İlgi alanları

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 13
• 1
• 1

• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/16544
  Effect of Digital Health Literacy and E-health Literacy on Quality of Life: A systematical Review

  Köse, Asli

  Employing the systematic review methodology, this study aims to address how digital health literacy and e-health literacy influence people's quality of life. This systematic review includes studies that examined the effect of e-health literacy and digital health literacy on quality of life. The results of 12 research papers meeting the standards established within the parameters of this study were divided into two groups: ehealth literacy and digital health literacy. The effect of e-health literacy on quality of life was assessed in five of the thirteen studies, whereas that of digital health literacy on quality of life was assessed in eight of them. The study sample consisted of people with cancer, people with long-term conditions like asthma, people who were following their postoperative treatment regimens, people affected by the COVID-19 epidemic, the elderly, women, children, and students. Only one study reported that e-health literacy had a negative influence on quality of life, whereas 11 studies emphasized that digital health and e-health literacy had a positive influence. Policies are required to facilitate the use and access to digital health technology by various societal groups, including patients, the elderly, women with unequal social status, children, and learners.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2026/r/gumushane/12121
  The Effect of Teamwork Attitudes on Job Performance: A Study Among Nurses; [Ekip Performansı Tutumunun İş Performansına Etkisi: Hemşireler Örnekleminde Bir Araştırma]

  Köse, Aslı

  Aim: To evaluate the impact of nurses’ teamwork attitudes on their job performance. Method: A descriptive, correlational quantitative research design was employed. The sample consisted of 350 nurses who worked at a city hospital in Turkey and voluntarily participated. Data were analyzed using SPSS 25 to assess differences in teamwork attitudes and job performance according to nurses’ educational levels and years of professional experience. Results: The analysis revealed no statistically significant differences in teamwork attitudes or job performance based on educational level. The mean total score for teamwork attitudes was (3.27±0.80), while the mean total score for job performance was 3.25 (SD=0.82). A strong positive correlation was found between teamwork attitudes and job performance (r = 0.764; p < 0.001). A strong positive correlation was found between teamwork attitudes and job performance, with the former accounting for 58.4% of the variance in the latter. Conclusion: This study found that nurses working in a city hospital exhibited moderate attitudes toward teamwork and moderate job performance, and that these two measures were strongly positively correlated.

  • 
  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19768
  Avrupa birliği ülkeleri sağlık sistemlerinde hastane performansının değerlendirilmesi ve türkiye karşılaştırması

  Köse, Aslı

  Bu araştırmanın amacı 2019-2022 yıllarında Avrupa Birliği ülkelerinin ve Türkiye’nin hastane performanslarına göre konumlarını ve sıralamalarını belirlemektir. Hastane performans göstergelerine göre 24 AB ülkesi ve Türkiye’nin konumlarının belirlenmesinde çok boyutlu ölçekleme analizi, MOORA yöntemi ise hastane performans skorlarına göre ülkelerin sıralamasında kullanılmıştır. Sağlık hizmeti performansını değerlendirmek için yapı boyutunda hastane yatak sayısı , hastanede kişi başına düşen hekim sayısı, MR cihaz sayısı, süreç boyutunda hastanelerde kişi başı hekime müracaat oranı, MR tetkik sayısı, sonuç boyutunda yatak doluluk oranı değişkenleri seçilmiştir. Türkiye, 2020-2022 yıllarında görece olarak düşük hastane performans düzeyine sahip ülkelerden biridir. 2019 yılında ise Türkiye MOORA skoruna göre 10.sırada yer almıştır. Hastane performansı MOORA skor sıralamalarına göre ilk sıralarda yer alan ülkeler Slovenya ve Fransa’dır. 2019-2022 yılları çok boyutlu ölçekleme analizine göre 1.boyutta en az benzeyen ülkeler İspanya ve Bulgaristan’dır. 2019 yılı MOORA skor sıralamasına göre İspanya 2.sırada, Bulgaristan ise son sırada yer almıştır. 2022 yılı MOORA skor sıralamasına göre Bulgaristan 9.sırada, İspanya ise son sırada yer almıştır.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19750
  Tedarik zinciri yönetimi ve tedarikçi seçim kriterlerinin değerlendirilmesi: medikal ürünlere yönelik bir uygulama

  Köse, Aslı; Satır, Emine

  Tedarik Zinciri Yönetimi, bir ürünün hammadde halinden son müşteriye ulaştırılmasında yer alan kaynak temini, üretim ve montaj, depolama ve stok takibi, sipariş takibi, dağıtım ve teslimat gibi aktivitelerin yürütülmesi sürecidir. Hastaneler, faaliyetlerini yerine getirebilmek amacıyla ihtiyaç duydukları malzemeleri ve hizmetleri istenilen zamanda, istenilen yerde, belli bir kalitede ve fiyatta temin etmek durumundadırlar. Bu bağlamda, sağlık sektörü için tedarik zinciri yönetimi israfı azaltmak, tıbbi hataları önlemek ve hizmet kalitesini artırmak amacı ile oldukça önemlidir. Bu çalışmada, hastanelerde medikal ürünlerin ve tedarikçilerin seçiminde tercih edilen kriterler ile medikal firmalarda ürün tedariğinde tercih edilen kriterler belirlenerek, iki tespit arasındaki benzerlik ve farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Veriler 2 aşamalı olarak yüz yüze anket yönetimi ile elde edilmiştir. İlk aşamada, malzemenin alınmasında etkili olan sağlık personeli ile medikal firmalar tarafından kriterlerin seçimi yapılmıştır ve kriter sayısı 5’e düşürülmüştür. Sağlık personellerinin kriterleri tedarikçi firmalar temel alınarak; medikal firmaların kriterleri ise tedariğini yaptıkları ürünler temel alınarak, Dickson’un tanımladığı 23 kriterin uyarlanması ile belirlenmiştir. İkinci aşamada katılımcılar arasından belirlenen beşer kişi tarafından, kriterlerin önem dereceleri belirlenerek, sıralaması yapılmıştır. Kriterlerin karşılaştırılması ve önem derecelerinin tespit edilmesinde AHP yöntemi kullanılmıştır. Medikal firmalarda, Sağlık Bakanlığı ve prosedürler kriteri; sağlık personellerinde, tedarikçinin teknik servis hizmeti kriteri en önemli kriter olarak tespit edilmiştir

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19725
  Covid-19 Pandemisinde İstatistik Bölgelerdeki Sağlık Hizmetinin Çok Boyutlu Ölçekleme ve TOPSIS Yöntemlerine Göre Değerlendirilmesi

  Köse, Aslı

  21.yüzyılın halk sağlığı krizi olarak nitelendirilen Covid-19 özellikle sağlık sektörü olmak üzere birçok sistemi etkilemiştir. Dünya ülkelerinde öncelikli hedef sağlık risklerini azaltıp hayatın devamlılığını sağlamak olarak belirlenmiştir. Türkiye’de 2020 yılında Covid-19’a yönelik ilk önlemler Mart ayında alınmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı istatistik bölgelerin pandemi döneminde sağlık hizmeti kapasite, sağlık hizmeti üretimi, sağlık insan gücü parametrelerine göre değerlendirilmesidir. 2020 ve 2021 yılları sağlık istatistikleri yıllıklarından sağlık hizmeti kapasite parametreleri hastane yatak sayısı, yoğun bakım yatağı sayısı, BT cihazı sayısı, sağlık hizmeti üretimi parametresinde kişi başı hastaneye başvuru sayısı, sağlık insan gücü parametresinde ise hekim sayısı, hemşire ve ebe sayısı seçilmiştir. İstatistik bölgelerin sağlık hizmeti kapasitesi, sağlık hizmeti üretimi ve sağlık insan gücünü kapsayan 6 parametre ile çok boyutlu ölçekleme analizi ile konumları belirlenmiştir. TOPSIS yöntemi ile seçilen parametrelere göre istatistik bölgelerin sıralamaları yapılmıştır. İstatistik bölgelerin seçilen 6 parametreye göre konumlarının değerlendirildiği çok boyutlu ölçekleme analizi ile sıralamanın yapıldığı TOPSIS sonuçlarının benzer olduğu belirlenmiştir.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/13566
  Evaluation of Statistical Regions According to Preventive Health Service Indicators by Multidimensional Scaling and MOORA Methods

  Köse, Aslı

  Objective: This study aims to evaluate the positions of statistical regions from 2020 to 2022 based on preventive healthcare indicators and rank them by healthcare performance. Methods: Statistical regions’ positions were determined using multidimensional scaling analysis with SPSS 21 software. The MOORA ratio method was employed to rank statistical regions based on their performance scores derived from preventive health service indicators. The analysis was conducted using Microsoft Excel. Results: The highest average visits to physicians per capita in primary care was 4.11 (±0.65) in 2022, while the lowest was 2.95 (±0.49) in 2021. The number of family health centers peaked at 2266.25 (±1236.6) in 2020 and dropped to its lowest at 2228.08 (±1282.74) in 2021. The top-performing regions according to MOORA were the East Black Sea in 2020, Aegean in 2021, and West Marmara in 2022, while Southeast Anatolia consistently ranked 11th across all three years. Conclusion: There was an increase in follow-up and vaccination rates, among the indicators of preventive health services at the statistical region level, in 2021-2022 compared to 2020. Despite having the characteristics of a developed region, Istanbul ranked last in 2020 and 2022 according to performance scores.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/gumushane/20091
  Hastane Yatak Kullanım Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Avrupa Birliği Ülkeleri Örneği

  Köse, Aslı

  COVID-19, ülkelerin sağlık sistemlerini etkilemiştir. Bu araştırmanın amacı COVID-19 pandemisinde Avrupa Birliği üye ülkelerinde hastanelerin kaynak ve yatak kullanım etkinliklerini değerlendirmektir. Bu kapsamda hastane yatak kullanım etkinliği Pabon Lasso modeli ile değerlendirilmiştir. Hastanelerin seçilen girdi ve çıktı değişkenlerine göre kaynaklarını etkin kullanıp kullanmadığının değerlendirilmesinde ise Veri Zarflama Analizi kullanılmıştır. Araştırmada Pabon Lasso ve Veri Zarflama Analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. Pabon Lasso parametrelerinden yatak devir hızı parametresinde İsveç, ortalama kalış süresi parametresinde Portekiz, yatak doluluk oranı parametresinde ise İrlanda en yüksek değerlere sahip ülkeler olarak belirlenmiştir. Çıktı değişkenlerinden taburcu oranı 2020 ve 2021 yıllarında en yüksek Bulgaristan’daki hastanelerde gerçekleşmiştir. En önemli girdi değişkeni olarak kabul edilen sağlık insan gücü olan hekim oranı ise her iki yılda da en düşük değer Kıbrıs’taki hastanelerde gerçekleşmiştir. Veri Zarflama Analizine göre 2020 ve 2021 yıllarının her ikisinde de Kıbrıs, Letonya, İsveç ve Hollanda’daki hastanelerin etkin olduğu belirlenmiştir. Veri Zarflama Analizine göre 2020 yılında hastanelerin %25’i etkin, Pabon Lasso modeline göre ise %70’ı etkindir. Veri Zarflama Analizine göre 2021 yılında ise hastanelerin %20’si etkin, Pabon Lasso modeline göre ise %75’i etkin olarak değerlendirilmiştir. COVID-19 benzeri halk sağlığı krizlerine karşı hastanelerde kaynakların etkin kullanılmasına yönelik planlamalara ihtiyaç vardır.

  • 
  İncele
• Derleme MakaleAçık Erişim2024/r/gumushane/19969
  COVID-19’un QALY ve DALY Ölçütlerine Etkisi

  Köse, Aslı

  Amaç: Dünya’da COVID-19 salgını özellikle sağlık sistemleri olmak üzere birçok sistemi etkilemiştir. Sağlık harcamalarında artan talep maliyetlerin de artışına neden olmuştur. Dolayısıyla sağlık ölçütleri olarak kaliteye göre ayarlanmış yaşam yılları (Quality-Adjusted Life-Year; QALY) ve engelliliğe göre ayarlanmış yaşam yılları (Disability-Adjusted Life Year; DALY) başına düşen maliyetlerin değerlendirilmesi sağlık yöneticilerinin karar süreçlerini destekleyecektir. Bu sistematik derlemenin amacı, COVID-19’un QALY ve DALY ölçütlerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sistematik derlemede PRISMA bildirgesi rehber alınmıştır. Araştırma stratejisinde üç elektronik veri tabanı kullanılmıştır: Scopus, Web of Science, PUBMED. Veri tabanları 01/01/2020-31/12/2022 tarihleri arasında taranmıştır. Taramalarda “COVID-19” and “QALY” ile “COVID-19” and “DALY” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bulgular: Veri tabanlarından ulaşılan araştırma sayısı 352’dir. Ayrıntılı incelenen araştırma sayısı 290’dır. Derlemeye 37 çalışma dahil edilmiştir. Gerçekleşen ve tahmini verilere dayalı araştırmalarda farklı QALY ve DALY ölçütlerine ulaşılmıştır. Aşı, ilaç ve PCR testlerinin uygulanması ile elde edilen sağlık kazanımları da değişmiştir. Sonuç: COVID-19 pandemi döneminde QALY ve DALY sağlık çıktılarının ülkelerin sağlığa ayırdıkları kaynaklar ve sağlık sistemlerinin özelliklerine göre değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/gumushane/19871
  Evaluation of Health System Performance in the Member States of the European Union and the Organization of Economic Development and Cooperation

  Köse, Aslı

  The aim of this research is to evaluate the health system performance of the European Union (EU) and OECD member countries using the Organization of Economic Cooperation and Development (OECD) performance measurement approach. The data are taken from the OECD and Eurostat databases. According to the efficiency scores obtained through Data Envelopment Analysis, the relationship between the variables in the health system performance model was evaluated with Tobit Regression analysis. Furthermore efficiency ordering of health systems determined in help of super efficiency model. EMS and EViews programs were used to analyze the data. In 2011-2019, the health systems of OECD and EU member countries Greece, Ireland, Norway, Poland, Slovenia, Spain, Sweden, and Estonia were determined to be effective at the performance level according to Data Envelopment Analysis. It has been determined that the Czech Republic, Denmark, Germany, and Austria health systems are not effective at the performance level in three scale types. According to Tobit Regression analysis, it was determined that only life expectancy at birth was effective on health system performance among the variables in the OECD health system performance measurement approach.

  • 
  İncele
• Kitap BölümüYalnız künye2024/r/gumushane/12435
  The effect of digitalization in healthcare on service sustainability

  Köse, Asli

  This research evaluates how digitalization affects the sustainability of healthcare services. To achieve this, research articles published in the PUBMED and WEB OF SCIENCE databases up to June 30, 2024, were compiled. The PRISMA guidelines were followed when presenting the research findings. In the study evaluating the impact of digitalization on healthcare sustainability, a systematic review method was employed. The systematic review addresses the question of how digitalization affects the sustainability of healthcare services. The research identified two main themes. The first theme focuses on evaluating the effects of digitalization on sustainability within hospitals, healthcare workers, and patient populations. The second theme examines the impact of digitalization on sustainability concerning societal health, health worker well-being, and the overall health system.

  İncele