Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2025Spatial and temporal analysis of seismicity and seismotectonic parameters in Albania region
Ormeni, Rrapo; Öztürk, Serkan; Silo, Erald; Bozo, Rrezart; Hoxha, Ismail; Mucaj, Dionald
A comprehensive analysis of b-value for the Albanian earthquakes was conducted using the instrumental earthquake catalogue of Albanian region. A total of 38,816 seismic events with magnitudes ML> 0.1 on the Richter scale were utilized. Statistical characteristics of the seismicity were examined based on b-value, as defined by the Gutenberg-Richter law. Considering the magnitude completeness (Mc-value) as 2.7, b-value was estimated as 1.09 ± 0.08 and it indicates a normal stress regime in the region. The Mc-value varies from 1.5 to 3.4, and spatial distribution of b-value ranges from 0.79 to 1.16. Higher b-values (> 1.0) were detected in the southernmost part of Albania, whereas lower b-values (< 1.0) were found in the western part, particularly within the Adriatic-Ionian fault zone and the Lushnje-Elbasan-Dibër transversal fault zone, as well as in the south-eastern Leskovik-Erseka-Korça fault zone. Regions with lower b-values correspond to areas with larger-magnitude events, while higher b-values are associated with smaller earthquakes. These findings suggest that b-values across Albania generally round 1.0, with lower values indicating moderate stress accumulation in the western region and within two other active seismic belts. The b-values less than 1.0 may signal areas of increased seismic potential. The occurrence probability of earthquakes across varying magnitudes was found to be very high (99%-100%) for seismic events with ML between 0.5 and 4.5, and lower (less than 95%) for events with ML > 5.5; it varied from 1% to 60% for events with larger ML > 6.0 for different Tr values. Recurrence periods for smaller magnitudes are relatively short (less than 1 year for magnitudes from 1.0 to 4.2), whereas for larger magnitudes (5.0 to 6.0), recurrence periods are longer, about 100 years. The Albanian region is characterized by a complex geological setting and significant seismic activity, and, thus, it can be stated that these types of analyses may be important in terms of seismotectonic evaluation and seismic hazard.
- Doktora TeziAçık Erişim2024Korunma motivasyonu teorisinin genişletilmiş modeline dayalı depreme hazırlık davranışlarını etkileyen faktörler ölçeği geliştirme çalışması
Hasan Yücel
Bireylerin depreme hazırlık kararlarını etkileyen faktörleri belirlemek için deprem tehlikesi yüksek bölgelerde yaşayan bireyler tarafından risk azaltıcı önlemlerin uygulanmasını incelemek amacıyla Korunma Motivasyonu Teorisinin 1983 yılında revize edilmiş ve genişletilmiş modeline dayalı Depreme Hazırlık Davranışlarını Etkileyen Faktörler Ölçeği geliştirme çalışması yapılmıştır. Ölçek geliştirme açısından metodolojik, bireylerde depreme hazırlık davranışlarını etkileyen faktörleri ortaya koymak açısından da tanımlayıcı araştırma tasarımı kullanılmıştır. Ölçek geliştirme pilot ve ana uygulamayı içeren iki süreçte gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada pilot uygulamada 50 katılımcıya ulaşılmıştır. Pilot uygulama sonrası ana uygulamada taslak ölçek küme örnekleme yöntemi ile seçilen 11 mahalleden toplamda 826 katılımcıya 12.12.2022-02.05.2023 tarih aralığında ulaşılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25 ve AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Aşırı değerler temizlendikten sonra 804 veri ile demografik değişkenler ve ölçek maddeleri değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği için ilk 402 kişilik gruptan alınan verilerle Açıklayıcı Faktör Analizi ikinci 402 kişilik gruptan alınan verilere ise Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçeğin son hali dört boyuttan 24 maddeden oluşmaktadır. Genel Cronbach alfa değeri 0,883 olup her boyut için 0,7'nin üzerindedir. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,898, Bartlett küresellik testi anlamlı ve açıklanan toplam varyans %51'dir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ölçüm ve yapısal modelin iyi uyuma sahip olduğunu göstermiştir. (χ2/df = 1,779; RMSEA = 0,44; CFI = 0,96; NFI = 0,91; TLI = 0,95; p<0,001). Bulgular Depreme Hazırlık Davranışlarını Etkileyen Faktörler ölçeğinin, insanların depreme hazırlık davranışlarına katılımını etkileyen faktörleri açığa çıkarmak için geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçek olduğunu göstermiştir. Çalışma sonucunda algılanan yeterliliğin bireylerin depreme hazırlık davranışlarına katılımında en önemli faktör olduğu saptanmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Şehir ve bölge planlamada jeofizik uygulamalar ve depremselliğin planlamaya etkileri
Rezzan Erdoğan
Şehir ve Bölge Planlama, kamu yararı esas alınarak sürdürülebilir ve risk faktörlerinden arındırılmış yaşam alanları oluşturmayı hedefleyen, sosyal, ekonomik ve fiziksel çalışmaların bütünü olarak tanımlanabilir. Aşamalı olarak yürütülen planlama sürecine farklı disiplinlerden birçok meslek grubunun bir araya gelerek katkı sağlaması, şehrin veya bölgenin gelecek imajının tasarımında önemli bir faktördür. Yalnızca günün ihtiyaçlarını karşılamak adına, doğal çevre ile denge kurmadan, alanın jeolojik, jeofizik ve jeoteknik özellikleri incelenmeden yürütülen çalışmalar günümüz kentlerinin bugünkü sorunlarını ortaya çıkarmıştır. Bu tez çalışmanın ilk aşamasında, Şehir ve Bölge Planlamada jeofizik uygulamaların yeri ve Türkiye'deki kullanım alanları incelenmiştir. İkinci aşamada, jeofizik biliminin çalışma alanlarından biri olan depremselliğin planlamaya etkisi değerlendirilmiş olup Adıyaman ili deprem tehlike analizi yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında, olasılıksal sismik tehlike analizinde uygulanan modellerden biri olan Gumbel uç değerler yöntemi kullanılmıştır. Adıyaman il merkezinden 200 km yarıçaplı bir alanı kapsayan bölge için 1900-2023 yılları arası kaydedilen depremlerin magnitüd değerleriyle, farklı zaman periyotlarında (orta ve uzun vadede) oluşabilecek depremlerin tekrarlanma süreleri ve oluşma olasılıkları tahmin edilmiştir. Sonuç olarak, istatistiksel değerlendirmelerle Adıyaman ili sınırları içerisindeki güncel deprem aktivitesi analiz edilmiş ve deprem tehlikesi açısından irdelenerek deprem riski ortaya konulmaya çalışılmıştır. Gumbel uç değerler dağılımına göre Mw=6.0, Mw=6.5, Mw=7.0 büyüklüklerinde depremlerin tekrarlanma periyodları 14 yıl, 36.6 yıl ve 95 yıldır. 5, 10, 30 ve 50 yıl içinde oluşma olasılıkları ise sırasıyla; Mw=6.0 için %30, %51, %88, %97, Mw=6.5 için %13, %24, %56, %74 ve Mw=7.0 için %5, %10, %27, %41 olarak belirlenmiştir.
- BildiriYalnız künye2023REGION-TIME-MAGNITUDE ANALYSES OF EARTHQAUKE ACTIVITY IN THE ELBASANI GEOTERMAL ZONE, ALBANIA
Ormeni, Rrapo; Öztürk, Serkan; Hasimi, Albana; Silo, Erald; Como, Elvin; Trofymchuk, O.; Rivza, B.
A detailed analysis of the b-value within the Elbasani fault zone, Albania, were studied. From instrumental seismicity in this area have been located 1830 seismic events, with magnitude Ml>0.5 Richter. In the zone of Elbasani, hot mineral water (thermal waters) spot out from natural springs which have been known since the 19th century. The statistical properties of seismicity are analysed by using b-value known as Gutenberg-Richter law. The magnitude of completeness (Mc) value is determined as 2.6, and the bvalue is calculated as 1.03 ± 0.06, and it is determined that the region has a normal stress level. It is seen that the Mc-value varies from 1.6 to 2.9, the b-value changes between 0.9 and 1.3. The regions with the large b-values (> 1.0) are estimated in the eastern parts of the of Elbasani zone. However, the regions with the low b-values (< 1.0) are observed in the north, west and southwest of Elbasani zone. The regions with the small b-values correspond to great-magnitude events, whereas the other large values are related to smallmagnitude earthquakes. These results reveal that b-values for all regions are well represented by a b-value typically close to 1.0. There are clear decreasing trends in temporal changes of b-values before the occurrences of some strong main shocks. The lower b-value indicate that there is still moderate stress accumulation in the southwest area of the Llinxha-Kozan thermal water belt. The b-values smaller than 1.0 indicate potential future earthquake area. Following the strong events, there are remarkable decreases in b-value as a function of time. Changes in b-value with time varies in a large band between 0.6 and 1.4. Probabilities of earthquake activity in different magnitude sizes show comparatively great values changing from 50-100 % for earthquakes of 0.5 ≤ Ml≤ 4.5 and the values relatively lower than 90 % for the earthquakes of 5.0 ≤ Ml. The Elbasani zone has a complex geological structure with a significant number of geothermal water resources and some features of seismicity.
- MakaleAçık Erişim2021A comprehensive spatiotemporal evaluation of the current earthquake activity in different parts of the Frakull-Durrës fault zone, Albania
Öztürk, Serkan; Ormeni, Rrapo
This study presents a detailed spatiotemporal analysis for the Frakull-Durrës (F-D) fault zone at the beginning of 2020. For this purpose, the most frequently used statistical seismicity parameters such as magnitude completeness, Mc-value, Gutenberg-Richter b-value, recurrence times, annual probabilities and standard normal deviate, Z-value, were mapped. The F-D fault zone was divided into two seismogenic subregions, and Mc-value was taken as 2.5 for both the south and north parts. The b-value was estimated as 0.83 ± 0.06 for the south part and 0.85 ± 0.06 for the north part. b-values for both zones are smaller than 1.0 and these values may be considered to be a larger stress accumulation to build up over time and to be released by the next possible earthquakes. Clear decreasing trends were observed in time variations of b-values before the occurrences of several strong main shocks. Analyses of annual probabilities and recurrence times suggest that the study region has an intermediate/long-term earthquake hazard in comparison to occurrences of strong/destructive earthquakes in the short term. Some anomaly regions of a small b-value and a large Z-value were found along the F-D fault zone at the beginning of 2020: i) among Lushnje-Tirana-Durrës including the middle part of the F-D fault zone, ii) in and around Lezha including the north end of the F-D fault zone. Thus, the combination of regions with the lowest b-value and largest Z-value may supply preliminary results for earthquake hazard, and these regions may be considered to be the most likely regions for future strong/large earthquakes in the F-D fault zone.
- MakaleYalnız künye2019A STUDY ON THE CHARACTERISTICS OF GÜMÜŞHANE SEISMICITY: ANALYSES OF REGION-TIME PARAMETERS
Öztürk, Serkan; Kaya, Aynur
The proposed study is focused on the identification of region-time characteristics of earthquakes in Gümüşhane, Turkey. Detailed statistical evaluations were achieved by considering the most frequently used size-scaling parameters such as seismotectonic b-value, fractal dimension Dc-value, standard normal deviate Z-value and recurrence time of earthquakes. Used earthquake catalog is homogeneous for duration magnitude, Md, and consists of 2902 shallow earthquakes with 1.0≤Md≤6.5 in about 47.76-years period between 1970 and middle of 2018. b-value is computed as 1.02±0.02 with a completeness level of 2.8, and this result indicates that frequency-magnitude distribution of seismicity in Gümüşhane is well represented with a b-value typically close to 1.0. Dc-value is calculated as 1.57±0.03 with a scale invariance between 4.96 and 86.28 km. This Dc-value means that seismic activity is more clustered in smaller areas or at larger scales in Gümüşhane. The analysis on the recurrence times of earthquakes implies that Gümüşhane has not a significant earthquake potential for the great earthquakes. Regional variation of b-value shows that small bvalues were observed in and around Kelkit and Köse, and these regions may have a possible earthquake hazard and risk in the future. Z-value analysis suggests that there are not noticeable seismicity rate changes in the mid-2018. These statistical results indicate that the seismic hazard is low and seismic risk is minor in the intermediate term in Gümüşhane.