Yazarlar
- Ayşegül Bülbül(1)
- Büşra Nur Demir(1)
- Derya Mazı(1)
- Ebru Kuku(1)
- Kübra Yavuz(1)
- Merve Akay(1)
- Sefa Nas(1)
- Şeyma Ataç(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Öğrenilmiş çaresizlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite mezunu kadın işsizler üzerine bir araştırma
Derya Mazı
Çalışmanın amacı, öğrenilmiş çaresizlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi üniversite mezunu işsiz kadınlar bağlamında incelemektir. Ayrıca, bu değişkenleri demografik faktörlere göre incelemektir. Çalışmanın örneklemini Hatay ilindeki 260 üniversite mezunu işsiz kadın oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama yöntemlerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, Kişisel Bilgi Formu, Öğrenilmiş Çaresizlik Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde, frekans analizi, normallik testi, güvenilirlik analizi, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Öğrenilmiş çaresizliğin eğitim düzeyleri açısından anlamlı bir fark göstermediği, ancak medeni durum açısından incelendiğinde evli ve bekar olma durumuna göre değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. İşsizlik süresi ile arasında anlamsız ilişki, iş bulma umudu ile anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Yaşam doyumu ile eğitim düzeyi ve medeni durum açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaşam doyumunun işsizlik süresi ile arasında anlamsız ilişki olduğu saptanmıştır. Ancak iş bulma umudu açısından incelendiğinde yaşam doyumu ile anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Öğrenilmiş çaresizlik ile yaşam doyumu arasında anlamlı ilişki olduğu ve öğrenilmiş çaresizliğin yaşam doyumunu anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadın işsiz, Öğrenilmiş çaresizlik, Üniversite mezunu, Yaşam doyumu
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Kadın ve aile ilmihalleri
Ayşegül Bülbül
Bu tezde Müslüman bireylerin başucu kitabı niteliğinde olan, inanç, ibadet ve ahlak alanlarında ve hemen herkesin günlük hayatta karşılaşılması muhtemel meselelere yönelik bilgileri içeren ilmihal çalışmalarını bazı hususlara dikkat çekerek incelemeye çalıştık. İki bölümden oluşan çalışmanın, birinci bölümünde ilmihal kavramını açıklayarak bu çalışmaların bilgi kaynaklarından bahsettik. Sonrasında ilmihal çalışmalarının çeşitlerine yer verip bu çalışmaları hacimlerine ve konularına göre ayırarak inceledik. İlgili bölümdeki ilmihal çeşitlerinin içeriği ile ilgili öz cümleler ile bilgiler verdik. Bir kaçı çalışmada da incelenen, cumhuriyet öncesi ve sonrasında yazılmış olan kadın ve aile ilmihallerini tespit ederek yazılma nedenleri üzerine durduk. Bu bölümde, yazarların bu çalışmaları inşa ederken görüşleri de dikkate alınmıştır. Ayrıca günümüz şartları ve müminlerin ihtiyaçları da göz önüne alınarak çalışmaların yazılış nedenlerini incelemeye çalıştık. İkinci bölümde ise tezimizde incelemiş olduğumuz eserlerde yer alan temel konuların içeriklerine yer verdik. İlmihallerde konuların nasıl işlendiği, görüş farklılıkları, kullanılan kaynaklar, şekil ve üslupları, eserlerin hacimleri gibi birçok açıdan karşılaştırmalarda bulunduk. Son olarak kadın ve aile ilmihallerine yönelik yapılan değerlendirme ve tenkitlere değindik. Bu kısımda tezimizde ismen belirtmiş olduğumuz ilmihal çalışmalarından yola çıkarak kendi bulgularımıza ve tekliflerimize de dikkat çektik.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Avrupalı seyyahların gözünde 19. yüzyılda Osmanlı toplumunun aynası: Kadın
Ebru Kuku
Kadın kelimesi, dişi birey ifadesiyle örtüştürülmesine rağmen tüm toplumlar tarafından farklı anlamlarda kullanılmıştır. Tarihsel süreç içerisinde kadının rolü ve anlamı sürekli değişmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nu çeşitli sebeplerle ziyaret eden seyyahlar, toplumda saklı kalması gerektiğine inanılan kadının dünyasını merak etmiştir. Bu çalışma, 19. yüzyıl Osmanlı kadınının hayatına ilişkin kaynakların ve kayıtların yetersiz olması nedeniyle Avrupalı seyyahların gözüyle kadının dünyası ele alınarak hazırlanmıştır. Bu çerçevede hem Müslüman hem de gayrimüslim kadının fiziksel özellikleri, kılık ve kıyafeti, takıları, günlük hayatı ve aile hayatı ana başlıklar altında değerlendirilmiştir. Tez çalışması için literatür taraması yapılarak 19. yüzyılda Osmanlı topraklarına gelen Avrupalı seyyahlar belirlenmiştir. Bazı seyyahların kitapları "kadın" kavramını içermediği için değerlendirme dışı tutulmuştur. İncelemeler neticesinde "Osmanlı'da kadın" temasını barındıran 74 seyyaha ulaşılmıştır. Kaynaklardan elde edilen bilgiler belirlenen başlıklar altında değerlendirilmiştir. Özellikle kadın seyyahların notları kadınlarla bire bir görüşme imkanı buldukları için güvenilir bulunmuştur. Son bölümde, seyyahların belirlenen konulardaki gözlemlerinden genel yargılara ulaşılmıştır. Bu çalışmayla Avrupalı seyyahların gözüyle 19. yüzyıldaki Osmanlı kadınlarının hayatına ışık tutulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Türkiye'de yerel yönetimlerde kadının siyasete katılımı: Toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında 31 Mart 2019 yerel seçimleri örneği
Merve Akay
Türkiye'de ve dünyada kadınların siyasete katılımlarının erkeklere göre az olması, güncel tartışma konularından birisidir. Kadınların siyasette yeterince temsil edilmemesi, bu durumun temel nedenidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yerel yönetimlerde kadınların siyasete katılımını toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında araştırmaktır. Çalışmada online ortamda kadın belediye başkanları ile görüşmeler yapılmış ve derinlemesine mülakat yöntemi kullanılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre ataerkil toplum yapısı ve kadınları toplumda belirli rollerle sınırlı gören bakış açısı, kadınların yerel yönetimlerde siyasete katılımının önünde engeldir. Türkiye'de kadınların siyasete katılımı konusunda geçmiş dönemlere oranla artış olsa da erkekler ile arada büyük bir farkın olması bir eksikliktir. Kadınlara eşit fırsatlar tanınmaması, kadınların siyasete katılımını sınırlandıran bir faktör olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılan kadın belediye başkanları, kadınların kendilerine hak verilmesi beklemesi yerine kendilerinin hak talep etmesi yönünde önerilerde bulunmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İranlı kadınların gözünden Türk kadınlarının siyasi ve sosyal konumunun değerlendirilmesi
Büşra Nur Demir
Çalışmada, hem Türk kadınlarının geçmişten bugüne kazanılmış hakları saptanmakta hem de kadınların bu haklardan ne oranda faydalanabildiğine değinilmektedir. Yapılan bu çalışma ile Türkiye'de yaşayan İranlı kadınların, Türk kadınlarının siyasi ve sosyal konumlarını nasıl değerlendirdiğini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın bir diğer amacı ise toplumsal cinsiyet eşitliği kavramının Türk kadınlarındaki yansımasını tespit edebilmektir. Çalışmada, Türkiye'de en az 2 yıldır ikamet eden, Türkiye ve İran gündemini takip eden, en az lise mezunu 20 İranlı kadın katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmada, Türk kadınlarının sosyal ve siyasal haklarının İran'a göre daha fazla olduğu (özellikle medeni kanun konusunda), bu hakların kullanımında yaşanan sorunların benzer olduğu (ataerkil kültür yapısı) sonucu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmadan çıkan bir diğer sonuç ise İranlı kadınların gözünde, Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliğinin olmadığıdır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Manas Destanında kadın algısı
Sefa Nas
Destanlar, içerisinde barındırdığı yüzyıllardır süre gelen gelenek ve görenekleri aktarmasından dolayısı bir toplumun anlaşılmasında oldukça önemlidir. Uzun bir sözlü aktarım döneminden sonra yazıya geçirilen destanların oluşum sürecinde en önemli unsur, o destana konu olacak bir olayın meydana gelmiş olmasıdır. Türkler oluşturmuş olduğu yüksek medeniyet ve kültür nedeniyle destan açısından zengin bir millettir. Türk destanları genel olarak İslamiyet öncesi destanlar ve İslami dönem destanlar olarak sınıflandırılmıştır. Kırgız Türklerinin, Manas Destanı ile Türk kültürüne büyük katkıları olmuştur. Kırgızlar en eski Türk boylarından birini teşkil etmeleri nedeniyle Türk siyasi, sosyal ve kültürel hayatı hakkında bilgi sahibi olmamıza olanak sağlamışlardır. İslamiyet öncesi dönemde Türk kadınlarının sosyal ve siyasi hayatta oldukça aktif ve etkili olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu dönemde kadınların aile idaresinde ve devlet yönetiminde söz sahibi oldukları anlaşılmaktadır. İslamiyetin etkisiyle bu durum kültür açısından bazı değişikliklere uğramış olsa da devam etmiştir. Bu durumun en açıklayıcı örneği Kırgız Türkleridir. Manas Destanı incelendiğinde Kırgızların kadına vermiş olduğu önem ortaya çıkmaktadır. Manas Destanı içerisinde kadınlar sadece çocuk doğurmak ve onlarla ilgilenmekle sınırlandırılmamıştır. Onların toplum hayatının her alanında yer aldıkları görülmektedir. Kadınların sosyal hayatın dışında ata binip ok kullandıkları, gerektiğinde yurtlarını korumak için çarpışmaya girdikleri ve bunun için lazım olan silah kullanma becerisine sahip oldukları tespit edilmiştir. Manas Destanı'ndaki kadın tiplerinden Türk kültüründe kadına verilen değerin Kırgız Türklerinde de var olduğu anlaşılmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Türkiye'de kadın istihdamının sektörel ve bölgesel analizi
Şeyma Ataç
Bir ülkenin en önemli gelişmişlik göstergeleri arasında kadın istihdamı ve işgücü verileri yer almaktadır. Gelişmiş ülkelerde kadınların işgücüne katılım oranları yüksek olurken, az gelişmiş ülkelerde ve gelişmekte olan ülkelerde bu oran daha düşük düzeylerdedir. Kadınlar geçmişten günümüze sürekli çalışma hayatında yer almışlardır. Ancak gerçek anlamda ücret karşılığında işgücü piyasasında yer almaları ilk kez Sanayi Devrimi ile gerçekleşmiştir. Küreselleşmeyle birlikte ekonomik gelişmelerde değişiklik yaşanması kadınların işgücü piyasasında daha fazla yer alması beklentisini oluşturmuştur. Ancak toplumun değersel yargıları, annelik ve ev hanımlığı rolü, eğitim düzeyindeki düşük oranlar, toplumsal cinsiyet eşitliği gibi birçok sorunla karşı karşıya kalan kadınlar ağırlıklı olarak enformel sektörlerde yer almışlardır ve beklentinin aksine bir durum gerçekleşmiştir. Kadın istihdamının Türkiye'deki durumunu belirlemek üzere yapılan bu çalışmada, kadın istihdamı öncelikli olarak tarihsel çerçevede incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'deki on iki bölgede sektörel kadın istihdamına yer verilmiştir. Bölgesel erkek istihdamına karşılık kadın istihdamının hangi düzeyde olduğu incelenmiştir. Son olarak ise kadınların işgücü piyasasında yer almalarını etkileyen faktörlere, cinsiyete dayalı ayrımcılığa ve kadın istihdamını artırmaya yönelik düzenleme ve projelere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kadın İşgücü, Kadın İstihdamı, Cinsiyet Ayrımcılığı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2018Kadına yönelik şiddeti önlemede 'şiddet önleme ve izleme merkezi' (ŞÖNİM) ve 'kadın konukevinin' rolü -Trabzon ili örneği-
Kübra Yavuz
Kadına yönelik şiddet yaygın bir toplumsal sorundur. Ancak bu sorun çok geç ele alınıp incelenmiştir. Batı toplumlarında 1970'li yılların başında araştırmaların konusu haline gelen kadına yönelik şiddet Türkiye' de ise 1980'li yılların sonunda akademik araştırmaların ve hukukun konusu haline gelmeye başlamıştır. Yine Türkiye'de ancak 1970'li yılların başında araştırmaların konusu haline gelen kadına yönelik şiddet Türkiye' de ise 1980'li yılların sonunda akademik araştırmaların ve hukukun konusu haline gelmeye başlamıştır. Yine Türkiye'de ancak 1990'lı yıllardan itibaren sorunun anlaşılması ve çözümüne yönelik kurumsallaşmalar başlamıştır. Kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri ve Kadın Konukevleri önemli rol üstlenmiş olup, kadının yönlendirilmesi; sosyal, psikolojik, ekonomik açıdan güçlendirilmesi, hukuki destek verilmesi ve hayatlarını yeniden kurmalarına yardımcı olmaya çalışan kurumlar olmaktır. Bu araştırmada da Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinin ve Kadın Konukevlerinin şiddeti önlemedeki rolü tespit edilmeye çalışılmıştır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı 1 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi ve 1 Kadın Konuk evinde anketler uygulanmış ve toplamda 60 tane kadın ile görüşülmüştür. Araştırma; anket uygulamasında mülakat tekniğinin olanaklarından da yararlanarak kadınlarla bire bir görüşme tapılmıştır. Veriler SPSS 24. paket programına girilerek yorumlama, karşılaştırma ve değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kadına yönelik şiddet, Kadın Konukevleri, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi.