. Ortak başa çıkma yaşam kalitesini anlamlı biçinde arttırırken, diğer alt boyutlar yaşam kalitesini negatif yönde etkilemiştir. Ayrıca deprem kaygısının yaşam kalitesi üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi bulunmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular, afet sonrası psikososyal müdahale programlarının bireysel direnç faktörleri temelinde yeniden yapılandırılması ve afet yönetiminde bireysel direnç kapasitesinin artırılmasına katkı sunmaktadır.

Earthquakes are among the most destructive natural disasters Turkey has faced, threatening the physical, social, and psychological integrity of individuals with their increasing frequency. This necessitates the evaluation of individual psychological resilience as a crucial element in post-disaster recovery processes. The aim of this study is to examine the impact of individual earthquake resilience on earthquake anxiety and quality of life of individuals affected by the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquakes. This study, conducted with a quantitative and correlational design, collected data via surveys from 548 individuals aged 18 and over from 11 provinces affected by the earthquakes. Data were analyzed using SPSS and AMOS programs, and descriptive statistics and Structural Equation Modeling (SEM) were used in the analysis. Data collection tools were the Individual Disaster Resilience Scale, Disaster Anxiety Scale, and Quality of Life Scale, adapted for earthquake use. Analysis results indicate that coping with experience increases earthquake anxiety, while other coping strategies reduce it. While shared coping significantly increased quality of life, other sub-dimensions negatively impacted quality of life. Furthermore, earthquake anxiety was found to have a significant and positive impact on quality of life. The findings of the study contribute to the restructuring of post-disaster psychosocial intervention programs based on individual resilience factors and to increasing individual resilience capacity in disaster management.