Merdan, Mehmet; Öktem, Selami

In this study, The fractional random HIV/AIDS model approximate analytical solutions were produced using the differential transformation method. The approximate analytical solution of the fractional order Random HIV/AIDS model was obtained with the help of the differential transformation method. For the fractional random HIV/AIDS model, which was created by choosing the initial conditions from the exponential, beta, and normal distributions, graphic simulations of the expected value, variance, and confidence intervals of the most commonly used probability characteristics were obtained with the help of the MATLAB package program. Results obtained are interpreted.

Selami Öktem

AIDS hastalığı ilk olarak 1981 yılında ABD'de keşfedilmiştir. HIV virüsünün sebep olduğu bu hastalık sonuçları ölümcül olan ciddi bir rahatsızlıktır. Dünya genelinde her yıl yaklaşık olarak 25 milyon insan bu hastalıktan dolayı hayatını kaybetmektedir. Henüz herhangi bir çare bulunamadığı için AIDS hastalığı hayatımızı tehdit etmeye devam etmektedir. Çalışmamızda bir HIV/AIDS modeli incelenmiştir. Bir matematiksel modelleme yöntemi olan diferansiyel denklemler, mühendislikten finans ve ekonomiye, nüfus dinamiklerinden tıp bilimine kadar birçok alanda kendine uygulama alanı elde ederek günlük hayatımızda büyük ilgi görmektedirler. Çalışmamız kapsamında rastgele HIV/AIDS modeli ve rastgele kesirli mertebeden HIV/AIDS modeli farklı nümerik ve yarı analitik yöntemler yardımıyla çözümleri araştırılmıştır. Elde edilen çözümlerin olasılık karakteristikleri hesaplanarak elde edilen çözümlerin grafikleri MATLAB veya MAPLE paket programları yardımıyla çizdirilmiştir.