Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yazarlar
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2026Scopus SJRQ1Determining the effect of blockchain technology on the medical waste management process in the circular economy framework using integrated FUCOM-ARAS methods
Batar, Bilge; Peker, İskender
Background: The circular economy concept aims to reduce environmental impact by promoting resource reuse, minimizing waste through input reduction, and lowering costs. Rising costs are leading healthcare facilities and other organizations to prioritize medical waste management. Blockchain technology, introduced in 2008, functions as a database of auditable and traceable transactions built on a network of trust-based blocks. Key features such as transparency, reliability, accessibility, flexibility, and automation can significantly enhance the efficiency of medical waste management processes, thereby contributing to the circular economy. Objective: This study aims to evaluate the effectiveness of medical waste management—critical for healthcare institutions and sustainable development—within the framework of the circular economy. Multi-criteria decision-making (MCDM) techniques are used to assess the contributions of blockchain technology to this process. Methods: A literature review was conducted to identify relevant criteria and alternatives. The Full Consistency Method (FUCOM), an MCDM technique, was used to calculate the weight of each criterion. The Additive Ratio Assessment (ARAS) method was applied to rank the alternatives. Conclusion: According to the analysis's findings, transparency, traceability, and dependability are the three most important criteria, respectively. The stages of medical waste storage, disposal, and transportation have the highest priority ratings among the available options. According to these results, incorporating blockchain technology into medical waste management can significantly improve system traceability and reliability, enhancing its role in the circular economy. Notably, the storage phase is the most appropriate for implementing blockchain. However, the other phases’ comparatively high appropriateness scores attest to the technology's capacity to be used efficiently across the waste management cycle. This integration promotes traceable and transparent procedures, guaranteeing dependable waste management procedures in healthcare facilities and supporting the objectives of the circular economy and sustainability. Additionally, the sensitivity analysis shows that when the weighting of criterion is altered, the ranking of alternatives changes as well. This dynamic interaction emphasizes how blockchain technology may be successfully integrated into all phases rather than being restricted to just one because waste management is cyclical and holistic.
AtıfScopus1WoS1OpenAlex3İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Döngüsel ekonomi çerçevesinde tıbbi atık yönetim sürecine blokchain teknolojisinin etkisinin bütünleşik FUCOM-ARAS yöntemiyle belirlenmesi
Bilge Batar
Döngüsel ekonomi kavramı kaynakların yeniden kullanımını sağlamak, girdileri düşürerek atık üretimini en az seviyeye çekmek ve maliyetleri azaltmak gibi amaçlar edinerek çevre üzerindeki yükü azaltmaya odaklanmıştır. Maliyetlerin artışı sağlık tesislerinin ve beraberinde birçok kuruluşun tıbbi atık yönetimine odaklanmasını gerekli kılmaktadır. 2008 yılında ortaya çıkan blokzincir teknolojisi, güvenilir bloklar bütününden meydana gelen denetlenebilir ve izlenebilir işlemlerden oluşan bir veri tabanıdır. Bu teknolojinin şeffaflık, güvenilirlik, erişilebilirlik, esneklik, dijitallik/otomatiklik vb. özellikler barındırması tıbbi atık yönetim sürecine akabinde döngüsel ekonomik sisteme çeşitli avantajlar sağlayabilir. Bu kapsamda çalışmanın amacı sağlık kuruluşları ve sürdürülebilir kalkınma için önem arz eden tıbbi atık yönetim sürecinin etkinliğini döngüsel ekonomi çerçevesinde ve blokzincir teknolojisinin bu sürece olan katkısını göz önüne alacak şekilde çok kriterli karar verme teknikleri (ÇKKVT) ile değerlendirmektir. Çalışmada yer alan kriter ve alternatifler literatür araştırması ile belirlenmiştir. Kriterlerin önem ağırlıklarının hesaplanması ÇKKV yöntemlerinden Full Consistency Method (FUCOM) yöntemi ile elde edilmiştir. Alternatiflerin sıralanması ise ÇKKV yöntemlerinden Additive Ratio Assessment (ARAS) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda blokzincir teknolojisinin döngüsel ekonomi çerçevesinde tıbbi atık yönetim sürecinde potansiyel faydası en yüksek kriter güvenilirlik iken yönetim sürecinde entegrasyonunun en etkin olduğu aşama tıbbi atıkların depolanması aşaması olarak belirlenmiştir.
- MakaleAçık Erişim2022Scopus SJRQ1Performance evaluation of privatized ports by entropy based TOPSIS and ARAS approach
Gök-Kısa, A. Cansu; Çeli̇k, Pelin; Peker, İskender
Purpose: Ports are the key elements of maritime transportation, which is crucial for world trade. Approximately 180 port facilities are located in Turkey. After 2007, 5 of the ports, which are formerly owned by Turkish Republic Railways Administration (TRRA), are privatized. The aim of the study is to evaluate the performance of these privatized ports by multi-criteria decision-making (MCDM) approach. Design/methodology/approach: The application process is performed by a MCDM model. This model includes both criteria (dry bulk, liquid bulk, general cargo, container, RO-RO capacity, total port area, total berth, total berths length and depth) and alternatives (Mersin, Samsun, Bandirma, Iskenderun and Derince Ports). It determines the weights of the criteria by entropy and ranks the alternatives by ARAS and Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) methods. Findings: The results of entropy, ARAS and TOPSIS methods are compared. According to these results, “container” is the most important criteria while Mersin port has the best performance. Originality/value: In the literature, most of the studies about this subject were analyzed by data envelopment analysis (DEA) and there are no studies had been taken into consideration ports that are owned by TRRA, in Turkey. Moreover, few of these studies used integrated MCDM models, and this is the first study that integrates entropy, ARAS and TOPSIS methods in this field.
AtıfScopus27WoS25İncele - Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Savunma sanayi Ar-Ge merkezlerinin performanslarının entropi ve aras yöntemleri ile değerlendirilmesi
Seda Salman
Çalışmanın amacı, Türkiye Savunma Sanayinde faaliyet gösteren Ar-Ge merkezlerinin performanslarının değerlendirilmesidir. Bu doğrultuda 7 farklı firmaya ait 12 Ar-Ge merkezinin verileri ile gerçekleştirilen çalışmada öncelikle literatür araştırması ve uzman görüşleri doğrultusunda Ar-Ge merkezlerinin performansını etkileyen kriterler belirlenmiş ve Entropi yöntemi kullanılarak bu kriterlerin ağırlık değerleri tespit edilmiştir. Daha sonra, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden olan ve son zamanlarda birçok araştırmacı tarafından kullanılan ARAS yöntemiyle çalışma kapsamında ele alınan alternatifler sıralanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, en yüksek ağırlığa sahip olan kriter, Ar-Ge gelirleri (0,0503), en düşük ağırlığa sahip olan kriter ise Ar-Ge harcamaları (0.3726) iken A9 alternatifi en yüksek performansa sahip Ar-Ge merkezidir.