Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleYalnız künye2025Chemical Composition and Bioactivities of Sideritis libanotica Labill subsp. Libanotica: LC–HRMS Phytochemical Profiling, Mineral Content, Antioxidant, Antibacterial, and Neuroprotective–Antidiabetic Enzyme Inhibitory Potentials
Öztürk Sarıkaya, Sevim Beyza; Zehiroğlu, Cuma
Sideritis libanotica Labill. subsp. libanotica (SLL) is an herbal tea used for colds, coughs, and digestive system disorders. SLL has higher antioxidant activity in methods (µg/mL) like 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH•) (40.912 ± 0.170), ABTS•+ (14.61 ± 0.331) scavenging activity, and Fe3+ (0.872 ± 0.052) and Cu2+ (0.840 ± 0.013) reduction capacity compared to other Sideritis species. It is rich in essential minerals, such as Ca, Mg, and P, with the highest content of mineral K (14 203.97 mg/kg). Zone values in the range of 9–11 mm were obtained from Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Pseudomonas putida, and Klebsiella pneumoniae strains, which is an indicator that the plant has antibacterial activity. Among 33 secondary metabolites, sinapinic acid, rutin, and hispidulin have high values, whereas the one with the highest value is verbascoside (274 483 mg/kg), a pharmacologically active compound. It showed an inhibitory effect (mg/mL) on some enzymes targeting neurodegenerative and metabolic disorders. (IC50; acetylcholinesterase [AChE]: 0.065, butyrylcholinesterase [BChE]: 0.086, α-glucosidase: 0.014).
- MakaleAçık Erişim2024Elajik asit ve kemoterapi ilaç (Dosetaksel ve Mitoksantron) kombinasyonlarının sinerjik antioksidan etkileşimlerinin belirlenmesi
Sarikaya, Sevim Beyza Ozturk; Zehiroğlu, Cuma
Kemoterapi ilaçları kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan ancak birçok negatif yan etkisi bulunan ilaçlardır. Günümüzde bu ilaçların yan etkilerini azaltmak ve doğal maddelerle birleştirerek faydalarını artırmak için çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızda doğal bir madde olan Elajik asit (EA), yaygın olarak kullanılan kemoterapötikler olan DOC ve MIX ile bunların kombinasyonlarının (EA+DOC, EA+MIX) antioksidan ve antiradikal aktiviteleri araştırılmıştır. Bu amaçla DPPH• ve ABTS•+ giderme aktivitesi, Fe3+-Fe2+ ve Cu2+-Cu1+ indirgeme kapasitesi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma sonrasında etkileşimler CompuSyn yazılımı uygulanarak kombinasyon indeksi ile analiz edilmiştir. Kombinasyonlarda maksimum sinerjik gösteren konsantrasyonlar belirlenmiştir. Bu amaçla öncelikle antioksidan aktivite metotlarında kullanılan kombinasyon konsantrasyonları ve bulunan absorbans değerleri Compusyn programına girilmiştir. DPPH• ve ABTS•+ giderme aktivitesi sonuçları programa girildiğinde EA+DOC için sırasıyla daha düşük konsantrasyonlarda (7:7µg/mL), (0,125+1 µg/mL) daha etkin sinerjik etki gözlemlenmiştir. EA+MIX için ise DPPH giderme aktivitesi sonuçlarının programa uygulanmasıyla sinerjik etki gözlemlenmemiş, ABTS•+ giderme aktivitesi için ise uygulanan dozlar içinde daha yüksek konsantrasyonlarda daha etkin sinerjik etki gözlemlenmiştir (0.750:6 µg/ml). Fe3+-Fe2+ ve Cu2+-Cu1+ indirgeme sonuçları programa uygulandığında; hem EA+DOC hemde EA+MIX için daha yüksek konsantrasyonlarda (17:17µg/mL) sinerjik etki gözlenmiş olup hatta birçoğunda güçlü sinerjik etki gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, bu kombinasyonların antikanser ve enzim çalışmaları gibi daha ileri çalışmalarda kullanılması için yol gösterici olmuştur.
- MakaleAçık Erişim2023Near- and Mid-Infrared Spectroscopy Combined with Machine Learning Algorithms to Determine Minerals and Antioxidant Activity in Commercial Cheese
Menevseoglu, Ahmed; Gunes, Nurhan; Ayvaz, Huseyin; Sarikaya, Sevim Beyza Ozturk; Zehiroğlu, Cuma
Erzincan Tulum Cheese (ETC) holds a significant place among the most popular cheeses in Türkiye. It has been awarded Protected Geographical Indication status, which restricts the allowable milk species, its production area, and specific sheep breed used in its production. Mineral content and antioxidant activity of ETC were aimed to be predicted using conventional FT-NIR and a portable FT-MIR spectrometer combined with partial least square regression (PLSR) and machine learning algorithms based on conditional entropy. Seventy ETC samples were analyzed for their mineral (Al, Ca, Cr, Cu, Fe, K, Mg, Mn, Na, and P) content using ICP-MS. The samples' antioxidant activity was measured using the DPPH•+ scavenging activity method. PLSR combined with FT-NIR spectral data correlated with antioxidant activity (r=0.89) and minerals (as low as r=0.83) except for Cr and Fe. FT-MIR data provided a good correlation for minerals (as low as r=0.82) except for Cr and Mn and a moderate correlation with antioxidant activity (r=0.64). Information theory was applied to select wavenumbers used in machine learning algorithms, and better results were obtained compared to PLSR. Overall, FT-NIR and FT-MIR spectroscopy provided rapid (~ 1 min), non-destructive, sensitive, and reliable output for mineral and antioxidant activity predictions in commercial cheese samples.
- MakaleYalnız künye2023Endemic Mountain Tea (Sideritis dichotoma Huter): Antioxidant and Antibacterial Activities, Mineral Content by ICP-MS and Phytochemical Content by LCHR-MS
Öztürk Sarıkaya, Sevim Beyza; Zehiroğlu, Cuma
Endemic Sideritis dichotoma Huter, herbal tea, is used for colds, coughs and digestive ailments. Since at least 25 % of the active ingredients of pharmacological drugs are obtained from plants, it is important to investigate many plants, both traditionally used and whose potential hasnt yet been discovered, before they disappear. When the results compared to other Sideritis species, it has better antioxidant activity in DPPH⋅ scavenging activity, Fe3+ and Cu2+ reducing capacity methods and is also rich in minerals, necessary for human body, K, Mg, Ca, P, S. Zone values (10–19,5 mm) obtained on S. aureus, P. aeruginosa, E. coli, S.enteritidis, E. faecalis, P. putida and K. pnemoniae strains are an indication that the plant has antibacterial activity. 27 secondary metabolites were identified by LC-HRMS. Verbascoside, pharmacologically active compound known to have antitumor effect, cytotoxic selectivity and anticancer activity, is the most abundant phenolic in ethanol extract (49297.13 mg/kg).