Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Gümüşhane Süleymaniye Mahallesi'nde (Eski Gümüşhane) sürdürülebilir turizm planlaması
Ayda Turhan
Dünya üzerinde yaşanan nüfus, sanayileşme ve teknolojik gelişmelerin hızlı bir şekilde artması doğal kaynakların plansızca tüketilmesine tüketim değerlerinin de bu doğrultuda yükseliş göstermesine neden olmaktadır. Bu yükseliş sadece doğal kaynakları değil aynı zamanda tarihi çevreleri de etkileyerek kültürel ve ekonomik anlamda pek çok değerinde tahrip olmasına neden olmuştur. Turizm politikalarının uygulanması anlamında yaşanılan aksaklıklar ve alanında uzman olmayan kişilerin planlama çalışmalarında söz sahibi olması bölgede tahribatın artmasına neden olurken gelecek nesiller içinde ciddi bir engel oluşturmaktadır. Oluşan bu tahribatla beraber sahip olunan değerlerin korunmasının gerekliliği zamanla daha iyi anlaşılmış bu yönde bilinçlenme giderek artmıştır. Bu durum sürdürülebilirlik kavramını turizmde kullanmanın önünü açmıştır. Turizmin sebep olduğu yıkımı ancak sürdürülebilir bir anlayış ile hazırlanan planlama çalışmalarıyla engellenebileceği birçok toplumda kabul görmeye başlayan bir anlayış olma yolunu açmıştır. Bu çalışmayla, Gümüşhane Süleymaniye Mahallesindeki planlama çalışmalarının paydaş bakış açısıyla irdelenerek sürdürülebilir turizm ilke ve hedefleriyle bölge turizmini olumsuz etkileyen etmenlerin belirlenip sorunların çözümü için öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Süleymaniye Mahallesinin araştırma alanı olarak seçilmesinin temel nedeni mevcut planlama çalışmalarının eksikliğidir. Araştırmada temel olarak nitel araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış mülakat formu oluşturularak, bölgedeki turizm paydaşları ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları paydaşlar arasında fikir ayrılığı olduğunu, mülkiyet sorunlarından kaynaklı yatırımların eksik kalarak bölgenin tahribatını artırdığını, bölgede ciddi bir reklam ve tanıtım eksikliğinin olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın neticesinde Gümüşhane Süleymaniye Mahallesinde sürdürülebilir turizm planlamasının oldukça önemli ve gerekli olduğu tespit edilmiştir. Son olarak sürdürülebilir turizm planlamasına yönelik çalışmalara yardımcı olması amacıyla çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Ekoturizmde hizmet kalitesinin ölçülmesi: Gümüşhane örneği
Bayram Ergün
İnsanlar, yaşadıkları ülkelerdeki destinasyonları tanımak, başka ülkeleri gezmek ve farklı kültürleri keşfetmek amacıyla seyahat etmektedir. Bu ziyaretler oldukça geniş kapsamlı olmakla birlikte, bireylerin amaçları doğrultusunda farklılık göstermektedir. Bireylerin özel ilgi ve istekleri doğrultusunda şekillenen bu seyahatler turizm alanyazınında alternatif turizm veya özel ilgi turizmi olarak yer almaktadır. Dünya genelinde oldukça farklı turizm çeşitlerine doğru eğilim gösteren alternatif turizm türlerinden ekoturizm doğa temelli turizm uygulamalarının başında yer almaktadır. Özellikle sürdürülebilir turizm gelişimi için önem arz eden ekoturizm faaliyetleri Türkiye turizmi açısından da oldukça önemlidir. Bu araştırmada, ekoturizm alanında faaliyet gösteren işletmeleri ziyaret eden turistlerin elde ettikleri deneyimler doğrultusunda ekoturizm işletmelerinin sundukları hizmet kalitesini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni 2021 yılında Gümüşhane Zigana Dağı ile Limni Gölü' nü ziyaret eden ve ekoturizm faaliyetine katılan turistleri içermektedir. Araştırmada ECOSERV hizmet kalitesi ölçüm modeli kullanılmış ve Araştırma sonucu elde edilen veriler araştırma hipotezleri doğrultusunda yorumlanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde katılımcıların beklentilerini karşılamaya en yakın boyutun 'Empati' boyutu olduğu, beklentileri karşılamaya en uzak boyutun 'Güvence' boyutu olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hizmet kalitesi boyutları, katılımcıların yaş ve eğitim düzeylerine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Araştırma hipotezleri test edildiğinde 'Empati', 'Güvenilirlik', 'Güvence' ve 'Heveslilik' boyutlarının hizmet kalitesindeki değişimi pozitif yönde etkilediği ve varyansı %74 ile %87 arasında açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Sürdürülebilir kırsal turizm bağlamında ev pansiyonculuğunun değerlendirilmesi: Artvin örneği
Jalenur Zurnacı
Sürdürülebilir kırsal turizm, kırsal alanlardaki doğal kaynakların tahrip olmadan sürdürülebilirliğinin sağlanmasına uzun vadede yerel halkın ekonomik gelir elde etmesine yardımcı olmaktadır. Sürdürülebilir kırsal turizmin desteklediği konaklama Ģekli ise ev pansiyonculuğu modelidir. Bu model sürdürülebilir kırsal turizm ile beraber planlandığında, kırsal alanlarda istihdam yaratma, yerel kültürü tanıma, kırsal halkın yaĢam kalitesi ve yaĢam standardını artırmasına olanak sağlar. Sürdürülebilir kırsal turizm bağlamında ele alınan ev pansiyonculuğunun sosyal, kültürel, ekonomik ve çevresel etkilerini değerlendirmek bu çalıĢmanın temel amacıdır. ÇalıĢmada nitel araĢtırma yöntemi kullanılmıĢ olup, elde edilen veriler yarı yapılandırılmıĢ mülakat formu aracılığıyla toplanmıĢtır. AraĢtırmadan elde edilen sonuçlara göre ev pansiyonculuğunun Artvin ilinde çok yaygın biçimde ilerleme kaydedemediği, teĢvik ve desteklerden pansiyoncuların tam anlamıyla yararlanamadığı belirlenmiĢtir. Diğer taraftan bazı bölgelerdeki çok hisseli konut mülkiyetleri ileriye dönük ev pansiyonculuğu planlaması yapılmasının önüne geçmektedir. Aynı zamanda ev pansiyonculuğunun yerel halkın yaĢam kalitesini artırdığı, ekonomik gelirin tüm köy halkına yayıldığı ve köyde herhangi bir çevresel tahribata neden olmadığı araĢtırmanın diğer bir sonucudur. Ev pansiyonculuğu ile kırsal alanlardaki yerel halk ile ziyaretçiler arasında samimi iliĢkiler kurulduğu ve aile ortamı yaratıldığı için kültürel aktarımın da sağlandığı araĢtırma bağlamında ön plana çıkan diğer bir husustur. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir turizm, Kırsal turizm, Sürdürülebilir kırsal turizm, Ev pansiyonculuğu, Artvin.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Yeşil Yol Projesinin Trabzon yaylaları üzerine etkileri
Ömer Faruk Ekşioğlu
Türklerde yaylacılık faaliyeti Orta Asya'dan beri devam etmektedir. Bu faaliyet Anadolu'da genel olarak havaların ısınmaya başladığı nisan ayı sonu itibariyle başlamakta, sonbaharın sonlarına kadar devam etmektedir. Geleneksel anlamda yayla, coğrafi bir terim olarak; daimi yerleşme yerine göre genellikle daha yüksekte bulunan, hayvanlarla birlikte çıkılan, daha çok yaşlı ve çocuk nüfusun iştirak ettiği, oba, çadır gibi basit meskenlerin yer aldığı geçici yerleşme ünitesidir. Geleneksel yaylacılık faaliyetleri hayvan yetiştiriciliğine bağlı olarak çok eski zamanlardan günümüze kadar ekonomik bir faaliyet olarak devam etmektedir. Günümüzde yaylacılık geleneksel anlamı dışında, şekil değiştirerek aynı zamanda bir turizm faaliyetine dönüşmüştür. Kitle turizminin 1980'li yıllarda artmasıyla birlikte turizm faaliyetlerinin çevreye etkisi konusunda tartışmalar da artmış, gelecek nesillere doğal ve kültürel kaynakların bozulmadan aktarılabilmesi için sürdürebilirlik kavramı ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir turizm anlayışının sonucunu olarak da alternatif turizm çeşitleri gündeme gelmiştir. Alternatif turizm türlerinden biri olan yayla turizmi son yıllarda gelişmeye başlamış ve artan talep sonucu yayla turizmini desteklemek için bazı projeler gündeme gelmiştir. Ülkemizde bu amaçla yaylaların turizm potansiyelinden faydalanmayı artırmak için hazırlanan projelerden biri de "Yeşil Yol Projesi" dir. Bu projenin ilk kez resmi bir yayında zikredilmesi "Yayla Turizmi Gelişim Koridoru" adı altında, 2007 tarihli Türkiye Turizm Stratejisi Eylem Planı (2007-2023) adlı rapora dayanmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen 26 yayla turizm merkezinden 24'ü Karadeniz Bölgesi'nde yer almaktadır. Bu yayla turizm merkezlerinden 7 yayla merkeziyle Ordu ilk sırada yer alırken, çalışmaya konu olan Trabzon ili 6 merkez ile ikinci sıradadır. Yeşil Yol Projesi, 2012 yılında kurulan Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (DOKAP) tarafından yürütülen bir projedir. Proje ile Samsun'dan başlayarak Artvin'e kadar uzanan bu iller arasındaki yayların birbiri ile bağlantılarını sağlayarak daha kolay ulaşılmasını amaçlanmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Yayla Turizm Gelişim Koridorunun kavramsal bir koridor olduğu, bu kavramsal koridor ile Doğu Karadeniz'de yayla ve vadilerde yapılacak olan turistik faaliyetlerin belli bir turizm anlayışı (alternatif, agro, doğa vs.) ile geliştirileceği ifade edilmektedir. Konu ile ilgili kavramsal harita, koridorun Samsun-Hopa arasında geniş bir araziyi güneyden birbirine bağladığını göstermektedir. Yeşil yol güzergâhı; Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Bayburt ve Gümüşhane illerini kapsamaktadır. Bu çalışma, Yeşil Yol Projesinin Trabzon yaylaları üzerine etkilerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Konuya literatür taraması yapılarak başlanmış, arazi çalışmaları ve gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Arazide veri derleme sırasında seçilmiş konularla ilgili yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Dağılış haritalarının hazırlanmasında Coğrafi Bilgi Sistemleri tekniklerinden yararlanılmıştır. Trabzon, yayla turizm potansiyeli yüksek olan bir ildir. Nitekim, doğal güzellikleri, kültürel değerleri doğru değerlendirilebilirse ve tespit edilen sorunlar olan işletilen tesis sayısının az olması, gerçekleştirilen faaliyetlerin sınırlı ölçülerde kalması, çirkin yapılaşma, hava, su ve toprak kirliliği, bilgi, personel ve tanıtım yetersizliği gibi problemlerin Yeşilyol projesi kapsamında yapılacak çalışma ve planlamalarla çözüldüğü takdirde İlin tanıtımına ve bölge ekonomisine olumlu katkılar sağlayacaktır. Ayrıca, doğal ve kültürel kaynaklar korunacak ve yerel halk için yeni istihdam alanlarının açılmasına zemin hazırlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Doğal Çevre, Sürdürülebilir Turizm, Trabzon, Yayla, Yeşil Yol
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Uzungöl bölgesinde sürdürülebilir turizm gelişimi: Sürdürülebilir turizm göstergeleri bağlamında nitel bir araştırma
Melek Kılıç
Trabzon ili Çaykara ilçesine bağlı bulunan Uzungöl, günümüzde önemli bir turizm destinasyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. Uzungöl, turizm faaliyetlerinin 35-40 yıl gibi kısa bir süre içerisinde büyük artış gösterdiği bir bölgedir. Bu nedenle yıllar içerisinde artan kontrolsüz tesisleşme ve yoğun turistik talep, ileri ki dönemler için bir tehdit unsuru olarak değerlendirilebilir. Uzungöl bölgesinde gerçekleşen turizm faaliyetlerini sürdürülebilirlik kapsamında değerlendiren bu araştırma, sürdürülebilir turizm göstergeleri açısından bölgede sağlanan turizm politikalarının ve yaklaşımlarının gelişimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Buna göre yerel turizm paydaşlarının Uzungöl' ün sürdürülebilir turizm gelişimine ilişkin görüş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda Uzungöl bölgesinin sürdürülebilir turizm gelişiminin önünde engel oluşturan bazı unsurlar olduğu tespit edilmiştir. Buna göre; kontrol ve denetim ile teşvik ve desteklerde eksiklikler, alt-üst yapı yetersizliği, imar planının oluşturulamaması gibi sorunların bölgede sürdürülebilir turizmin gelişimine engel olduğu görülmektedir. Uzungöl' de turizmin geleceği konusunda özellikle yerel halk, akademisyen ve STK üyelerinin endişeli olduğu da elde edilen diğer bir sonuçtur.