Yazarlar
- Altun, Fatma(1)
- Efe, Burak(1)
- Efe, Ömer Faruk(1)
- Gül Uçak(1)
- Kurt, Mustafa(1)
- Köseoğlu, Ali(1)
- Şahin, Rıdvan(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2026Turizm amaçlı kullanılacak yeraltı mağaralarında iş sağlığı ve güvenliği risklerinin analizi: Gümüşhane Akçakale Mağarası örneğinde FMEA ve HAZOP uygulaması
Gül Uçak
Bu çalışma, doğal bir yeraltı ortamı olan Akçakale Mağarası’nda iş sağlığı ve güvenliği (İSG) perspektifinden risklerin değerlendirilmesini ve mağara ortamına özgü tehlike faktörlerinin sistematik olarak analiz edilmesini amaçlamaktadır. Geleneksel olarak endüstriyel alanlarda kullanılan risk değerlendirme yöntemlerinin doğal ortamlara uyarlanabilirliği incelenmiş; bu kapsamda FMEA (Hata Türleri ve Etkileri Analizi) ve HAZOP (Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi) yöntemleri birlikte kullanılarak bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır.Bu yönüyle çalışma, doğal bir kapalı alan olan mağaralarda İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarına yönelik literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada mağara içi fiziksel, kimyasal, biyolojik, çevresel ve jeolojik risk faktörleri; hava kalitesi, nem, sıcaklık, gaz birikimi, çökme riski ve mikroklimatik değişkenler çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca mağara içi çevresel koşulların insan sağlığı üzerindeki olası etkileri değerlendirilmiş ve risklerin şiddet, olasılık ve tespit edilebilirlik parametrelerine göre sınıflandırılması yapılmıştır. Elde edilen bulgular, mağara ortamlarında en kritik risklerin çökme potansiyeli, gaz birikimi ve mikroklimatik dengesizlikler olduğunu göstermiştir. FMEA ve HAZOP yöntemlerinin birlikte kullanılması, risklerin yalnızca tanımlanmasını değil aynı zamanda önceliklendirilmesini ve yönetilebilir hale getirilmesini sağlamıştır. Sonuç olarak bu tez, yeraltı doğal ortamlarında güvenli çalışma ve araştırma koşullarının geliştirilmesi için uygulanabilir bir risk değerlendirme modeli ortaya koymakta ve gelecekte yapılacak benzer çalışmalar için metodolojik bir çerçeve önermektedir.
- MakaleAçık Erişim2025Scopus SJRQ1A novel q-ROHFS prospect theory based MABAC method for failure mode risk prioritization in aircraft landing systems
Köseoğlu, Ali; Altun, Fatma; Şahin, Rıdvan
Failure mode risk prioritization is crucial in aircraft landing systems, where undetected or misjudged failures can lead to catastrophic outcomes. Effective risk analysis enables proactive maintenance and enhances aviation safety in such critical phases of flight. In this study, a novel hybrid decision-making framework is proposed to prioritize failure modes in aircraft landing systems by integrating the Multi-Attributive Border Approximation Area Comparison (MABAC) method with Prospect Theory under a q-Rung Orthopair Hesitant Fuzzy Set (q-ROHFS) environment. Traditional failure modes and effects analysis (FMEA) approaches often suffer from rigid weighting schemes, lack of sensitivity to expert hesitancy, and an inability to incorporate psychological factors such as risk aversion or subjective evaluations—especially in high-risk domains like aviation. To address these limitations, the proposed model incorporates human psychological behaviour and uncertainty in expert assessments. Prospect Theory is employed to capture decision makers’ risk attitudes and reference-dependent evaluations, while q-ROHFSs allow more flexible and comprehensive representation of hesitant and uncertain information. In this approach, Best-Worst Method (BWM) is used to determine the relative importance of risk factors for each decision maker, and their individual weights are obtained using TOPSIS-based similarity measures. A novel generalized q-ROHF Minkowski distance measure is also introduced and implemented to determine the weights of decision makers in the TOPSIS method, as well as to construct the prospect decision matrix and the distance matrix in the MABAC method, thereby enhancing computational precision. The applicability and effectiveness of the proposed method are demonstrated through a real-world case study on aircraft landing systems, and a sensitivity analysis is conducted to validate the robustness of the results. The findings highlight the method’s capability to reflect expert preferences more realistically and improve risk prioritization decisions in complex safety-critical systems.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleYalnız künye2017Scopus SJRQ4An integrated intuitionistic fuzzy set and mathematical programming approach for an occupational health and safety policy
Efe, Burak; Kurt, Mustafa; Efe, Ömer Faruk
This paper aims to establish an occupational health and safety policy for three firms. This paper provides to overcome the drawbacks of traditional FMEA (failure mode and effects analysis) by using an integrated intuitionistic fuzzy multi-criteria decision making method and a linear programming. Priority value of criteria has been defined by utilizing intuitionistic fuzzy analytic hierarchy process method and the highest risky failure mode among failure modes has been found by utilizing intuitionistic fuzzy VIKOR (VIsekriterijumska optimizacija i KOm-promisno Resenje). The application of risk evaluation is conducted to show the effectiveness of the proposed method in three firms. The reliability of the risk ranking is verified by helping of a sensitivity analysis and the advantages of the proposed approach are shown by comparing with the other methods. The managers of the firm present some limitations for the occupational health and safety policy so that these constraints are solved by helping of a linear programming. The results show that destroying of the existing steel ropes during production of plaster, risks that caused from work equipment and electric shock during cutting were determined the highest risky failure modes for construction, textile and metal firms, respectively.
AtıfScopus29WoS27İncele
