Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 1

• MakaleYalnız künye2018/r/gumushane/12352
  Tracing provenance and chemical weathering changes in Ankara Stream sediments, central Turkey: Geochemical and Sr–Nd–Pb–O isotopic evidence

  Saydam Eker, Çiğdem; Sipahi, Ferkan; Gümüş, Mustafa Kemal; Özkan, Özay

  This study aims to analyze the changes in sediment provenance through the geochemical and Sr–Nd–Pb–O isotopic composition of the Ankara Stream bed and overbank sediments (ASBS and ASOS) and to examine the weathering and sediment transport processes in response to step climate variability. Major, trace, and rare earth elements, as well as Sr–Nd–Pb–O isotopic composition, exhibit generally similar variations for the investigated samples. These sediments have relatively high εNd(0) values and low 87Sr/86Sr ratios. Similar Pb isotopic ratios also characterize these sediments but have slightly different δ18O isotope values with relatively higher δ18O isotope values in the ASBS and lower δ18O isotope values in the ASOS samples. Chemical indices indicate low–moderate chemical weathering in the step-dominated climate. The low average Zr/Sc and Zr/Nb ratios indicate that such geochemical change was dominated by the composition of the source rocks but not sedimentary recycling with zircon enrichment, reflecting first-cycle deposit. Low radiogenic 87Sr/86Sr ratios and negative εNd(0) values indicate that the investigated sediments are relatively derived from young magmatic provinces, which are intermediate sources. Finally, the findings show that the geochemical compositions of the ASBS and ASOS were dominated by the composition of the source materials that originate from Galatia province and Late Cretaceous- Early Tertiary volcanic rocks in central Anatolia. Reasonable semiarid to arid climatic conditions are observed in the region. Active tectonism, increased erosion, and the investigated sediments are also transported rapidly to the stream channel without chemical alteration, and the sediments are the first-cycle products.

  İncele
• MakaleYalnız künye2017/r/gumushane/18607
  Ankara Çayı Dere Yatağı Sedimanlarının Zararlı Element İçeriği

  Saydam Eker, Çiğdem; Özkan, Özay

  Bu çalışmanın amacı, Ankara Çayı dere yatağı sedimanlarının içermiş olduğu zararlı elementlerin bolluğunu ve kaynağını yorumlamaktır. Ankara Çayı dere yatağı sedimanlarının ortalama Zn, Ni, Cu, Pb, As, Co ve Cd değerleri sırasıyla 111, 65.7, 32, 17.6, 16.4, 16.1 ve 0.2 ppm olarak hesaplanmıştır. İncelenen örneklerin Al/Si oranı ile Cu, Pb, Ni ve Co arasında ve TOK içeriği ile Cu, Pb ve Zn arasında pozitif ilişki gözlenmektedir. Zararlı elementlerin ZF ve Ijeo değerlerine göre söz konusu sedimanlar As ve Ni bakımından önemli, Co, Zn, ve Cu bakımından genel olarak orta, Pb ve Cd bakımından lokal olarak orta derecede kirlenmiştir. Sedimanlardaki ortalama antropojenik (insan kaynaklı) Pb (%) değeri >100% olarak tespit edilmiştir. Dolayısıyla Pb, Cu, Zn, ve Co elementleri genel olarak jeolojik kaynaklı olmakla beraber yer yer antropojenik katkı söz konusudur. Cd çoğunlukla insan kaynaklı olmakla beraber kısmen jeolojik katkı görülmektedir, ancak Ni ve As'nin tamamen insan kaynaklı olduğu düşünülmektedir.

  İncele
• MakaleYalnız künye2017/r/gumushane/18606
  Harmful Element Content Of The Ankara Stream Bed Sedıments

  Eker Saydam, Çiğdem; Özay, Özkan

  The study aimed to interpret the abundanceand provenance of harmful elements in the bed sediments of the Ankara Stream. Average Zn, Ni, Cu, Pb, As, Co and Cd values in the Ankara Stream sediments are calculated as 111, 65.7, 32, 17.6, 16.4, 16.1 and 0.2 ppm, respectively. The Al/Si ratio of the examined samples exhibit a positive correlation with Cu, Pb, Ni and Co, and TOC content of the examined samples shows a positive correlation with Cu, Pb ve Zn. The EF and Igeovalues indicated that the sediments were significantly polluted by As and Ni and generally moderately polluted by Co, Zn, and Cu, and locally moderately polluted by Pb and Cd.Pb anthropogenic contribution was estimated at an average of >100% in the sediments.Therefore, Pb, Cu, Zn, and Co elements are generally geologically sourced and there is locally an anthropogenic contribution. Cadmium is mostly anthropogenic but partly a geological contribution, but it is thought that Ni and As are completely anthropogenic sourced.

  İncele
• MakaleYalnız künye2017/r/gumushane/15017
  Evaluation of potentially toxic element contents and Pb isotopic compositions in Ankara Stream sediments within an urban catchment in central Turkey

  Eker, Çiğdem Saydam; Sipahi, Ferkan; Özkan, Özay; Gümüş, Mustafa Kemal

  This study aimed to interpret the spatial distribution, enrichment factor (EF), and geo-accumulation of potentially toxic elements in the bed sediments (ASBS) and Pleistocene-aged overbank sediments (ASOS) of the Ankara Stream in Turkey. The potential toxic pollution of the investigated potentially toxic elements was defined by evaluating the EF, geo-accumulation index (Igeo), and Pb anthropogenic contribution. The distributions of As, Ni, and Co in the analyzed sediments were uniform in the ASBS and ASOS along the length of the stream. The EF and Igeo values indicated that ASBS and ASOS were significantly polluted by As and Ni and moderately polluted by Co, Zn, and Cu. ASBS was locally strongly polluted by Pb and Cd. Pb anthropogenic contribution was estimated at an average of > 100% in the ASBS and ASOS. The potentially toxic element levels and distribution patterns revealed that industrial activities, gasoline combustion, vehicular emission, phosphate fertilizers and natural sources were probable causes of metal pollution in Ankara Stream sediments. These potentially toxic elements were transported by atmospheric conditions and stream water. The potentially toxic elements in Ankara Stream increased with each passing day and were important in evaluating the potential toxicity risks to living organisms. Thus, suitable measures should be taken to ensure appropriate treatment of wastewater before toxic residues are disposed into the nearby stream. Chimney filter, treatment plants, and appropriate technology should be used in the organized industrial zone to prevent atmospheric pollution.

  • 
  İncele
• Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016/r/gumushane/20709
  Ankara çayı dere yatağı çökellerinin jeokimyasal, izotopik özellikleri ve ağır metal içeriği

  Özay Özkan

  Bu çalışmada, Ankara Çayı'nın dere yatağı sedimanlarının jeokimyasal ve izotopik özellikleri incelenerek, ağır metal içeriği ortaya konmuştur. Ankara Çayı dere yatağı çökelleri, jeokimyasal anlamda litarenit olarak sınıflandırılmıştır. İncelenen örneklerin ortalama kimyasal alterasyon indeksi (KAİ), plajioklaz alterasyon indeksi (PAİ) ve bileşimsel değişim indeksi (BDİ) değerleri sırasıyla 57.6, 57.3 ve 1.67 olarak hesaplanmıştır ve KAİ ile δ18O izotop değerleri arasında herhangi bir korelasyon ilişkisi yoktur. Söz konusu çökellerde basit sedimanter döngü tarihi mevcuttur ve dolayısıyla dere yatağı çökellerinin jeokimyasal bileşeni kaynak alanındaki materyal bileşeninin hakimiyetindedir. İncelenen örneklerin δ18O, 143Nd/144Nd izotop ve negatif ƐNd(0) değerleri kıtasal kabukla benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Buna rağmen dere havzasında karbonatlı kayaçların baskın olması, üst kıtasal kabuğa göre tükenmiş 87Sr/86Sr izotop değerlerine neden olduğunu akla getirmektedir. Dere yatağı çökelleri Ni, As, Pb, Cu, Zn, Co, Hg, Sb, Cd ve Bi gibi ağır metal içeriği bakımından zenginleşmiştir. Çalışılan çökelleri kirleten bu ağır metallerin, endüstriyel kökenli olduğu düşünülmektedir. Elde edilen veriler yorumlandığında; çalışma alanında yarı kurak-kurak iklim, zayıf-orta kimyasal ayrışma, zaman zaman yüksek tektonik aktivite ve yüksek erozyon olduğu, Ankara Çayı'nın aşındırmış olduğu kaynak kayaların muhtemelen ortaç-felsik bileşimde olduğu ve adı geçen çökellerin kimyasal olarak olgun olmadığı, ayrıca her geçen gün Ankara Çayı'nın endüstriyel kaynaklı olarak kirlendiği ortaya konulmuştur.

  RDL DOI10.71008/gumushane.thesis.2016.116indekslendi
  İncele