Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024The relationships between the multidimensional planned behavior model, green brand awareness, green marketing activities, and purchase intention
Baltaci, Duygu Çinar; Durmaz, Yakup; Baltaci, Furkan
Introduction: This study investigates the determinants impacting consumer purchasing behavior. Methods: Utilizing multidimensional planned behavior theory alongside measures of brand awareness and green brand awareness, this study examines the mediating role of multidimensional planned behavior theory. Empirical data were gathered through a survey conducted among Generation Z university students, yielding 638 responses. Analysis was performed on 590 valid responses. Results: Findings indicate that green marketing initiatives and green brand awareness positively influence consumers’ purchase intentions. Subdimensions of the theory of planned behavior (TPB), namely, attitude, subjective norms, and perceived behavioral control, serve to strengthen these relationships and mediate the interaction process. Conclusion: This study contributes novel insights to the burgeoning field of green marketing literature, offering a structural model for firms and policymakers. It suggests that companies can effectively engage in informal consumer education through green marketing efforts, thereby influencing consumers’ purchasing decisions via planned behavior. Moreover, such activities foster an increase in consumers’ green brand awareness, providing companies with an opportunity to promote conscious consumer behavior. The study's utilization of the TPB is both timely and original, particularly in its alignment with the United Nations 2030 Sustainable Development Goals.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Z kuşağı öğretmenlerinin kişilik tiplerine göre mesleki değerleri
Gönül Eroğlu
Kişilik bireyi diğerlerinden farklı kılan özelliklerinin tamamıdır. Kişilik ile ilgili kuramlar bu farklılıkların hangi faktörlerden kaynaklandığı, kişiliğin ortaya çıkmasını ve gelişimini ne kadar etkilediğini incelemiştir. Kişilik özellikleri biyolojik, ailesel, kültürel, sosyal, coğrafi ve fiziki birçok faktörden etkilenerek ortaya çıkmaktadır. Kişilik kuramlarında bireylerin dünyaya geldiği ve yaşadığı dönemin kişiliğin belirlenmesinde belirleyici olabileceği ifade edilmektedir. Dönemin siyasal, sosyal, ekonomik yapısı, teknoloji kullanımı vb. gibi faktörler o dönemdeki bireylerin benzer kişilik özelliklerine sahip olmasına neden olmaktadır. Her kuşağın kişilik özelliğine göre iş yaşamından beklentileri ve mesleki değerleri farklılaşmaktadır. Bu çalışmada iş yaşamında yerini yeni almaya başlayan Z Kuşağının kişilik özellikleri ve mesleki değerleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Kişilik özelliklerini belirlemek için "Beş Faktör Kişilik Ölçeği", mesleki değerleri belirlemek için "İş Değerleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bundan sonraki kuşakların yetiştirilmesinde en büyük etkiye sahip meslek çalışanlarından biri olan öğretmenler üzerinde yapılmıştır. Gümüşhane ilinde bulunan 276 Z Kuşağı öğretmenine anket yapılmış, elde edilen verilere SPSS 22.0 ve AMOS 25 programları uygulanarak korelasyon ve doğrusal regresyon analizi, frekans analizi, doğrulayıcı faktör analizi, bağımsız örneklem t testi ve anova testi ile veriler çözümlenmiştir. Z kuşağı öğretmenlerinin kişilik özellikleri ile mesleki değerleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kişilik Tipleri, Mesleki Değerler, Öğretmenler, Z Kuşağı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Z kuşağının bir sanat olarak edebiyata bakışı
Emel Turgut
Hızla dijitalleşen dünyada teknolojik gelişmeler hayatın her alanında geniş bir yer kaplamaktadır. Yoğun ve akıl almaz teknolojik gelişmelerin baş döndürücü hızla ilerlediği 2000'li yılı sonrasında insan hayatında, tarih boyunca görülmemiş hızda ve değerde büyük değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişimin hızla sürdüğü dijital çağa doğan bireyler için Z kuşağı adlandırılması yapılmaktadır. Aynı dönem aralıklarında doğan, doğdukları süreç içerisinde yaşanan ekonomik, toplumsal, siyasal olaylardan etkilenerek ortak bir kaderi paylaşan insan gruplarına kuşak adı verilmektedir. Z kuşağı da dijital dünyanın ilk yerli kuşağı olarak son yıllarda dikkatleri üzerine çekmektedir. Bu çalışmada; sabırsız, yaşamın her sahasında hızı önemseyen ve sürekli çevirim içi olma özellikleriyle tanınan Z kuşağının insanlık tarihinin en eski sanatı olan edebiyat karşısındaki tutumlarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Edebiyat insanın var olduğu andan itibaren en yakın yol arkadaşı, insanın ve toplumların dönüşümünün vazgeçilmez şahidi konumundadır. Bu bağlamda yeni jenerasyonun edebiyat sanatına olan tutumlarını ortaya koymak önem teşkil etmektedir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ili Ümraniye İlçesinde bulunan seçkisiz yöntemle seçilmiş ortaöğretim kurumlarının 11. ve 12. Sınıfında öğrenim gören 477 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Z Kuşağının Edebiyata Bakışına Yönelik Tutum Ölçeği ( ZKEBYTÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Z Kuşağının edebiyata yönelik tutumlarında, cinsiyetlerinin, okudukları okul türünün, sosyal medyanın etkisinde edebiyata yönelik tutumları karşısında anlamlı farklılıkları vardır. Sosyal medya ve yazma eğilimlerinin cinsiyet değişkenine göre analizinde ise anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır. Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Sanat, Sosyal medya, Tutum, Z Kuşağı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine bir araştırma
Kemal Can Türk
Tüketiciler her geçen yıl daha fazla mobil reklamlara maruz kalmaktadır. X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin mobil reklamları kabul davranışlarında farklılıklar olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma X, Y ve Z kuşağındaki tüketicilerin, mobil reklamları kabullenmelerini etkileyen tutumlar arasında farklılıkların var olup olmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Mobil reklamlarla ilgili literatürde mevcut çalışmalar olsa da mobil reklamların kabulü: X, Y ve Z kuşakları üzerine yeterli düzeyde bir araştırmaya ulaşılamaması nedeniyle bu araştırmanın literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen verilerin reklam verenlerin hedef kitleye uygun mobil reklam stratejileri geliştirmeleri için yarar sağlayacak olması araştırmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Araştırma evrenini Türkiye'de yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise Trabzon'da yaşayan mobil cihaz (cep telefonu, tablet vb.) kullanan X, Y ve Z kuşaklarındaki tüketiciler oluşturmaktadır. X Kuşağı 1965-1979, Y Kuşağı 1980-1999 yılları arasında doğan bireylerden oluşurken, Z Kuşağı 2000 yılından sonra doğan bireylerden oluşmaktadır. Hedeflenen amaca ulaşabilmek için kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır. X Kuşağı (43-57), Y Kuşağı (23-42), Z Kuşağı (18-22) yaş aralığını ifade etmektedir. Araştırmada elde edilen veriler yüz yüze anket tekniği ile elde edilmiştir. Trabzon il merkezinde (Ortahisar) 200 X Kuşağı, 200 Y Kuşağı, 200 Z Kuşağı üyelerine olmak üzere toplamda araştırmaya katılmaya gönüllü 600 tüketiciye yüz yüze anket uygulanmıştır. 600 anketten katılımcıların hatalı doldurduğu anketler elenerek 528 anketin analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda mobil reklamları onaylama/kabullenme üzerinde etkili faktörlerden algılanan yarar, içeriksel bilgi, algılanan özveri ve güven faktörleri üzerinde kuşaklara göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Dijital reklamcılıkta yeniden pazarlamanın (remarketing) satın alma niyeti üzerindeki rolü: Z kuşağı üzerine bir araştırma
Zeynep Karasu Akça
Dijitalleşmenin getirisi yeni pazar uygulamaları beraberinde yeni reklam uygulamalarını da getirmektedir. Sürekli bilgi, belge, reklam akışının söz konusu olduğu bu dijital iklimde rekabet edebilme şartları oldukça zorlamaktadır. Özellikle tüketicilere ulaşma ve onların ilgilerine hitap edebilme noktasında hem zaman, hem düşük maliyet, hem kişiselleştirme hem de ilgi çekici olabilmek pazarlama dünyasının yeni amaçları arasında yer almaktadır. Pazarlama karmasının önemli ögelerinden biri olan reklam ise bu hususta en önemli mekanizma olarak varlığını devam ettirmektedir. Geleneksel reklam anlayışı ve uygulamalarının yerini dijital reklam uygulamalarına bıraktığı bu alanda, tüketicilere hitap edebilmek ve seçilen olmak adına çeşitli reklam uygulamalarıyla karşılaşılmaktadır. Özellikle Google ile birlikte değişime ve gelişime uğrayan bu mecra da yeni uygulamalar her geçen gün kendine yer edinmektedir. Yeniden pazarlama (remarketing) uygulaması bu uygulamalar arasında en günceller arasında bulunmaktadır. Arama motoru reklamcılığıyla birlikte reklam sektöründe en büyük payı elinde bulunduran Google'ın dijital dünyada uygulamaya soktuğu yeniden pazarlama uygulamaları, hem tüketiciler, hem pazarlamacılar, hem reklamcılar için uygulanabilirliği ve sonuç alınabilirliği yüksek olan uygulamalar arasında kendine yer edinmektedir. Kişiselleştirilmiş reklam uygulaması olarak yer edinen yeniden pazarlama uygulamaları ayrıca ekonomik olması nedeniyle de reklamverenler için oldukça avantajlar sunmaktadır. Bu çalışmada da günümüz dijital reklam uygulamaları genel anlamda incelenmiş olmakla birlikte özellikle yeniden pazarlama reklamlarının (remarketing) tüketicinin satın alma niyeti üzerindeki etkileri incelenmiştir. Z kuşağı olarak adlandırılan ve teknolojiyi en iyi şekilde kullanabilme yetileriyle tanınan tüketiciler üzerinde yapılan anket çalışması ile yeniden pazarlama (remarketing) uygulamalarının satın alma niyetleri üzerindeki etkileri incelenmiş olup, bu alandaki literatüre de katkı sağlayacağı beklenmektedir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki Z kuşağı mensubu bireyler oluşturmaktadır. Ancak zaman, maliyet ve sosyal kısıtlılıklar nedeniyle tüm evrene ulaşmak mümkün olmadığından, örneklem için kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve araştırma Z kuşağını temsilen 18-23 yaş aralığında toplam 617 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma modellerinden online anket yöntemi uygulanmış olup, 29.04.2020-16.05.2020 tarih aralığında Google Formlar'da hazırlanan anket formu, sosyal medya platformları ve mail kullanılarak katılımcılara ulaştırılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 ve AMOS 22.0 yazılımlarından faydalanılmış olup, frekans analizi, doğrulayıcı faktör analizi, karelosyan analizi, regresyon analizi, Anova ve bağımsız örneklem t-testi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, reklamın niteliğini oluşturan bilgilendiricilik, eğlence, güvenirlilik ve ekonomiye yararlılık faktörlerinin yeniden pazarlama (remarketing) reklamlarına karşı olumlu tutumun ve ardından da satın alma niyetinin oluşturulmasında etkili olduğu anlaşılmıştır. Özellikle yeniden pazarlama (remarketing) reklamlarına yönelik satın alma niyetinin oluşmasında, güvenilirlik, reklamın eğlenceli oluşu ve ekonomiye yararlılık etkenlerinin, bilgilendiricilik etkenine göre daha etkili oldukları sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital Reklamcılık, Arama Motoru Reklamcılığı, Yeniden Pazarlama (remarketing), Satın Alma Niyeti, Z Kuşağı
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020X, Y ve Z kuşaklarının Instagram ve Facebook aracılığıyla oluşturdukları imaj
Şakira Özkan
Sosyal medya uygulamaları arasında oldukça popüler olan Instagram ve Facebook, kullanıcılar tarafından aktif olarak kullanılmaktadır. Kuşaklara göre farklı kullanım şekli ve düzeyi olan bu uygulamalar, imaj oluşturmaya çalışan bireyler için uygun imkanlar sunmakta ve bu doğrultuda olumlu ya da olumsuz geri dönüşlerin yapılmasına da fırsat tanımaktadır. Bu çalışmada, X, Y ve Z Kuşağının Instagram ve Facebook aracılığıyla oluşturdukları imajları araştırılmış ve bu kapsamda bulgular elde edilmiştir. Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemi seçilmiş olup yüz yüze anket tekniği ile çalışmaya uygun anket soruları yöneltilerek elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın örneklemini Gümüşhane ilinde ikamet eden 300 X Kuşağı, 300 Y Kuşağı ve 300 Z Kuşağını temsil eden bireylerden oluşan toplam 900 katılımcı kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulguların analizi sonucunda katılımcıların genel itibariyle X, Y ve Z Kuşağının sosyal medya kullanımlarıyla imaj oluşturma tutumlarında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.