İlgi alanları

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 2
• 1
• 1
• 1
• 1

• MakaleYalnız künye2026/r/gumushane/13788
  Natural Radioactivity and Radiological Risk Assessment of Rocks Around the Mines: A Case Study From the Mastra and Hazine Mağara Mining Areas, Northeastern Türkiye

  Sipahi, Ferkan; Çelik, Necati; Gücer, Mehmet Ali; Dizman, Serdar

  This study presents a comprehensive assessment of natural radioactivity levels and associated radiological hazards in rock samples collected from Mastra and Hazine Mağara mining sites in the Gümüşhane province, Türkiye. The concentrations of primordial radionuclides (226Ra, 232Th, and 40K) were measured in samples of andesite, granite, and limestone using a High Purity Germanium (HPGe) detector. Complementary whole-rock geochemical analysis (XRF and ICP-MS) was conducted to understand the geochemical controls on radioactivity concentrations. The results reveal significant heterogeneity in activity concentrations both within and between the two sites. For 226Ra, the Hazine Mağara site exhibited a wider range (2.44–22.57 Bq kg−1) with a higher maximum value compared to Mastra (2.65–13.96 Bq kg−1). Similarly, 232Th and 40K activity concentrations showed considerable variability, often linked to the presence of specific accessory minerals like zircon, monazite, and K-feldspar. Geochemical data indicated that element concentrations (K, U, Th) were generally lowest in limestone and highest in granite, showing a strong correlation with the measured activity concentration values. Radiological risk indices, including radium equivalent activity, absorbed dose rate, annual effective dose equivalent, and excess lifetime cancer risk, were calculated. While values remain below international public health safety limits, localized anomalies were identified. Multivariate statistical methods were used to determine the relationship between the 226Ra, 232Th, 40K, Raeq (Bq/kg), Ig, Hex, D (nGy/h), AEDE (μSv/y), AGDE (μSv/y), and ELCR (×10−5). The study concludes that despite these localized anomalies, both mining areas pose an overall minimum environmental radiation risk, underscoring the necessity for site-specific assessments to ensure safe resource utilization and radiation protection.

  İncele
• MakaleYalnız künye2026/r/gumushane/12237
  Who Is at Risk? Analyzing the Drivers of Intimate Partner Violence Against Women in Turkey

  Türkkan, Tuğba; Hatipoğlu, Ertuğrul; Yücel, İbrahim; Kulakaç, Nurşen; Sipahi, Ferkan; Zeybek, Halil İbrahim

  Violence against women represents a severe violation of human rights and has become a pervasive issue globally. This study aims to examine the risk factors associated with violence against women in a developing country context, specifically Turkey. This study adopted a cross-sectional research design. The study sample comprised 391 women living in a northeastern Turkish province, selected using a stratified sampling method. Participants’ ages ranged from 20 to 60 years, with a mean age of 40.83 years. The findings revealed a positive correlation between the age of both women and their spouses and the likelihood of experiencing physical and verbal violence. Factors such as the number of marriages, duration of marriage, number of children, and spousal infidelity emerged as significant risks for victimization. Additionally, an early age at first marriage, the presence of mental illness, and addiction problems were identified as critical risk factors for women’s victimization in violence. Education and employment were protective factors against violence, with higher educational levels and employment status for women and their spouses reducing the risk. Regression analyses further identified women’s education level, prior exposure to domestic violence, age at first marriage, and the addiction status of the spouse as significant predictors of violence against women. The findings provide valuable insights into the etiology of violence against women. In conclusion, the study has the potential to guide the development of more targeted and effective strategies to combat this pervasive public health and human rights issue.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19760
  Geçmişten Günümüze Gümüşhane’de Madencilik

  Sukuroglu, Ebru Emine; Dağ, Serhat; Alemdag, Selcuk; Saylan, Kemal; Nazir, Bayram; Ozer, Ismail; Kurucu, Muhammet; Sipahi, Ferkan; Atalan, Öznur; Zeybek, Halil

  Türkiye, madenler bakımından oldukça çeşitli ve zengin bir ülkedir. Ülkede yer alan bazı madenlerin dünya çapında önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan Gümüşhane ili de madenler bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Öyle ki, Gümüşhane’de var olan bu çeşitlilik ilk medeniyetlerin bölgeye hâkim olması ile önemli hâle gelmiş, şehirde bulunan madenlerin dışında şehrin İpek Yolu güzergâhında yer alması da bu bölgenin önemini daha da arttırmıştır. Hiç şüphesiz bu önem, Osmanlı Devleti’nin Trabzon’un fethi ile bölgeyi topraklarına katması ile devam etmiştir. Bu dönem ile birlikte şehirde madencilik faaliyetleri artmaya başlamış ve bu yönde yapılan çalışmalar ülkeye maddi anlamda katkı sağlamıştır. Bu açıdan Osmanlı Devleti, 16., 17. ve 18. yüzyıllarda bünyesinde barındırdığı başta gümüş ve altın madenleri olmak üzere diğer madenlerin varlığı nedeniyle ticari olarak canlı bir özellik gösteren Gümüşhane’ye büyük önem vermiştir. Böylece 17. yüzyılda adeta altın çağını yaşayan maden ocakları, 18. yüzyılın sonlarına kadar faaliyetlerini devam ettirmiştir. Bu yüzyıldan sonra da madenlerde yapılan üretim zamanla azalarak bölgedeki maden işletmelerinde çalışan işçiler madenleri terk etmeye başlamıştır. 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde maden ocaklarının işletilmesinde büyük oranda çözülme ortaya çıkmıştır. Yapılan bu çalışma; Gümüşhane şehrinin tarihî çağlar, Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyetten günümüze kadar olan maden çalışmalarını ele alarak şehir ekonomisine birinci derecede yön veren madenlerin şehir açısından önemini ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışmada alan ile ilgili yapılmış çalışmalardan ve arşiv vesikalarından istifade edilmiştir.

  • 
  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19644
  Mescitli Formasyonu’na (Gümüşhane, Türkiye) ait kumtaşlarının endüstriyel hammadde olarak kullanım potansiyelinin incelenmesi

  Aliyazıcıoğlu, Şener; Dağ, Serhat; Zeybek, Halil İbrahim; Çavuşoğlu, İbrahim; Gücer, Mehmet Ali; Sipahi, Ferkan; Dokuz, Abdurrahman

  Doğal zenginliklerin ortaya çıkarılması ve yöresel kayaçların ekonomiye kazandırılarak endüstriyel kullanım alanlarının belirlenmesi günümüzde büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Gümüşhane’deki Mescitli Formasyonu kumtaşlarının endüstriyel hammadde olarak kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Kumtaşları başlıca monokristalin ve polikristalin kuvars, feldispat, volkanik ve tortul kayaç parçaları, opak mineral, kil matriks ve az oranda bağlayıcı karbonat/silis minerali içermektedir. Grovak (psammit) olarak sınıflandırılan kumtaşlarının kimyasal ayrışma indeksi (CIA) parametresine göre alterasyondan çok fazla etkilenmediği belirlenmiştir. Jeoteknik özellikler açısından, ortalama kuru yoğunluk 2.48 gr/cm3, doygun yoğunluk 2.54 gr/cm3, gözeneklilik %6.63 boşluk oranı %7.11, ultrasonik P-dalga hızı 4793 m/sn, tek eksenli basınç dayanımı 103.09 MPa ve dolaylı çekme dayanımı 5,86 MPa olarak belirlenmiştir. Donma-çözünme deneyi ile don kaybı %1.19 olarak belirlenmiş, 600-800ºC sıcaklıklara kadar ısıtılan kumtaşı numunelerinde ortalama 9.8 gr ve 17.9 gr kütle kaybı gözlenmiştir. Aynı sıcaklık koşullarında kumtaşlarının dayanımının sıra ile %7.64 ve %15.17 oranında azaldığı görülmüştür. Hücre Sitotoksisite analizlerinde toksik etkiye rastlanmamıştır. Sonuçlar, kumtaşlarının günlenmeye maruz kalacak alanlarda kullanım için uygun olmadığı, bina içyapı ve dekoratif amaçlı kaplamalarda kullanılabileceğini göstermiştir. Sıcaklık dayanımı ve hücre sitotoksisite analizleri ise kumtaşlarının ızgara taşı olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2025/r/gumushane/19563
  Granodiyorit atıklarının demir oksitli sırlarda kullanımının araştırılması: estetik ve sürdürülebilirlik perspektifi

  Arıanpour, Aslı Çakır; Gücer, Mehmet Ali; Isiktas, Imre Deniz; Özek, Serap Bedel; Helvacıkara, Fidan Tonza; Sipahi, Ferkan

  Seramik üretimi, doğal hammaddelere dayalı çok aşamalı süreçler gerektirir. Ancak artan çevresel kaygılar ve hammadde kaynakların tükenmesi, alternatif hammadde arayışını ve atık yönetimini seramik endüstrisinin öncelikli konuları haline getirmiştir. Özellikle doğal taş endüstrisinde oluşan atıklar hem çevresel etkilerin azaltılması hem de ekonomik değer yaratılması açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu bağlamda, granitoyidik kayaçlar, özellikle demir oksit içeriği sayesinde seramik sırlarında estetik ve işlevsel katkı sağlayabilecek potansiyel bir atık malzeme olarak değerlendirilmiş ve Gümüşhane il merkezindeki bir mermer işletmesinden temin edilen granodiyorit atıklar, demir oksitli sırların renklendirici bileşeni olarak kullanılmıştır. Petrografik analizler sonucunda kayaç numuneleri granodiyorit, diyorit ve granit olarak sınıflandırılmış; özellikle biyotit ve hornblend gibi mafik mineralleri yüksek oranda içeren granodiyorit (H1) örneklerinde toplam Fe₂O₃ oranının %3,96 olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle sır formülasyonlarında granodiyorit örneği esas alınmıştır. Beş farklı seramik bünye (kırmızı, şamot, döküm, porselen ve stoneware) üzerine uygulanan granodiyorit katkılı sırlar 1040°C–1100°C aralığında pişirilmiş ve özellikle aventurin etkili yüzeyler elde edilmiştir. Denemeler sonucunda, granodiyorit atıklarının sır yüzey özelliklerini, renklenme karakterini ve estetik niteliklerini olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, bu atık malzemenin seramik sektöründe hem sürdürülebilirlik hem de estetik çeşitlilik açısından değerli bir alternatif sunduğunu göstermektedir.

  İncele
• MakaleYalnız künye2025/r/gumushane/12314
  Origin and tectonic setting of the carbonate-hosted Kopuz Fe skarn Deposit, Sakarya Zone, NE Türkiye

  Sipahi, Ferkan; Akpınar, İbrahim; Gücer, Mehmet Ali; Kaygusuz, Abdullah; Vural, Alaaddin; Saydam Eker, Çiğdem

  The Kopuz Fe skarn deposit in the eastern Sakarya Zone is genetically associated with the 44–45 Ma Kopuz granitoid. The Fe ores are hosted within the contact zone between this granitoid and Jurassic Lower Cretaceous limestone. The deposit is characterized by both endo- and exoskarn zones, which exhibit a diverse range of minerals including clinopyroxene, plagioclase, amphibole, biotite, garnet, epidote, phlogopite, magnetite, hematite, pyrite, quartz, calcite, actinolite, limonite, and goethite. Magnetite and hematite, accompanied by small amounts of pyrite, are primarily ore minerals. Pyroxene types observed in the mineralization include diopsidic hedenbergite in the endoskarn zone and diopside in the exoskarn zone. Plagioclase in the endoskarn zone vary from oligoclase to Labrador in composition, which transition towards Na-rich plagioclase and orthoclase in the ore-bearing exoskarn zone. Amphiboles, primarily calcic in nature, are classified as Mg-hornblende and actinolite, with low F and Cl contents, indicating minimal F enrichment during Fe-skarn formation. Garnet is characterized by andradite in the exoskarn zone close to the endoskarn and grossular-andradite in the distal exoskarn zone. The increase of Ad/Gr ratios in zoned garnet indicate an increasing ƒO2 value outward from it. Considering that rare pyrite occur together with magnetite and hematite, we suggest that the deposit formed under conditions of low ƒS2 and high ƒO2 conditions. The homogenization temperature and salinity of the fluid inclusions in quartz from the exoskarn zone vary from 224 °C to 349 °C and 4.18 % (wt% NaCl equiv.), respectively. The oxygen isotope composition (5.10 ‰ to 7.86 ‰) of the fluids in equilibrium with magnetite and quartz minerals in the exoskarn zone supports a magmatic fluid origin. The oxygen isotopic signatures of epidote and amphibole further indicate a minor interaction with an additional source, likely meteoric waters. The sulfur isotope composition of pyrite (2.3 ‰) is consistent with a magmatic sulfur source. In summary, the middle Eocene-aged Kopuz Fe skarn deposit occurred a shallow depth within a magmatic arc, where oxidized conditions predominated.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2024/r/gumushane/12387
  Comparison with carbonate rocks hosted iron skarn in the eastern Sakarya Zone (Gümüşhane, NE Turkey): a geomorphologic, geochemical and stable isotopic approach

  Sipahi, Ferkan; Zeybek, Halil İbrahim; Gücer, Mehmet Ali; Işık, Fatih

  The carbonate rocks in the eastern part of NE Turkey are situated within the Pontide paleo-magmatic arc and are frequently in contact with granitoid formations, often hosting skarn mineralization in the region. These carbonate rocks, typically found on ridges and hillsides exhibit predominant orientations along east–west, northeast-southwest, and northwest-southeast directions. A part of limestone, named as biomicrite, metamorphosed and display a saccharoidal texture. Comprised mainly of calcite, with less secondary quartz and iron oxide minerals, these carbonate rocks are classified as Fe-poor calcio-carbonate and magnesio-carbonate, having higher CaO and LOI contents. Marble and recrystallized limestone with granoblastic texture mainly comprise of calcite, less quartz, magnetite, and hematite. Marble classification diagrams suggest calcic skarn mineralization, indicated by decreasing CaO (or CO2) and increasing MgO from limestone to marble (or skarn). Strontium contents deviate slightly from the lithosphere carbonate average, while low Rb contents, attributed to skarn metamorphism, indicate the absence of K-bearing minerals. The high Al2O3/SiO2 in the carbonate rocks can points out hydrothermal activity and carbonate disengagement can indicate to actualize at temperatures that can affect Ce and Al mobilities. The low authigenic U value, low U/Th and Ni/Co ratios in carbonate rocks have been implied that protolith constituents deposited under oxic conditions. Positive Eu anomalies in limestone and marble suggest the influence of hydrothermal fluids. Carbon and oxygen isotope values in marble are similar with those of metamorphic and skarn marbles, indicating a magmatic origin. Overall, mineralogical and geochemical analyses propose a uniform source and/or geological process for all studied marbles.

  İncele
• MakaleYalnız künye2023/r/gumushane/12805
  The Sr, Nd, Pb and Hf isotopes and crystallization conditions of the middle Eocene Daǧdibi Pluton in the eastern Sakarya Zone, Turkey

  Sipahi, Ferkan; Gücer, Mehmet Ali; Dokuz, Abdurrahman; Yi, Keewook; Kaygusuz, Abdullah; Akaryall, Enver; Saydam Eker, Çiǧdem; Doruk, Cüneyt

  Magmatic activity in the Sakarya Zone, an important segment of the Alpine orogenic belt, continues intermittently from the middle Carboniferous to Miocene. In this study, we provide geochronological and geochemical data from the Daǧdibi Pluton in the eastern Sakarya Zone to present some inferences on the source region and petrogenesis of the middle Eocene magmatism. U-Pb zircon geochronology from two granodiorite samples gives middle Eocene ages of 44.75 ± 0.92 and 45.01 ± 0.59 Ma. The pluton is mainly composed of K-feldspar, plagioclase, quartz, Mg-hornblende/actinolite, Fe-Ti oxides and small amounts of biotite, and secondary chlorite and epidote. Parental magma of the intrusive rocks has a high-K calc-alkaline affinity with metaluminous character. The oxygen fugacity values vary between -18 and -17. The rocks show slightly radiogenic 87Sr/86Sr(i) (0.704845-0.705726) ratios and μNdi values between -0.96 and +0.52. Pb-Pb isotope ratios are typical for those of the lower continental crust. μHf(i) values of the zircons range from 0.14 to 10.26. The geochemical and isotopic features of the pluton point to a parental magma derived from a depleted mantle that was metasomatized by fluids during previous subduction events. The volumetric abundances of the rock types are decreased as the silica content increase, implying that the fractional crystallization is the most important process during the formation of the present compositional range of the pluton. Amphibole, plagioclase and Fe-Ti oxides are the fractionated phases while K-feldspar is largely accumulated. In the light of the data presented above, slab breakoff is regarded as the geodynamic process responsible for the formation of the Daǧdibi Pluton in the middle Eocene.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2023/r/gumushane/12769
  A study on the magnetite skarn mineralization (Gümüşhane, Türkiye): a magnetic survey

  Sipahi, Ferkan; Sadiklar, M. Burhan; Gücer, Mehmet Ali; Aydin, Ali; Kara, Rasim Taylan

  Iron (Fe)-skarn mineralizations (Çambaşı, Dereli, Eğrikar, Karadağ, Kopuz, Sekü, Donguldere, Arnastal, Özdil, Ögene, İkizdere, Ovit Dağı, Kartiba, etc.) in the eastern part of the Pontides (NE Türkiye) are accommodated in the Pontide paleomagmatic arc and the eastern part of the Pontides Metallogenic Belt containing numerous various deposits. Fe-skarn mineralization around the Arnastal Plateau (Gümüşhane-Türkiye) is fragmentary in this area, which is covered with plants (grasses, flowers, etc.). Thus, it was attempted to describe the subsurface structures and Fe mineralization using an interpretation of the available geological and existing magnetic data in this area. Granitoid and volcano-sedimentary series (Upper Cretaceous) outcrop in the study area. These volcanosedimentary series consist of limestone, sandy limestone, marl, andesite, quartz andesite, basalt, and their equivalent pyroclastics. They include a thin layer of the red limestone (Upper Cretaceous) and olistolith recrystallized limestones (Jurassic-Lower Cretaceous). Zigana granitoid, intruding into all of these rocks, is high-K calc-alkaline and metaluminous and is classified as quartz monzonite, monzogranite, granite, and syenogranite as a result of its modal composition. Contact pyrometasomatic mineralization occurs in between the limestone and granitoids in the Arnastal Plateau. In addition to petrographic and mineralogical studies, magnetic methods were applied to an area of approximately 10 km2 to find any covered Fe deposits. Magnetic susceptibility values measured on the outcropped rocks ranged from 1 to 34 (10–7 SI) for limestone, 78 to 3750 (10–7 SI) for basalt, and 105 to 3946 (10–7 SI) for granitoids. It is considered that these ranges express the alteration (physical or chemical) of the rocks, their homogeneity, and the lack or presence of Fe minerals. The magnetic survey was conducted along a study area measuring 12,075 m long with 25 and/or 50 m station spacing. Processing of the magnetic data revealed the presence of eight buried Fe ores that could represent either massive or disseminated mineralization between the Sarıtaş and Kurtdere plateaus. Magnetite ore bodies may be present from the surface to a depth of approximately 15–25 m inside the limestone. In addition to the identification of new magnetite ore mineralization or bodies, a new geological map was designed by determining probable formation boundaries with this magnetic survey.

  İncele
• MakaleYalnız künye2022/r/gumushane/17319
  Gümüşhane Üniversitesinin Dijital Dönüşüm ve Covid-19 Pandemisine İlişkin Çalışmalarının Değerlendirilmesi

  Çam, Handan; Çakır, Günay; Zeybek, Halil İbrahim; Sipahi, Ferkan

  Dünya, 2019 yılında ortaya çıkan ve 2020 yılı başında pandemiye dönüşen SARS-CoV virüs salgını ile mücadele etmeye başlamış ve salgın tüm yaşam biçimimizi etkilemiştir. Bu zorlu süreçte tüm insanlık bir arada savaş vermek zorunda kalmıştır. Salgından önce teknolojik gelişmeler ve çevresel kirlilikler hayatımızın her alanında etkili olmaya başlamışken, salgınla eğitimde de radikal değişiklikler olmuştur. Ülkemizde salgın öncesi az sayıda üniversite uzaktan eğitimde ön planda yer almıştır. Yükseköğretim Kurulu, pandemiden önce, üniversitelerde dijital teknoloji kullanımını yaygınlaştırma stratejisi ile geleceği görerek etkili bir adım atmış ve “Yükseköğrenimde Dijital Dönüşüm Projesi” başlatmıştır. Bilgi teknolojileri kullanımının yaygınlaşması, öğrenme tekniklerinin değişmesi, toplumsal istekler, öğrenen/öğreten profili ve son olarak pandemi, dijital dönüşümde etkili olmuştur. Dijital dönüşümün gerekliliği, pandemi döneminde daha belirgin şekilde anlaşılmıştır ve yaşanılan zorluklar, toplumlarda farklı eğilimlerin daha hızlı benimsenmesine neden olmuştur. Gümüşhane Üniversitesi de Yükseköğretim Kurulu’nun 2018 yılında başlattığı Dijital Dönüşüm Projesi’ne ikinci aşamada dahil olmuştur. Bu çalışmanın ana amacı da Gümüşhane Üniversitesinin COVID-19 pandemisi dönemindeki dijital dönüşüm ve pandemi odaklı çalışmaların bir kısmını değerlendirmektir. Sonuç olarak, Gümüşhane Üniversitesinin pandemi süreci boyunca oldukça başarılı faaliyetler yürütmüş ve dijitalleşmeyi eğitimin her alanına yaymak adına önemli çabalar sarf etmiştir.

  İncele