Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2024İnşaat Malzemesi Olarak Kullanılan Beton Örneklerinde Uçucu Külün Radyasyon Koruma Etkinliği Üzerindeki Etkilerinin EGS4 Kodu Kullanılarak Hesaplanması
Esra, Yilmaz Bayrak
Bu çalışmanın temel amacı, inşaat malzemesi olarak kullanılan beton örneklerinde çimentonun azaltılarak ve yerine uçucu kül kullanılmasının radyasyon koruma etkinliği üzerindeki etkilerini belirlemektir. Beton örneklerinin radyasyon koruma etkinliği, EGS4 kodu kullanılarak hesaplanmış ve teorik olarak XCOM verileri ile karşılaştırılarak tartışılmıştır. 59.5 ile 1332 keV arasındaki gama ışını enerji aralığında, uçucu kül ile karıştırılmış beton örneklerinin kütle soğurma katsayıları (μ/ρ), teorik olarak incelenmiştir; bu inceleme WinXcom ve EGS4 simülasyonlarıyla gerçekleştirilmiştir. Hesaplanan kütle soğurma katsayıları kullanılarak ortalama serbest yol (MFP), yarı değer tabakası (HVL), radyasyon koruma etkinliği (RPE), etkili atom numarası (Zeff) ve gama ışını kerma katsayıları (kγ) gibi çeşitli koruma parametreleri belirlenmiştir. İnşaat malzemesi olarak kullanıldığında betonun bileşiminde çimentonun azaltılması ve uçucu kül eklenmesinin, radyasyon koruma etkinliği üzerinde etkileyici değişikliklere yol açtığı gözlemlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2023Determination of Radioactivity Levels in Soil Samples of Recep Tayyip Erdogan University Campus in Rize Province
Baltaş, Hasan; Esra, Yilmaz Bayrak
Recep Tayyip Erdogan University Zihni Derin Campus, situated at the Eastern Black Sea Region of Turkey, in the province of Rize, was established on a land area of approximately 3.254.430.28 m². It was found that tea, which was thought to be affected by radiation after the nuclear accident at the Chernobyl Nuclear Power Plant, was buried in sacks in this area, which was used as a tea factory before. Therefore, it is crucial to determine the radiation levels in the campus area. In this study, the quantities of artificial (137Cs), and natural (226Ra, 232Th, and 40K) radionuclides, were assessed using a high purity germanium detector (HPGe) in 15 soil samples collected from the Zihni Derin Campus of Recep Tayyip Erdogan University in Rize. For 226Ra, 232Th, 40K and 137Cs the activity values of soil samples varied from 43.78 to 62.58, 29.85 to 41.61, 132.48 to 346.44 and 3.90 to 202.94 Bq kg-1, respectively. Upon comparison with the average global values provided by the UNSCEAR (2000), it was observed that the mean activity values for 226Ra and 232Th in the soil samples were higher. Conversely, the average activity concentrations for 40K and 137Cs were found to be lower than the world average values reported by UNSCEAR (2000). Furthermore, radiological hazard indexes were calculated and compared with internationally acceptable values. This research demonstrates that there are no health concerns for individuals exposed to the soil samples in the study area.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleAçık Erişim2021⁶⁰Co Radyoaktif Nokta Kaynaği ile Uçucu Külün Gama Radyasyon Koruma Özellikleri
Külekçi, Gökhan
Gelişmekte olan beton teknolojisi sayesinde hafif beton ve uçucu kül betonla ilgili birçok alanda kullanılabilmektedir. Dünyanın güncel sorunlarından olan radyasyondan, korunmak için birçok araştırmacı uçucu külü kullanmış fakat çok az sayıda araştırmacı hafif beton üzerinde çalışmıştır. Radyasyonun etkilerinden korunmak için araştırmacılar ağır beton ve ağır agregalar kullanılarak gama ışını soğurma miktarlarını incelenmiştir. Bu çalışmada c sınıfı uçucu kül, çimento yerine %30-50-100 dozajlarında kullanılarak 3 farklı hafif beton hazırlanmıştır. 50*50*50 mm boyutlarında hazırlanan kompozit bloklar üzerinde yoğunluk ve basınç dayanımı deneyleri yapılmış, doğrusal zayıflama katsayısı (cm-1), kütle zayıflama katsayısı (MAC) ve onuncu katman değeri (TVL) (cm) gibi radyasyon etkileşim parametreleri ölçülmüştür. Radyasyon etkileşim parametreleri HP Ge gama dedektörü kullanılarak elde edilmiştir. Radyasyon ölçümleri için 1173 keV (⁶⁰Co) ve 1332 keV (⁶⁰Co) olarak 2 farklı foton enerjisi kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda uçucu kül içeriği arttıkça basınç dayanımının azaldığı, hazırlanan kompozitlerinden %100 uçucu kül içeren örneklerin basınç dayanımının en az olduğu, uçucu kül miktarı düştükçe yoğunluğun arttığı belirlenmiştir. Hazırlanan kompozitlerde enerji seviyeleri arttıkça doğrusal zayıflama katsayısı arttığı görülmüştür. Bu çalışma sayesinde birçok alanda kullanılan uçucu küllerin radyasyon kalkanı olarak kullanılabileceği ortaya konmuştur. Ayrıca bu çalışma ile radyasyon kalkanı üretiminde, ağır agrega kullanılmaması ve hafif beton üretilmesi nedeni ile kalkan üretim maliyeti önemli derecede düşecektir
AtıfTR Dizin3İncele - Proje2018Doğu Pontid Orojenik kuşağında yerleşen volkanik kayaçların Radyojenik ısı üretim (RHP) potansiyelinin belirlenmesi
Aydınçakır, Emre; Akaryali, Enver; Maden, Nafiz
Bu çalısmada Dogu Pontid Orojenik kusagında (KD TÜRKIYE) yer alan Artvin-Borçka, Gümüshane ve Trabzon civarında yüzeyleyen Tersiyer yaslı volkanik kayaçların radyojenik ısı üretimi ve bunun jeolojik kaynakları ortaya konulması hedeflenmistir. Böylece yüzeydeki radyojenik ısı üretimi (RHP) ile kabugun derinliklerindeki ısı akısı arasında iliskinin kurulması saglanmıstır. Yüzeyde ölçülen ısı akısı üst kabuk içindeki radyoaktif elementlerin parçalanması sonucunda ortaya çıkan ısı (radyojenik ısı) ile alt kabuk-üst mantodan aktarılan ısı olmak üzere iki farklı kaynaktan olusmaktadır. RHP üst kabukta yer alan kayaçların bünyesinde bulunan Uranyum (U, ppm), Toryum (Th, ppm) ve Potasyum (K, %) gibi radyoaktif elementlerin bozunması sonucu olusmakta ve yüzeydeki ısı akısına katılmaktadır. Bu projede çalısmasında RHP degerlerini belirlemek için kayaçların bünyelerinde yer alan U, Th ve K degerleri Gamma Ray Spektrometre cihazı ile ölçülmüstür. Ortalama K degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2,19±0,87%, 0.90±0.70% ve 0.59±0.53%, ortalama U degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2,11±0,77ppm, 1.29±0.68ppm ve 0.90±0.32ppm, ortalama Th degerleri ise Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 6,55±2,32ppm, 2.49±1.93ppm ve 1.33±0.60ppm olarak hesaplanmıstır. Ortalama Th/U degerleri Trabzon için 4.21±1.0; Borçka yöresi için 2.81±0.8 ve Gümüshane yöresi için 4.01±1.0 olarak; ortalama U/Th degerleri Trabzon yöresinde 0.25±0.1, Borçka yöresinde 0.39±0.1 ve Gümüshane yöresinde 0.27±0.1 olarak hesap edilmistir. Proje kapsamında toplanan toplam 100 adet kayacın ortalama yogunluk degerleri Trabzon, Borçka ve Gümüshane yöreleri için sırasıyla 2.61±0.23 grcm-3, 2.64±0.18 grcm-3 ve 2.62±0.13 grcm-3 olarak tespit edilmistir. K, U, Th ve yogunluk verileriyle RHP degerleri üç farklı bölge için hesaplandıgında Trabzon için 1,16±0,35 ?Wm^(-3), Borçka için 0.58±0.33 ?Wm^(-3) ve Gümüshane için 0.37±0.11 ?Wm^(-3)olarak belirlenmistir. Bu proje kapsamında inceledigimiz Dogu Pontid orojenik kusagında yer alan Tersiyer yaslı kayaçların tüm bölgelere ait veriler degerlendirilerek üst manto kaynaklı magmadan yitim iliskili olarak türedikleri sonucuna ulasılmıstır. Magmanın yükselmesi asamasında yada magma odacıklarında alt kıtasal kabuk malzemelerince kirletildigi kanaatine varılmıstır.
- MakaleYalnız künye2016Gümüşhane Merkez ve Merkeze Bağlı Bahçecik Köyü Su Kaynaklarının Radyoaktivitesinin Tayini
Kaya, Selim; Karabidak, Salih Mustafa; Kaya, Ali
Bu araştırmada, Gümüşhane ili Bahçecik köyü yayla bölgesi, Gümüşhane merkez ve merkeze bağlı Bahçecik köyü şebeke sularının radyoaktivitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, içme suyu olarak kullanılan kaynak suların insan sağlığına zararlı miktarda radyoaktivite taşıyıp taşımadığının belirlenmesi ve Bahçecik köyü yayla bölgesine yapılacak içme suyu barajından Gümüşhane ili içme suyunun karşılanmasının planlanması bakımından önemlidir. Çalışmada, bölgedeki kaynak sularından alınan numunelerin toplam Alfa-Beta analizleri Türkiye Atom Enerjisi Kurumu İstanbul Küçükçekmece'deki araştırma merkezine gönderilerek orada yapılmıştır. Gama analizleri ise Üniversitemiz laboratuvarlarında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar toplam Alfa Bahçecik yayla bölgesinde en düşük ve en yüksek; <10 mBq/L ve <20 mBq/L toplam Beta da 13 ±1 mBq/L ve 50±10 mBq/L belirlenmiştir. Bahçecik köyünde çeşmede toplam Alfa 40±10 mBq/L ve şebeke suyunda <10 mBq/L toplam Beta çeşmede 70±10 mBq/L ve şebeke suyunda 50±10 mBq/L olarak belirlenmiştir. Gümüşhane merkez şebeke suyunda ise iki noktadan alınan numuneler için toplam Alfa değerleri sırasıyla 30±10 mBq/L ve 40±10 mBq/L ve toplam Beta değerleri 112±10 mBq/L ve 118±10 mBq/L olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçlarında belirlene toplam Alfa-Beta değerlerinin üç bölgede de insan sağlığına zarar verecek değerler olan toplam Alfa'da 0.5 Bq/L, toplam Beta'da 1 Bq/L'nin altında olduğu görülmektedir. Gama analizinden elde edilen sonuçlara göre, 226Ra için 4.6 mBq/L ile 5.5 mBq/L, 232Th için 2.1 mBq/L ile 3.6 mBq/L; 40K içinde 91.25 mBq/L ile 117.9 mBq/L aralığında olduğu belirlenmiştir. Bu değerler için hesaplanan yıllık etkin doz eşdeğerleri, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) içme suları için belirlediği yıllık etkin doz eşdeğerinin üst sınırı olan 0.100 mSv/y'in çok altındadır. Gümüşhane ili şebeke suyu, Bahçecik köyü şebeke suyu ve Bahçecik köyü yayla bölgesindeki doğal su kaynaklarının insan sağlığına zarar verecek derecede radyoaktivite taşımadığı tespit edilmiştir
AtıfTR Dizin3İncele