Leyla Tan

Bu araştırmada Trabzon ilinde yaşayan yabancı uyruklu göçmenlerin, göç sonrası kültürel uyum süreçlerinde yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlarla baş etme yöntemleri çokkültürcü sosyal hizmet perspektifinden ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon'da yaşayan 18 (11'i erkek, 7'si kadın) göçmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, nitel araştırma modelinin derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerin betimsel çözümlemesiyle araştırmanın bulguları elde edilmiştir. Bu araştırmada katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin kültürel uyum üzerinde etkileri olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte göçmenlerin hâkim topluma yönelik geliştirdikleri aidiyet duygusunun ve hâkim toplumun kültürüne ait benzerlikleri fark etmelerinin, göçmenlerin kültürleşme deneyimlerini hâkim toplumla bütünleşme yönünde ortaya koydukları görülmektedir. Göçmen bireylerin kültürel uyum sürecine etki eden sorunlarının başında "belirsizlik" hali gelmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen verilerden, göçmenlerin farklı olmalarından kaynaklanan dışlayıcı ve ötekileştirici tutumlarla karşılaştıkları görülmektedir. Göçmen bireylerin farklı kültürlerinden ötürü hâkim toplumun dışına itilmeleri çokkültürcü sosyal hizmet çalışmalarının önemini ortaya koymaktadır. Sosyal hizmetin göçmenlere yönelik gerçekleştirecekleri çokkültürcü anlayışı benimseyen çalışmaların, sosyal hizmetin bilgi, beceri ve değer temelinde oluşturulması kültürel uyum ve toplumsal bütünleşme için oldukça önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Çokkültürcü sosyal hizmet bakış açısı ile göçmenlere yönelik yapılacak çalışmalar var olan sorunların çözümünde etkili olmakla birlikte uyumsuzluk-dışlanma ve topluma uyum sağlayamamanın, bütünleşememenin yaratacağı pek çok sorun için de göçmenler adına koruyucu-önleyici nitelikte olacaktır. Anahtar Kelimeler: Çokkültürcü sosyal hizmet, Göçmen, Kültürel uyum.

Dinç, Artum; Tan, Leyla

Bu araştırma sosyal hizmet alanında sistem ve güçlendirme yaklaşımları temelinde yapılan sosyal hizmet müdahalelerinin işlevselliğini saptama amacıyla yapıldı. Araştırmanın temel sorunu sosyal hizmet alanında kullanılan sistem ve güçlendirme yaklaşımlarının sosyal hizmet uygulamalarında işevuruk ve işlevsel hale getirilip getirilmediği şeklinde oluşturuldu. Araştırma birincil alan verisi edinme, sosyal hizmetler alanında politik karar verici, uzman, çalışmacı ve müracaatçılara alan bilgisi sağlaması ve alan yazınına katkıda bulunması yönleriyle önem arz eder. Veriler, nitel araştırma modelinin yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Toplanan verilerin betimsel çözümlemesiyle araştırmanın bulguları elde edildi. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Trabzon Şube Başkanlığına üye sosyal hizmet uzmanları araştırmanın evrenini ve bu evren içinden amaçlı örnekleme tekniği ile belirlenen 10 kişi ise araştırmanın örneklemini oluşturdu. Araştırmanın kuramsal çerçevesi sistem ve güçlendirme kuramları; kavramsal çerçevesi ise sistem, güçlendirme, işevuruklaştırma ve işlev kavramları temelinde oluşturuldu. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, sosyal hizmetler alanında karşılaşılan sorunlar, verilen hizmet ve yapılan müdahalelerin genellikle vaka bazlı ve mikro ölçekte ele alınıp uygulandığı sebebiyle mevcut yapısal sorunlara kalıcı çözümler getirme konusunda yetersiz kaldığını gösterdi. Sonuç olarak dezavantajlı konumda olan birey, aile ve toplulukların karşılaştıkları sorunları çözmek amacıyla sistem ve güçlendirme yaklaşımları temelinde verilen hizmet ve yapılan müdahalelerin yetersiz kaldığı ve hatta kimi durum veya vakalarda ters/bozuk işlev gördüğü söylenebilir.