Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1Determining the effect of blockchain technology on the medical waste management process in the circular economy framework using integrated FUCOM-ARAS methods
Batar, Bilge; Peker, İskender
Background: The circular economy concept aims to reduce environmental impact by promoting resource reuse, minimizing waste through input reduction, and lowering costs. Rising costs are leading healthcare facilities and other organizations to prioritize medical waste management. Blockchain technology, introduced in 2008, functions as a database of auditable and traceable transactions built on a network of trust-based blocks. Key features such as transparency, reliability, accessibility, flexibility, and automation can significantly enhance the efficiency of medical waste management processes, thereby contributing to the circular economy. Objective: This study aims to evaluate the effectiveness of medical waste management—critical for healthcare institutions and sustainable development—within the framework of the circular economy. Multi-criteria decision-making (MCDM) techniques are used to assess the contributions of blockchain technology to this process. Methods: A literature review was conducted to identify relevant criteria and alternatives. The Full Consistency Method (FUCOM), an MCDM technique, was used to calculate the weight of each criterion. The Additive Ratio Assessment (ARAS) method was applied to rank the alternatives. Conclusion: According to the analysis's findings, transparency, traceability, and dependability are the three most important criteria, respectively. The stages of medical waste storage, disposal, and transportation have the highest priority ratings among the available options. According to these results, incorporating blockchain technology into medical waste management can significantly improve system traceability and reliability, enhancing its role in the circular economy. Notably, the storage phase is the most appropriate for implementing blockchain. However, the other phases’ comparatively high appropriateness scores attest to the technology's capacity to be used efficiently across the waste management cycle. This integration promotes traceable and transparent procedures, guaranteeing dependable waste management procedures in healthcare facilities and supporting the objectives of the circular economy and sustainability. Additionally, the sensitivity analysis shows that when the weighting of criterion is altered, the ranking of alternatives changes as well. This dynamic interaction emphasizes how blockchain technology may be successfully integrated into all phases rather than being restricted to just one because waste management is cyclical and holistic.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex3İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Döngüsel ekonomi çerçevesinde tıbbi atık yönetim sürecine blokchain teknolojisinin etkisinin bütünleşik FUCOM-ARAS yöntemiyle belirlenmesi
Bilge Batar
Döngüsel ekonomi kavramı kaynakların yeniden kullanımını sağlamak, girdileri düşürerek atık üretimini en az seviyeye çekmek ve maliyetleri azaltmak gibi amaçlar edinerek çevre üzerindeki yükü azaltmaya odaklanmıştır. Maliyetlerin artışı sağlık tesislerinin ve beraberinde birçok kuruluşun tıbbi atık yönetimine odaklanmasını gerekli kılmaktadır. 2008 yılında ortaya çıkan blokzincir teknolojisi, güvenilir bloklar bütününden meydana gelen denetlenebilir ve izlenebilir işlemlerden oluşan bir veri tabanıdır. Bu teknolojinin şeffaflık, güvenilirlik, erişilebilirlik, esneklik, dijitallik/otomatiklik vb. özellikler barındırması tıbbi atık yönetim sürecine akabinde döngüsel ekonomik sisteme çeşitli avantajlar sağlayabilir. Bu kapsamda çalışmanın amacı sağlık kuruluşları ve sürdürülebilir kalkınma için önem arz eden tıbbi atık yönetim sürecinin etkinliğini döngüsel ekonomi çerçevesinde ve blokzincir teknolojisinin bu sürece olan katkısını göz önüne alacak şekilde çok kriterli karar verme teknikleri (ÇKKVT) ile değerlendirmektir. Çalışmada yer alan kriter ve alternatifler literatür araştırması ile belirlenmiştir. Kriterlerin önem ağırlıklarının hesaplanması ÇKKV yöntemlerinden Full Consistency Method (FUCOM) yöntemi ile elde edilmiştir. Alternatiflerin sıralanması ise ÇKKV yöntemlerinden Additive Ratio Assessment (ARAS) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda blokzincir teknolojisinin döngüsel ekonomi çerçevesinde tıbbi atık yönetim sürecinde potansiyel faydası en yüksek kriter güvenilirlik iken yönetim sürecinde entegrasyonunun en etkin olduğu aşama tıbbi atıkların depolanması aşaması olarak belirlenmiştir.