Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Ömer Ebû Rişe'nin şiirlerinde Hz. Peygamberin hayatı
Usman Musa Garkuwa
Bu çalışmada, Ömer Ebû Rişe'nin şiirinde Hz. Peygamber'in hayatı ele alınmış ve çalışma bir giriş ve iki bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde, Sîret-i Nebevi'nin dilsel ve terimsel tanımı, yazılma süreci ve gelişimi ele alınmış ve şair Ömer Ebû Rişe'nin hayatı, edebi ürünleri ve Peygamberlik konusunu ele aldığı beş şiiri sunulmuştur. Daha sonra, Ömer Ebû Rişe'nin yazdığı beş şiirde, özellikle Peygamberlik öncesi ve sonrası olmak üzere Peygamberimiz'in hayatı incelenmiş ve bu şiirlere çalışmada uygun başlıklar altında yer verilmiştir. Sonra, İkinci bölümde bu beş şiirdeki sanatsal yapı ele alınmış ve sanatsal yapı kavramı açıklanmış, ardından beş şiirin başlıkları, uzunlukları ve dil yapıları incelenmiştir. Sonra bu beş şiirin müzikal yapısı üzerinde durulmuş ve bu yapıda dış ahenk ve unsurları; aruz ölçüleri, kafiye harfleri ve revi ele alınmıştır. Daha sonra iç ahenk ve unsurları; tasri', tekrar, cinas ve tıbak sanatları incelenmiştir. Çalışma ulaşılan önemli sonuçların özeti ve çalışmada faydalanılan kaynakların bir listesi ile sonlandırılmıştır. Ulaşılan önemli sonuçlardan bazıları: - Şair Ömer Ebû Rişe'nin Hz. Muhammed'in hayatıyla ilgili şiirleri, başta doğumu, çocukluğu, ticaretle uğraşması, Hacerü'l- Esved olayı, vahiy inmesi, İslam davasını yaymak için kafirlere karşı mücadelesi, Mekke'nin fethi ve vefatı gibi konular olmak üzere Hz. Peygamberin Peygamberlik öncesi ve sonrası hayatıyla ilgili birçok bilgi içermektedir. - Şair, bu beş şiiri oluştururken dilsel ve müzikal yapıda klasik Arap şairlerinin yolunu izlemiş ve şiirleri iç dünyasından ve duygularından ilham alarak yazmıştır. - Şairin bu şiirlerindeki genel tutumu, Rasûlullah (s.a.v.)'e olan sevgisine ve iyilik ve adaleti sevmeyi, haksızlıktan nefret etmeyi emreden İslam diniyle iftihar etmesine dayanmaktadır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2025Muhammed İbnu's-Sîd el-Batalyevsî eserleri ve Arap edebiyatındaki yeri
Asiye Çadır
İbnu's-Sîd el-Batalyevsî (ö. 521/1127) V/XI. yüzyılda Endülüs'ün siyasî kargaşalar içerisinde olduğu halde ilmî açıdan en parlak dönemini yaşadığı Mülûku't-tavâif (1031-1090) döneminde yaşamış, ilgi sahası geniş bir âlimdir. Dil, nahiv, edebiyat, felsefe, fıkıh, hadis, kelâm ve mantık gibi ilimlerle ilgilenmiş, gerek telif ettiği, gerekse şerh ettiği eserlerle bu sahalarda adından sıkça bahsettirmiştir. Öyle ki kendisinden sonra gelen âlimler tarafından Endülüs'ün Maarrî'si, Endülüs'ün Kindî'si veya Endülüs'ün Cahız'ı gibi tanımlamalarla zikredilmiştir. Arap dünyasında birçok akademik çalışmaya konu olmuştur. Endülüslü âlimleri tanıtan hemen hemen bütün bibliyografyalarda adı geçmekte ve kendisinden övgü ile bahsedilmektedir. Arap dünyasında çok tanınan bir alim olduğu ve eserlerinin bir çoğunun tahkik ve neşrinin yapıldığı görülmektedir.Ülkemizde ise daha çok onun felsefî yönüyle ilgilenilmiş, edebî yönü ise sayılı çalışmayla sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada Endülüs'ün gözde âlimlerinden olan İbnu's-Sîd el-Batalyevsî'nin hayatı, başta Arap dili ve edebiyatı ile ilgili olmak üzere eserleri ve ilmî kişiliği ele alınarak Batalyevsî'nin klasik Arap edebiyatındaki yerini değerlendirmeye ve onu daha görünür kılmaya yönelik bir katkı sunma hedeflenmektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Leylâ Ba'lebekkî'nin Ene Ahyâ adlı romanının teknik ve tematik incelemesi
Mehmet Hüseyin Tanrıkulu
Avrupa ile yakın temasın bir sonucu olarak XX. yüzyıl başlarından itibaren Mısır ve Lübnan'da roman, çeşitli sosyal, siyasi görüşleri ifade etme ve sosyal protesto için bir araç olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu noktadan hareketle kadının özgürlüğü, kadını hayatın içinde aktif olarak görme arzusu, kadının aleyhine gelişmiş geleneği sorgulamak gibi konular dile getirilmiştir. Arap dünyasında kadının özgürlüğü sadece sosyal yönden gelişmişliğin değil, edebi yeniliğin de bir anahtarıydı. Çünkü kadının özgürlüğü, Arap yazarların önünden sınırlı düzeyde bir ilişkiyi resmetmeyi ve cinsler arasındaki ayrımı ortadan kaldırıyordu. Çalışmamızda bu dönemde yazılan ve kadının toplumsal statüsü, gelenekleşmiş ahlâk anlayışı, modernlik, dinî ve ahlâkî değer yargıları meselelerini içinde barındıran Leylâ Ba'lebekkî'nin Ene Ahyâ adlı romanı teknik ve tematik incelemeleri ile ele alınmıştır. Bu çalışma giriş ve sonuç bölümleri hariç üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde modern Arap Edebiyatının gelişimi ve modern Lübnan edebiyatı ele alınmıştır. İkinci bölümde Leylâ Ba'lebekkî'nin hayatı, eserleri ve Lübnan kadın hareketindeki yeri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Leylâ Ba'lebekkî'nin kaleme aldığı ilk romanı Ene Ahyâ ışığında teknik ve tematik inceleme ortaya konulmuştur. Çalışmanın amacı modern Arap edebiyatında önemli bir yere sahip olan Leylâ Ba'lebekkî ve eserlerini okuyucuyla tanıştırmak, Arap romanına yaptığı katkıları ilgililerine sunmaktır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2015Ziya Bey Yazma Eser Kütüphanesi'nde bulunan Arap dili ve edebiyatı alanındaki yazma eserlerin tespiti ve tavsifi
Zeynep Şimşek
Tezimizde Doğu Anadolu'nun en kapsamlı kütüphanesi olan Sivas Ziya Bey Yazma Eser Kütüphanesi'ndeki Arap Dili ve Edebiyatı alanındaki yazma eserleri tespit edip, tanıtmaya çalıştık. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm yazmaların özellikleri ve metodolojisinden meydana gelmiştir. İkinci bölümde kütüphanenin tarihi, tanıtımı ve kurucusu Ziya Bey hakkında genel bilgilere yer verilmiş, üçüncü bölümde ise Sivas Ziya Bey Yazma Eser Kütüphanesi'ndeki yazmalardan Arap Dili ve Edebiyatı ile ilgili olanlar hakkında tavsif çalışması yapılmıştır. Bu çalışma, daha önce tanıtımı yapılmamış yazma eserlerin, araştırmacıların istifadesine sunulması açısından önem arz etmektedir. Anahtar Sözcükler: Yazma Eserler, Sivas Ziya Bey Yazma Eser Kütüphanesi, Ziya Başara, Arapça, Arap Dili.
