Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1The mediating role of attitudes in the effect of human and environment-centered value orientation on green cosmetic product purchasing behavior: comparison of different countries
Baltacı, Duygu Çinar; Durmaz, Yakup; Baltacı, Furkan
The growing concern for environmental issues has reached a critical level, demanding immediate attention. With the widespread integration of cosmetic products into daily routines, the escalating environmental impact cannot be ignored. Consumers are increasingly scrutinizing the environmental footprint of their purchases and the practices of manufacturing companies. To maintain their competitive edge, businesses must proactively understand and address the evolving needs and expectations of their consumers. This study aims to reveal the relationships between consumers’ environmental values, attitudes toward green products, and green cosmetics purchasing behaviors to guide decision-makers in the cosmetics industry. In addition, the study also evaluated the impact of consumers’ cultural backgrounds on their attitudes toward green products and their purchasing behaviors in the green cosmetics sector. We conducted a comprehensive online survey by collecting primary data from 883 respondents from 10 countries in Asia and Europe. Our analysis used partial least squares (PLS) with SMART PLS to comprehensively examine the interrelationships between variables. An ecocentric orientation positively influences attitudes and purchasing behavior toward green cosmetic products, while an anthropocentric orientation has a negative effect. Additionally, consumers’ attitudes mediate the impact of environmental attitudes on purchasing behavior and counteract the negative effect of anthropocentric attitudes. Cultural differences significantly impact consumers’ attitudes and purchasing behavior for green cosmetics. The study’s findings offer valuable insights for cosmetic companies dealing with growing demand for cosmetic products and environmental awareness. The empirical support for existing literature is significant, and the study’s structural model enriches the green cosmetics literature. It’s essential to consider both consumers and producers for sustainable green cosmetic production, ensuring profitability and encouragement for producers.
AtıfScopus15WoS12OpenAlex11
İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Tüketicilerin yeşil satın alma davranışını etkileyen faktörler
Beyhan Günaydın
Son yıllarda teknolojideki ilerlemeler, nüfus artışları, doğaya rağmen birçok eylemin gerçekleştirilmesi kıt kaynakların hızla tüketilmesine ve ekolojik dengenin bozulmasına neden olmaktadır. İnsan sağlığı ve ekolojik dengenin sürdürülebilirliği amacıyla günümüzde ekolojik ürünler tercih edilmektedir. Doğayı koruma bilincinin gelişmesiyle de yeşil pazarlama kavramı ortaya çıkmış ve bu gelişmeler hazır giyim sektörünün de yeşil pazarlamaya yönelmesini sağlamıştır. Araştırma, günümüzde tüketicilerin hazır giyim sektöründe yeşil satın alma davranışlarını neye göre belirlediklerini ortaya koymak için yapılmaktadır. Çalışmada tüketicilerin kıyafet tercihlerinde etkili olan unsurlar araştırılıp belirlenmektedir. Sektörde doğa dostu kıyafetlerle ilgili tüketicilerin verdiği cevaplar değerlendirilerek elde edilen sonuçlarla gerek yazın hayatına gerekse işletmelere katkı sağlanması beklenmektedir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Google Forms aracılığı ile elektronik ortamda düzenlenen anket formu 404 hazır giyim tüketicisine ulaştırılmıştır. Bütün katılımcıların anketleri değerlendirilmiş olup anketlerin tümü araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada, ölçeklerin güvenirliliği için Cronbach Alfa Katsayısı ve geçerliliği için ise Faktör Analizi kullanılmıştır. Hipotezler Fark Testleri ve Yapısal Eşitlik Modeli Analizi ile test edilmiştir. Araştırmanın sonucunda yeşil sadakat, yeşil memnuniyet, yeşil imaj, algılanan kalite, çevre duyarlılığı ve fiyat duyarlılığının yeşil satın alma davranışını etkilediği belirlenmiştir. Tüketicilerin demografik özelliklerinin yeşil satın alma davranışı üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olduğu tespit edilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Influencer pazarlamada materyalizm ve hedonizm etkisi
Muhammet Yusuf Tokay
İnsanlık tarihinden bu yana süregelen tüketim olgusu halk arasında bir şeyin tüketilip yok olması anlamına gelirken, ekonomi biliminde ise yalnızca hür insanların mal ve hizmetleri kullanarak ihtiyaçlarını karşılanması olarak tanımlanır. Günümüzde sürekli olarak değişen ve gelişen teknolojik gelişmeler ve buna bağlı olarak artan sosyal medya kullanımı birçok alanı etkilediği gibi tüketim davranışlarını da etkileyerek farklı boyutlara taşımıştır. Özellikle sosyal medyanın insan hayatına girmesiyle beraber pazarlama faaliyetleri de bu durumdan etkilenerek çağın gerekliliğine cevap vermek amacıyla değişime uğramıştır. Yeni bir pazarlama faaliyeti olan influencer pazarlama geleneksel pazarlamaya göre daha düşük maliyetli ve daha geniş kitlelere hitap etmesi nedeniyle daha çok tercih edilir hale gelmiştir. Sosyal medya sayesinde kişilerarası etkileşimin artmış ve insanların sosyal statüleri daha da belirgin hale gelmiştir. Bu bağlamda insanlar sosyal statülerini arttırmak veya alışveriş yaparak haz almak amacıyla tüketim yapar hale gelmiştir. Çalışmanın amacı günümüzün revaçta pazarlama stratejisi olan influencer pazarlamanın tüketicilerin satın alma davranışları üzerindeki materyalizm ve hedonizm etkilerini tespit etmektir. Bu amaçtan yola çıkarak tüketicilerin hangi influencerlar'ı takip ettiği, takip ettiği influencer'a ne kadar güvendiği, ürün hakkında ne kadar bilgi alabildiği ve satın alma kararında ne kadar etkili olduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmamızda online anket yöntemi kullanarak influencer takipçisi olan 510 kişiden cevaplar alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS 28.0 paket programından ve R Studio yazılımından yararlanılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda ise influencerların tüketiciler üzerinde anlamlı bir etki düzeyine sahip olduğu düşünülmektir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Mağaza atmosfer faktörlerinin satın alma davranışı üzerindeki etkileri: Giyim sektörü açısından Türkiye ve Gürcistan karşılaştırması
Adnan Ateş
Son yıllarda pazarlama dünyasının değişmesiyle birlikte perakende alanında pazarlama faaliyetlerinin tanımı genişlemiştir. Giyim sektöründe tüketicilerin hizmet aldığı ve tanımlayabildiği mağazalar ve mağazaların atmosferik özelliklerinin öne çıkması, markaları deneyimlemesi, satın alma davranışlarını büyük ölçüde etkilemektedir. Hazır giyim perakendeciliğinin son yıllarda hızla gelişmesi insanların mağaza atmosferine verdikleri önemin artmasına neden olmuştur. Bu çalışmada mağaza atmosfer faktörlerinin satın alma davranışı üzerindeki etkileri giyim sektörü ele alınarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Türkiye ve Gürcistan'da faaliyet gösteren giyim sektöründeki mağazaların atmosfer düzenlerinin incelenmesi ve mağaza atmosferilerinin satın alma davraşı üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca müşterilerin alışveriş alışkanlıklarını belirlemek de çalışmamızın amaçları arasında yer almaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Kitap kapağı tasarımının tüketici satın alma niyetine olan etkisi: Konjoint analizi uygulaması
Kübra Arslantaş
Bu tez çalışmasının amacı, ambalaj tasarımının tüketici satın alma niyetine etkisinin konjoint analizi yardımı ile belirlenmesidir. Ancak daha derine inildiğinde çalışmamızda toplum ve bireysel gelişimin temel taşı olan kitaplar üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu araştırmada kitapların ambalajı olan kitap kapaklarının tasarımının tüketici satın alma niyetine olan etkisine yönelik bilgi üretmek hedeflenmiştir Bunun yanı sıra, aynı kitapların birçok yayın evinde farklı tasarımlarla basılmasından dolayı tüketicilerin kitapları satın alma niyetine girdiklerinde bu tasarım unsurlarının tüketicinin kararında etkili olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Literatür incelendiğinde konjoint analizi ve ambalaj ile ilgili birçok araştırma yapılmış olsa bile, böylesine önemli bir alan olan yayın sektöründe yani kitaplar üzerinde çok yetersiz sayıda çalışmanın olması çalışma konusunun belirlenmesinde önemli bir etken olmuştur. Çalışmanın bağımsız değişkenleri boyut, renk ve grafik tasarım olarak belirlenmiştir. Değişken ve düzeyler belirlenirken, kitap satın alma niyetinde olan tüketicilerin, temelde en çok dikkat edeceği tasarım unsurları üzerine düşünülmüş, birkaç katılımcı ile sözlü görüşmeler yapılmış ve farklı sektörlerde aynı konu üzerinde yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışma 572 tüketiciye online anket yöntemi ile uygulanmıştır ve elde edilen veriler konjoint analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ise, en yüksek fayda değerine sahip olan faktör, renk faktörü olarak bulunmuştur. Fayda değeri en yüksek olan düzeyler ise, sözsel uyarıcı, genel boy, turuncu renktir. Elde edilen sonuçlarda rengin tüketici satın alma niyetine etkisi çok fazla iken, boyut ve grafik tasarım faktörlerinin daha azdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Konut pazarlaması: Gümüşhane ilinde tüketicilerin konut satın alma davranışlarını ölçmeye yönelik bir uygulama
Özlem Şibil
Bu çalışmanın amacı, mülkiyet özellikleri, mülkiyet görünümü, mülkiyet çevresi ve batıl inanç olmak üzere dört bağımsız değişkenin konut satın alma niyeti üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada ayrıca demografik faktörlerin konut satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olup olmadığı da incelenmiştir. Bu çalışmaya ait veriler yüz yüze anket yönteminin ''elden bırakılan anketler'' biçimiyle toplanmıştır. Gümüşhane'de konut satın almak isteyen (serbest meslek, memur, esnaf, işçi, sözleşmeli personel, diğer çalışanlar, emekli ve ev hanımlarından oluşan) tüketicilere 600 anket dağıtılmış olup 522'i analize uygun bulunmuştur. Anket yoluyla toplanan verilerin analizinde Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi (SPSS 22) yazılımı kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlikleri Cronbach Alfa Katsayısı yöntemi ile test edilmiştir. Ölçeklerin geçerliliklerinde ise Faktör Analizi kullanılmıştır. Araştırmada iki örneklem grubu arasında ortalamalar açısından fark olup olmadığını belirlemek amacıyla "t testi" ve ikiden çok örneklem arasında ortalamalar açısından fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla "Anova testi" uygulanmıştır. Son olarak araştırma hipotezlerini ölçmek amacıyla Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre mülkiyet özellikleri, mülkiyet görünümü, mülkiyet çevresi ve batıl inanç değişkenlerinin konut satın alma niyeti üzerinde olumlu yönde bir etki tespit edilmiştir. Demografik faktörlerin konut satın alma niyeti üzerindeki etkisi incelendiğinde ise cinsiyet, medeni durum, yaş, gelir grupları ve sahip olunan mülk sayısının konut satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olduğu; öğrenim durumu ve mesleğin konut satın alma niyeti üzerinde anlamlı bir farklılığa neden olmadığı bulunmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Tüketicilerin sosyal medya reklamlarına yönelik satın alma davranışlarının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Ceren Aydın
İletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle birlikte günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen sosyal medya, işletmeler tarafından rakiplerinden ayrışmak ve doğrudan hedef kitleye ulaşmak için bir reklam aracı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca sosyal medya reklamları, işletmelerin bilinirliliğinin artmasına ve hedef kitleden geri dönüş almaları açısından önem arz etmektedir. Öte yandan sosyal medyada reklamveren işletmeler için tüketici satın alma davranışlarını bilmeleri başarılı olmalarının ön şartını oluşturmaktadır. Bu çerçevede üç bölümden meydana gelen araştırmanın birinci bölümünde teknoloji ve teknoloji kabul modelleri, ikinci bölümde sosyal medya ve tüketici satın alma davranışları literatür taraması ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde ise, tüketicilerin sosyal medya reklamlarına yönelik satın alma davranışlarını Teknoloji Kabul Modeli ile ölçen yüz yüze anket tekniği ile elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırma, kolayda örnekleme yöntemiyle Gümüşhane Üniversitesi'nde öğrenim gören ve sosyal medya kullanıcısı olan 450 öğrenciye uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, güven değişkeninin tutum ve niyet üzerinde tutum ve niyet değişkeninin ise satın alma davranışının gerçekleşmesinde pozitif bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015Tüketicilerin satın alma davranışlarında marka sadakati, marka imajı ve kalite algılamaları: Beyaz eşya sektöründe bir uygulama
Atif Kaya
Günümüz rekabet ortamında firmaların rakiplerinden öne geçebilmeleri, böylece piyasa payının önemli bölümünü ele geçirerek hayatta kalabilmeleri güçlü bir marka oluşturabilmelerine bağlıdır. Çünkü markalaşma ve güçlü bir marka yönetimi tüketici satın alma davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmada beyaz eşya sektöründe markalaşmanın tüketicilerin satın alma davranışı ile olan ilişkisi incelenmektedir. Bu doğrultuda marka sadakati, marka imajı ve algılanan kalite arasındaki ilişki ele alınmıştır. Çalışmada doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizi yöntemleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda algılanan kalite, marka imajı ve marka sadakati arasında pozitif ilişki olduğu görülmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2014Müşteri sadakati ile ağızdan ağıza iletişimin tüketici satın alma davranışlarına etkisi: Elektronik eşya sektörü üzerine bir uygulama
Erdem Özkan
Bu çalışma; müşteri sadakati ile ağızdan ağıza iletişimin satın alma davranışlarına etkisi birçok faktör ele alınarak incelenmiştir. Araştırma, işletmelerin etkinliğini artırarak finansal güce olumlu katkı sağlaması ve araştırmacılara yol göstermesi amacını hedeflemektedir. Araştırma verileri, 13.04.2013-10.05.2013 tarihleri arasında Trabzon il merkezinde 400 kişiye yüz yüze anket yöntemi uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenirlilikleri Cronbach Alfa Katsayısı yöntemi ile test edilmiştir. Ölçeklerin geçerliliklerinde ise, Faktör Analizi yöntemi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlilik ve geçerlilikleri belirlendikten sonra, araştırma hipotezleri çoklu regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma verileri SPSS 15.0 programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, müşteri sadakati ile ağızdan ağıza iletişimin tüketici satın alma davranışları üzerinde etkisi saptanmıştır.
